Îäàõí Ýëñòä âîñòîêîâåäåíÿ ò´ð³ð, òåð òîîä ìëòíðèí êåë-ñîéë, òóóš øèíšëëºí³ ò´ð³ð, íàðò-äåëê³í êîíôåðåíö áîëâ. Òåð¢íä îðëöñí ²ð³ñ³í Íîìèí Àêàäåìèí êåë øèíšëëºí³ èíñòèòóòûí í¢¢ðëã÷ íîìèí ê´äë³÷, ôèëîëîã íîìèí äîêòîð Ïîëèíà ÄÀÌÁÓÅÂÀ ýâð³ííü íîìèí ¢¢ëäâðèí, êîíôåðåíöèí òóñê òîîëâðàðí õóâàëöâ.

Äåêàáðü ñàðèí 15-ä Õàëüìãèí Òîëºà÷ Àëåêñåé Îðëîâ òàœº÷èí ³ìòíë³ Èíòåðíåò³ð äàìšš, îíëàéí äèã-äàðàíä òàœº÷èí ³ìòíë³ ê¢¢íäâ. ²ìòí ýí¢íä îëí ç¢ñí ò´ð³ð ñóðâðìóä ´ã÷, í´êä áîëõèíü ñóðâ.

Íåðò³ îðñ íîìò áîëí ãåã³ð¢ë³÷ Íèêîëàé Ïàëüìîâèí íåðí áîëí ¢¢ëäâð õàëüìã óëñèí òóóšëà çàëºëäàòà. Èê ìåäðëò³ íîìò Õàëüìãò ìóçåéèí êåðãèí ýêëö ò³âñìí. Òåð ó÷ðàð Êåëí-óëñèí ìóçåé ýí ê¢¢í³ íåðèã 碢í³. Ìóçåéèí ºàðäâð Ïàëüìîâèí ´ðê-á¢ë³ñ íåðèíü á³ðš éîâõ óëñëà ´´ðõí çàëºëäà á³ðí³. Øèäð òàœº÷ä Í.Ïàëüìîâèí à÷íð èðâ. Ýäí ºóðâí õîíãòàí Ýëñòä á³³º³ä, îëí óëñëà õàðºâ.

Ýêîëîãèí šèëèí éîâóäò êåñã êåðã-¢¢ëäâð ê¢ö³ãäâ. Òåð îëí òîîòàñ áèáëèîòåêñèí ê´äë³÷íð àðä ¢ëäñí óãà. Äåãòðèí ä´œã³ð îëí óìøà÷íðèã ´ðã³ð îðëöóëàä, äàâšàõ šèëèí òóðøàðò áèáëèîòåêñèí ê´äë³÷íð èê ê´äëìø êåâ. "Ò´ðñêí ºàçðèí éèðòìšèã õàäºëõìí" ("Ñîõðàíèì ïðèðîäó ðîäíîãî êðàÿ") ãèäã íåðò³ ýêîëîãè÷åñê ñóðºóëü-ìåäðë òàðõàëºàð áèáëèîòåêñèí ê´äëìøèíü ¢ç¢ëñí òàœº÷èí õ³ë³âð-ìàðºàíà àø øèäð áàéðèí á³³äëä äèãëãäâ. À. Àìóð-Ñàíàíà íåðò³ Êåëí-óëñèí áèáëèîòåêä äåêàáðèí 8-ä ýí êåðã-¢¢ëäâð ê¢ö³ãäâ.

Óðš ´äð òàœº÷èí ïðàâèòåëüñòâèí Ãåðò õàëüìã êåë äåëãð¢ëëºí³ îëíà Õ¢¢â á¢ðäñí³ 5 šèëèí ´´íä íåð³äãäñí áàéðèí ñ¢¢ð áîëâ. Õàëüìã Òàœº÷èí Òîëºà÷, õàëüìã êåë äåëãð¢ëëºí³ Îëíà õ¢¢âèí àõëà÷ Àëåêñåé Îðëîâ êåðã-¢¢ëäâðò îðëöà÷íðèã é´ð³š ¢ã êåëâ. Îëí šèëèí òóðøàðò òàœº÷ä õàëüìã êåëí³ ò´ð ýðêí ò´ð áîëš òîîëãääã á³³ñìí. Áîëâ ñ¢ë òàâí šèëèí ýðãöä ýí òóñò äèãò³-äàðàòà, òîõíÿòà ê´äëìø êåãääã áîëâ.

"Ñèâðèí çóðãóä" ãèäã ìàíà ãàçåòèí ò´ñâä Ýëñò áàëºñíä á³³äã Ò´ðñê³í õàðñã÷ Àëäð ä³³í³ áîëí ê¢÷-ê´ëñí³ âåòåðàí Äîðš Ñàíãàäæèåâè÷ Õþñååâ äàëà çóðãóä àâ÷ èð³ä, òåäí³ òóóš êåëš ´ãâ. Èðã÷ òîéãò ýäí³ òóñêàð ìàäí òîäðõàºàð áè÷õâèäí. Ýí çóðãóä äóíäàñ íåã õóó÷í çóðã ìàíà îíüã àââ. Òåð¢íä Ñèâðò òóóãäñí öàãò õàëüìã ê¢í ÂÄÍÕ-ä îäñèã ¢çš áîëõìí. Ìàíà ñóðâðàð Äîðš Ñàíãàäæèåâè÷ ýí çóðãèí òóñêàð òîäðõàºàð êåëš ´ãâ. Âåòåðàíà êåëñ³ð, ýí¢í³ àõ Õþñååâ Àçûä Ñàíãàäæèåâè÷ 1955 šèëèí ¢êð ñàðä Ñèâð³ñ Ìîñêâàºóð ÂÑÕÂ-ä (ÂÄÍÕ-ä) îäñíü ýí çóðãò òîäëãäš.

Ìèíè îëí öààñí äóíä íåã çóðã îëäâ. Òåð¢íä Ñóñåí Àêñåí áîëí Áóëèí Ñàíš òîäëãäš. Õàëüìãèí òóóšä îðñí ýí õîéð ꢢã ìåäš, òàíüš éîâëàâ. Òåäí³ òóñêàð áè÷õ³ð á³³í³â. Ýííü ó÷ðòà Ñóñåí Àêñåí äåêàáðü ñàðä ò´ðñìí. Ñàíš Ìåíêåäûêîâè÷ áîëõëà ýí šèë 75-÷ ´´í³í òåìäãëš³õ Ñòàëèíãðàäñê ä³³ëä³íä îðëöñí ç´ðãò³ ä³³÷ áîëšàíà.

Õàëüìãèí øàší ëàìèí ¢¢ëäâðèí 25 šèë òåìäãëâ
Õàëüìã Òàœº÷èí ³ìòí Çóëûí áàéðàí ´ðãìšò³ êåâ³ð òåìäãëâ. Êåç³í³ñ àâí ´ðê-á¢ë áîëºí çóëàí ´ðãš, áîîðöãàí êåš, çàíäí õàëüìã ö³³º³ðí äååš ´ðãš, ê´ãøäèí é´ð³ë ñîœñš áàéðòà á³³â. Êåí-àõàí ê¢íäëäã, õîîðíäàí íè á³³äã, òàœº÷èííü ò´ë³ ìåäðë³í, ê¢÷-ê´ëñ³í íåð³ääã ´âêíðèí àâúÿñèã á³ðš, ºàð÷àõ šèëä ýñ ê¢ö³ñí òîîòàí äèãëš àâàä, íàñàí é´ð³ëº³ä Øèí šèëä ³ìòí îðâ.

Äàâñí áàñœ ´äð, äåêàáðü ñàðèí 8-ä, Ýëñòä áàéðòà éîâäë ó÷ðâ. 3-÷ ìèêðîðàéîíä, 24-÷ òîéãòà ãåðèí ´´ð "Áàëºñíä ñ³í êåö-òààëòà á³³äë òîãòàëºí" ãèäã ò´ñâ ê¢ö³ëºí³ éîâóäò òîñõãäñí áè÷êä¢äèí òàë✠ñåêãäâ. Òèèã³ð³í éîâš éîâõëà, èê õîëàñ ñåðãìšò³ ê´ãšì, áè÷êä¢äèí šèœíñí èí³äí ñîœñãäâ. Ýíä á³³äã ³ìòí èê-áຠóãà ºàçà ãåðèííü ´´ð õóðàä íèðã³ä á³³â. Òåð ´äð ç´â³ð êèèòí áèë³, òèèì áîëâ ÷èãí îëí ê¢í ºàçà öóãëðàä, áàéðòà-áàõòà ñåäêë³í ìåä¢ëâ. Êåðã-¢¢ëäâðò òàœº÷èí ïðàâèòåëüñòâèí Àõëà÷ Èãîðü Çîòîâ, ÐÊ-í ÆÊÕ-í áîëí ýíåðãåòèêèí ìèíèñòð Íåëëè Òêà÷åâà, Ýëñò áàëºñíà àäìèíèñòðàöèí òîëºà÷èí íåãäã÷ äàðóê Äåíèñ Èøêååâ áîëí íàíü ÷èãí äààâðòà óëñ îðëöâ.

Ýí ñàðèí 10-ä Ìîñêâà áàëºñíä, "Âäîõíîâåíèå" ñîéëûí öóòõëœä, Çóëûí áàéðèí ´äðò íåð³äãäñí êîíöåðò äàâóëãäâ. Õàëüìã êåëí-óëñèí áàéðèí ìåíä ê¢ðãõ³ð îðí-íóòãèí õîòë áàëºñíä òàœº÷èí àðòèñòíð öóãëðöõàâ. Ëèäæè Ãîðÿåâ, Àäüÿí Óáóøàåâ, Ðóñòàì Áîäæàåâ, Àéñà Áðþãèäèêîâà, Ìàçàí Ïîøòàðîâ áîëí Äîëîðåñ Àíäðþøêååâà áèëã-ýðäì³ðí êîíöåðòä èðñí íåã ºàçðà óëñàí áàéðëóëâ.