Энткгин оютнрин то өсх

Одахн Элстд, Хальмг ик сурһульд Энткгин сурһуль-эрдмин нарт-делкән Төвлә нөкцлтиг өргҗүллһнә төрәр тодрха күүндвр болв. Ода хальмг вузин эмнлһнә дацңд Энткгәс ирсн оютнрин баг экләд сурчана. Эн төсв Энткгин Төвлә хамдан күцәгдҗәнә. Хальмг ик сурһулин һардач Салан Бадм, нарт -делкән үүлдврин төрәр бәәдг һардачин дарук Конин Оксана болн Энткгин Төвин толһач зерг Чоудхури Мизанур Рахман эн күүндврт орлцв.
Һазадын орн-нутгас ирсн оютнр сурһулян эклҗ сурсна түрүн сармуд яһҗ давсна тускар күүндвр болв. Теднә багшнрла бәрдг нөкцлтин, теднд өгчәх медрлин чинрин, иргчдән эмчин дамшлт авлһна, бәәцин таалын тускар орлцачнр тоолвран келв.
Эндр Хальмг ик сурһулин эмнлһнә дацңд Энткгәс ирсн 42 оютн сурчана. Эдн түрүн өрәл җилдән сәәнәр сурад үвлин шүүврән өгсн бәәнә. Хальмг вузин олна керг-үүлдврт чигн эдн олар орлцна, хальмг һазрла иҗлдҗ талдан оютнрла таньлдхар шунна. Сурһуль сурчасн цагтан эдн мана таңһчд олн үр-иньгтә болхнь лавта.
Энткг орн-нутгла нөкцлт батруллһна төсв ик чинр зүүҗәнә гиҗ Салан Бадм онц темдглв. «Сурһуль-эрдмин нарт-делкән төв» Хальмг ик сурһулин көдләчнрт иткҗ, нөкцлтән өргҗүлх саната. Мана нөкцлтиг цааранднь делгрүлхин төлә тиим үр-иньгин хәрлцән сән нилчән күргҗәнә»,- гиҗ һардач келв.
Тер мет зерг Мизанур Рахман Хальмг ик сурһулин һардврин дигтә-дарата көдлмш темдглҗ, цааранднь хәрлцәг батрулх седклән медүлв. «Мана оютнрт өр-өвч седкләсн дөңгән күргдг улс бәәхнь нанд сән түшг болҗана. Кемр кергтә болхла бидн дамшлтарн хувалцвидн», - гиҗ нарт-делкән төвин толһач харһлтын йовудт темдглв.
Эн керг-үүлдврин өмн зерг Мизанур Рахман Энткгин оютнр бәәдг олна герт одад ирв, теднә бәәдл-җирһлин таал хәләҗ, теднлә күүндв. «Оютнр бәәдг ке-сәәхн, сән таалта өдгә цагин гер нанд икәр таасгдв, мана баһчудла өөрхнәр таньлдув. Эдн түрүн болҗ Хальмг Таңһчд ирсн болҗана, тегәд Хальмг ик сурһульла, багшнрла, шин үүрмүдлә таньлдлһн эднд амр болсн уга. Зуг шин тоотла эдн иҗлдх зөвтә, тернь медгдҗәнә. Эдн багшнрин заавриг арднь орҗ күцәхәр седҗәнә, теднд багшнр ик оньган өгчәхд ханлтан өргҗәнәв. Мана баһчуд иргчдән сән эмчнр болхар шунҗана.
Хальмг ик сурһулин һардач болн терүнә дарук эмчин эрдм дасхлһна кергиг цааранднь ясрулхар бәәнә, тиим кевәр мана оютнр улм гүн медрл авч, сән эмчнр болх гисн бат ицгтә бәәнәв. Дарук җилд мана орн-нутгас дәкәд нег баг оютнриг Хальмг ик сурһульд орулҗ авлһна тускар бас күүндвидн», - гиҗ зерг Мизанур Рахман темдглв.
Ода Хальмг ик сурһулиг эрүл-менд харлһна Цугдәлкән бүрдәцин вузмудын тоод орулҗ авлһна көдлмш кегдсн бәәнә. Кергтә бәрмт цаасн теднд йовулгдв. Удл уга тиим шиидвр авгдсна туск зәңг ирх гиҗ күләгдҗәнә.
«Тиим зәңг мадниг эрк биш байрлулх. Ода Хальмг ик сурһулин һардвр Бурхн Багшин номд шүтдг орн-нутгудас - Китдәс, Моңһлас, Энткгәс, Непалас оютнриг орулҗ авлһна кемҗәг икдүлхәр седҗәнә, - гиҗ эн күүндврт хальмг вузин һардачин дарук Конин Оксана орлцҗ цәәлһвр өгв. – Энткгин оютнрин түрүн баг орулҗ авлһна туск бооцаг бидн сурһуль-эрдмин нарт-делкән Төвлә батллавидн. Эдн Әрәсән эмнлһнә нүүрлгч ик сурһулин бүрдәцслә 15 һар җилин эргцд нөкцҗ үүлдҗәнә.
2025 җилд бидн түрүн болҗ Энткгин баһчудыг эмнлһнә дацңд орулҗ авлавидн, эдн эмчин эрдм дасчана. Эднд лекцс болн семинармуд зуг англь келәр умшад давулна. Терүнә төлә мана багшнрин баг англь кел дасв, шишлң көтлврт орлцв.
Энткгин оютнрин багиг һарддг багш Әрәсән ик сурһульд эмчин эрдм дасла. Оютнрт дурта хотынь кехин төлә Энткгәс замч ирв, Хальмг ик сурһульд эднд икәр таасгдҗана. Тегәд чигн мана вузд орх седклтә баһчуд баһ биш, зуг теднд сурһулин болн бәәдл-җирһлин сән таал тогтаҗ, олна гермүд белдх кергтә. Тегәд бидн цуг тер тоотыг ухалх зөвтәвидн. Нарт-делкән Төв маднла бат залһлда бәрҗ үүлдҗәнә, эн нөкцлтиг делгрүлхвидн. Удл уга Энткгин болн Әрәсән ик хург болхмн, терүнд мана хойр орн-нутгин ик сурһульмудын нөкцлтин тускар күүндвр болхмн, Хальмг ик сурһулин һардач тер харһлтд бас орлцх», - гиҗ Оксана Николаевна цәәлһв.
Тиим кевәр Хальмг ик сурһулин болн Энткгин сурһуль-эрдмин нарт- делкән Төвин нөкцлт өсәд- өргҗәд бәәнә, тер тоот мана хойр орн-нутгин болн Хальмг Таңһчин делгрлтд нилчән күргәд бәәх гиҗ лавтаһар келҗ болхмн.

ТҮРВӘН Һуна