«Өөрднр» театрин үүдәгч үүлдвр

Хальмгин нер туурсн «Өөрднр» бииһин театр эн җил олн зүсн керг-үүлдврт орлцад, Тывад, Уулын Алтайд күрәд, олн улст байр белглҗ, миңһәд дууна һазрт одад ирсмн. Ахнр-дүүнр болҗадг келн-улст халун менд күргәд, сойлан тер хәләһәчнрт үзүләд, улсин иньгллт батруллһнд нилчән күргҗәнә. «Ик гастрольмуд» гидг шаңһа төсвин нилчәр Хальмгин бииһин театр Әрәсән кеермҗ болдг балһсдар йовад, келн-улсин бииһән Әрәсән олн хәләһәчнрт үзүлв.
Цергчнрт нерәдсн концертс
Хальмгин «Өөрднр» бииһин театр Н. Бурденкон нертә цергә клиническ госпитальд концерт үзүлв. Цергә шишлң керг-үүлдврт орлцҗадг дәәчнр эн госпитальд эмнүлгдҗәнә. Мана таңһчин цергчнр чигн тедн дунд бәәнә.
Хальмгин артистнрин буйнч седклин керг-үүлдврт орлцхар Әрәсән Президентин медлд Хальмг Таңһчин даңгин үүлддг элч Герензал Мучкинова ирв. Энд бәәдг цергчнрт хальмгудын авъясар белгүд авч ирәд, Герензал Константиновна теднлә күүндәд, бәәдл-җирһләрнь соньмсв.
«Өөрднр» бииһин театр Москван госпитальмудт болн эмнлһнә гермүдт концертс даңгин үзүлдгинь темдглхмн. Төрскнәснь халун менд авч ирсн мет байртаһар театрин артистнриг тосна. Хальмг айсмуд, теегин салькн хурлзсн мет хальмг би зовлңгиг цаг-зуур болв чигн мартулна. Төрскән харсачнрт дөң болхар театрин артистнр даңгин адһна, цергчнрин герлтсн чирә үзхләрн эдн икәр байрлна.
Төрскн һазрин көгҗм соңсч, седкләрн төвкнсн цергчнр дарунь эдгнә гиҗ келгднә. Эннь артистнрт ик урмдта болна.
Әрәсән харслтын Министерствин «Солнечногорский» санаторийд чигн «Өөрднр» бииһин театрин концертиг цергчнр хәләв. Тенд СВО-н йовудт шав авад, эмнүлснә хөөн кесг цергчнр эрүл-мендән батрулҗана.
Энд цогц-махмудан батлҗ авчадг хальмг цергчнр нег үлү байрлв. Санаторийин һардачнрин келсәр, иим концертс йир кергтә. Нег үлү эмнсн хөөн бийән батлҗ авчадг цергчнрт йир туста.
Тууҗ болн өдгә цаг харһсн һазрт
Артистнрт болхла, санаторийин тууҗиг медҗ авхд соньн болв. Эн бәәрн зун җилин тууҗта. Нер туурсн эмч Владимир Шуровский санаторийиг сексн болдг. Москван эргнд урһа модта һазрт бәәршсн санаторьт әмтн цогц-махмудан чаңһаҗ авдг бәәснь темдгтә.
1941 җилин һаха сард немшнр Москва тал дәврҗәсн цагт дамҗҗ йовдг дәәнә госпиталь энд цаг-зуур бәәршҗ, шавтсн цергчнрт дөң болҗасмн. Немшнр дәврҗ орҗ ирсн ахр цагиг чигн эдн дааҗ һарсмн. Энд паркд ах-дүүһин үкәр бәәнә. Москва харслһнд орлцад әмнәсн хаһцсн дәәчнрин цогц терүнд оршагдсмн. Төрскән харслһн даңгин орн-нутгин әмтнә әрүн керг бәәсинь энд учрсн йовдлмуд иткүлҗәнә. Өвкнрнь хотл балһсан харсч йовсн һазрт одад, эндрк дәәчнрт байр үүдәсндән театрин артистнр урмдта бәәнә.
Әрәсән харслтын Министерствин эн бүрдәцин һардврт, цергчнрт концерт үзүлхд дөң болснднь «Өөрднр» театрин коллектив ханлтан өргҗәнә.
Хальмг бииһин театрин концертиг эмнлһнә бүрдәцин цергчнр дәкн нег икәр таасч тосв. Тернь Әрәсән харслтын Министерствин Москван өөр-шидр бәәдг цергә клиникин госпиталь болв. «Өөрднр» театр дарани концертән энд үзүлв. Госпитальд цергә шишлң керг-үүлдврин ветеранмуд, цергчнр цогц-махмудан батлҗ авчана. Артистнр ирҗ гисн зәңг эднд ик сергмҗ үүдәв.
Театрин артистнр болхла мана һазра цергчлә харһҗ, кесгтән күүндҗ, теднд байр үүдәв.
Хальмг коллективин олн би цергчнр таасч хәләв. Дәкәд иртн, гиҗ артистнрт үрвр кев.
Дәкн нег концерт «Өөрднрин» артистнрт тодлгдв. Әрәсән харслтын Министерствин күүкдт сурһуль дасхдг кадетск корпусин пансионатд тернь болсмн. Күүкдиг цергә эрдмлә таньлдулдг ор һанцхн тиим бүрдәц болҗана. Шишлң сурһулин эн бүрдәцд СВО-д орлцачнрин болн церглҗәдг улсин күүкд цергә сурһуль авхднь дөң болдг сурһуль мөн. Төрскән харсачнрин үрдт эн халхар чигн дөң күрггдҗәхиг артистнр тиигҗ үзв. Энд нег кемдән 840 үрн цергә сурһуль сурчана.
Кадетск корпуст сурчадг күүкд хальмг театрин концертиг оньган өгч хәләв. Уйн наста артистнрин билгиг темдгләд, хальмг хувцна ке-сәәхнд оньган өгәд, эдн көгҗмин өвәрц айсмудт авлгдв. Концертин хөөтк тоолврарн цергә күүкд хувалцхларн, эдн хальмг улсин тууҗла, сойлла болн авъясмудла таньлдсна тускар келснь цугтад тодлгдв.
Москван кадетск корпуст немр сурһуль дасхлһна халхар үүлддг Марина Човгун келсәр, Хальмг бииһин театрин концерт йир соньн болв. Иим керг-үүлдврмүд энд сурчадг күүкдиг Әрәсән олн келн-улсин сойлла таньлдулхд туслв.
Хальмг бииһин байр
Әрәсән улсин ниицлтин җилд «Өөрднр» бииһин театр орн-нутгин хотл балһснд билг-эрдмән үзүлв. Хальмгин нертә коллективин концертд тенд бәәдг хальмгуд олар цуглрҗ ирсмн.
Хамдан көдлҗәдг, сурһуль сурчадг үүрмүдән, таньл-үзлән дахулад ирснь үзгдв.
Хальмгин өдгә цага тууҗд учрҗадг йовдлмудыг үзүлҗәдг Нәдвдә Владимирин хореографическ шин үүдәврмүд олн хәләһәчнриг соньмсулв. Цагин йовуд дахч, хальмг би цааранднь делгрәд эндрк өдр давад, тууҗин чинртә йовдлмудыг бииһәр дамҗад үзүлҗ тодлулсн Нәдвдә Владимирин бииһин зурцс ончта болв.
Әрәсән Федерацин Президентин медлд Хальмг Таңһчин даңгин үүлдг элч Герензал Мучкинова бииһин театрин концертд ирҗ, цуглрсн улсиг болн артистнриг йөрәв. Хальмг Таңһчас Әрәсән Федерацин Хүүвд Хальмг Таңһчин сенатор Борис Хачиров концертд бас ирв.
«Өөрднр» бииһин театр үүдәсн Хальмг Таңһчин болн Әрәсән Федерацин билг-эрдмин ачта үүлдәч Нәдвдә Петрин концертиг оньган өгч хәләв. Хальмгин Баатр даңгин үүдәгч хәәврт бәәдгәрн баһчудыг өврүлнә. Эн җилин алтн намрин йовудт «Өөрднр» театр 88 насна өөдмд күрсн билгтә балетмейстер эврә артистнрлә хамдан шин олн үүдәврмүдәрн кесг хәләһәчнриг байрлулхнь маһд уга.
ХӨӨЧИН Галина




















Республиканская газета, издающаяся на калмыцком и русском языках. Газета освещает общественно-политические события, происходящие в Калмыкии, а также публикует материалы по культуре и языку калмыков.