Йириндін љил болєн намрар тањєчд поликлиникўдт гриппіс гетлўлхин тґлід імтнд эмин тірлє кені. Тірлє эс кехлі, грипп хальдх іімшг бііні. Гриппір кўндір гемтхлі, кўўні эрўл-мендин біідлнь зґвір муурна. Тегід чигн грипп тавн нас кўрід уга бичкдўдт, саата кўўкд улст, зўркні болн оошгнь гемті улст, медітнрт іімшг учрадмн.

75 љил хооран Тґрскін харсгч Алдр діінд мана салдсмуд імін ірвлл уга діілдід, диилвр бірсмн. Эн діінд хальмг кґвўд ўкліс іілго, хортнла ноолдад, баатрльг йовдл ўзўллі. Тедні негнь - Басњ Сангаджиевич Семенов.

Хальмг Тањєчин Келн-улсин архивд Майоровихні ґрк-бўлин туск документс хадєлгдљана. Холдљ одсн цагин чинрті йовдлмудар, нег єазра улсин љирєлір болн эдні кељ-кўцісн керг-ўўлір соньмсдг, тґрскн єазриннь тууљиг шинљлдг імтні тґлі эн архив йир туста болљахнь мґн.

Кезіні нег кўўкті эк кўўкін хірд мордулад йовулљаєад келдг болна: «Хірин єазрт одад бііхич, одсн єазртан љилдін бичі ду єар». Мордад ирсн бер љилдін тагчгар, ду єарлго, герин ахуєан кеєід, кґдлід бііні. Нег ґдр суулєан авад уснд одхлань, арднь хадм эцк эк хойрнь кўўндљіні: “Манад келн-амн уга бер учрљл. Хірўлх кергті, мана тохм ўріх.” Тиигід кўўндљ бііхлінь бернь гўўљ орљ ирід келні: «Аав, ээљ! Тенд урсхулын кґвід, урємлын йозурт, уульмха міілмхіг янзлљ бііні».

Хальмг университет профориентацин кґдлмшт єол оньган ґгні, яєад гихлі ґдгі цагин вузд тернь єол зґрўллтин негнь болљана. Љил ирвіс улм олн абитуриентнр тањєчин єоллгч вузд иртхі гиєід, тер ўўлдврт ик оньг ґггдні, олзлљах эв-арєнь чигн сольгдад йовна. Тер кґдлмш орн-нутгин экономикин біідллі, школан тґгсіљіх баєчудын тоола, кўч-кґлсні рынкла, дундын болн ах сурєулин системд болљах шинрўлтслі залєлдата.

Би дґчн єурвн љилин туршарт Бає-Чонса дундын школд хальмг келні багшар кґдлљінів. 1994 љилд мана школд келн-улсин эклц класс секгдлі. Тегід тер цагас авн ода кўртл дигті 25 љил болв. Эн цагин туршт бидн, хальмг келні єурвн багш, бичкдўдиг дасхад, тґрскн келинь ґргљўлід, келн-улсин ду-би делгрўлљ йовнавидн. Келхд, зірм школмуд келн-улсин классан нег цґґкн љилд хааєад, дікід секід бііні. Мана тоолврар, келн-улсин классиг хааљ болшго, нег ўлў ода, мана тґрскн келн кўнд біідлд туссн кемд.

2018 љилин май сард Ірісін Президент Владимир Путин «2024 љил кўртл келн-улсин кўслин болн Ірісін Федерациг делгрўллєні кўслин тускар» гидг зірлг батлсн билі. Энўніс ишті келн-улсин тґсвс темдглљ авсмн, тер тоод сойлын халхар єоллгч зґрўллтс. Сойлын халх тўрўн болљ келн-улсин тґсвсин тоод орсн болдг. Орн-нутгин ямаран чигн булњд бііх імтн сойлын халхин керг-ўўлдврмўдт орлцљ чадхин тґлід эн келн-улсин тґсв кўцігдхмн.

Мана ах ўйин улс - тањєчин тууљин герчнр болљана. Терўніс давхла, эн імтн тер тууљиг эврі ўўлдврірн біідл-љирєлд тохрасн улс болљана. Хальмг автономин 100 љилин ґґнд ґґрдід ирчксн цагт эн улс теегт учрсн хўврлтсиг ўзсн, орлцсн імтн хальмг улсин љирєлд учрсн цуг кўнд тоотыг дављ єарсн, шунмєа кўч-кґлсірн эндрк біідл-љирєлиг тетксн цагин ил герчнр болљ, маднд ўлгўр болљана.

Давсн бембі ґдр, январь сарин 25-д, Кґтчнрі района Шатта селінд ончта йовдл болв. Эн ґдр энд дембрлтті біідлд сойлын болн сул цаг давуллєна шин Цутхлњ секгдв. Селіні імтн ик-бає уга нааран ирсмн. Сойлын цутхлњ секлєні байрин керг-ўўлдврт кўндті гиичнр: тањєчин правительствин Ахлачин негдгч дарук Боова Бадмаев, тањєчин сойлын болн туризмин министр Хонгр Эльбиков орлцв. Эдн цуглрсн улсиг эдні біідл-љирєлд учрсн ончта йовдлла ірўн седклісн йґрів.

Эн ґдрмўдт Элстд сурєульчнрин тањєчин олимпиад 21 предметір болљана, Ірісін хамгин чинрті марєана єоллгч девсњнь эн болљана. Ґґдін балл хоршаєад, федерацин неквриг дављ єарсн билгті сурєульчнр Ірісін олимпиадт орлцљ чадљана. Англь, орс келні, экологин, болн нань чигн предметмўдір тањєчин сурєульчнр Ірісін олимпиадт чигн йилєрні.