Ìàíà ýœêð "Õàëüìã ¢íí" ãàçåòä áè 1981 šèë èðš ê´äëë³â. Ñîâåòèí éîñíà öàã á³³ñìí, õ´´ííü Ñîâåòñê Ñîþç ÷èãí óóðóëãäñìí, öóã òåð éîâäëûí òóñêàð ãàçåò áè÷äã áèë³. ߺàä ýí ðåäàêöèã ø¢¢š àââ ãèõë³, ýíä ìèíè ýã÷ Ãàëèíà Ãðèãîðüåâíà Òþìèäîâà àãèòàöèí áîëí ïðîïàãàíäûí ³œãèí êîððåñïîíäåíò áîëš ê´äëš³ë³, ³œãèí ºàðäà÷íü Ëîïàñàí Áîëäûðåâè÷ Áàðòóíîâ á³³ñìí. Ýäí³ ³œãä áè óðäíü ÷èãí èðäã áèë³â. Îíüäèí ýäí îëí ³ìòíä šèœí¢ë³ä, ìàòåðèàëàí áè÷³ä, êîìàíäèðîâêñä éîâàä á³³äìí. Òåã³ä ðåäàêö íàíä ´´ðõí áîëš ìåäãäš³ë³, ýíä ê´äëš³ñí ç³ðì ³ìòèã òàíüäã áèë³â.

Ê´ò÷íð ñåë³íä á³³äã ͳíä³ø³ Äîðšèã òàœº÷ä îëí ³ìòí ìåäí³. Äîðš áຠíàñíàñí àâí êå糜ê àâúÿñ-á³ðö³ð, òóóëü-òóóšàð, ºàðèí ýðäì³ð ñîíüìñíà. Äîðš òåíä, íåã ñåë³íä, êå糜ê òóóš ìåääã, ýñ ãèš ºàðòàí óðí ê¢í á³³í³ ãèñèã ñîœñõëàðí, ýðê áèø êåðã ê庳ä ê¢ð³ä, òàíüëäàä, ´ð ö³³ëº³ä ꢢíä³ä ÷èãí ºàð÷ èðí³. Áè÷êí öàãàñí ì´ðíä ºàâö. "Íàìàã áè÷êíä ìàäí õîéð äàâõð ãåðò á³³äã áèë³âèäí. Áîëâ áè÷êí öàãàñí ì´ðíä äóðòàâ. Òåã³ä ê¢¢í³ öóñíä á³³äã êåâò³ ãèš ñàííàâ",- ãèš Äîðš êåëí³.

Ëþáîâü ÝÐÄÍÅÅÂÀ,
¡ëä÷í ñåë³í³ Î.Ä.Ìóêàåâàí íåðò³ êåëí-óëñèí ãèìíàçèí áèáëèîòåêèí çàëà÷:
- ¡ëä÷í³ êåëí-óëñèí ãèìíàçèí áàãøíð šèë áîëºí òàñðõàí óãàºàð òàœº÷èí áàðèí ºàðöñèã áè÷¢ëš àâíà. Íåã ¢ë¢ õàëüìã êåë³ð ºàðäã îð ºàíöõí ãàçåòèã - "Õàëüìã ¢ííèã" îíüäèí ä´ðâí öàãò ä´œíí³. Þœãàä ãèõë³ òàœº÷èí ýí ãàçåò áîëí êåëí-óëñèí ãèìíàçü íåã ê¢ñëò³, íåã ò´ð õàºëšàíà. Ýíòí ò´ðñêí êåë³í, àâúÿñ-çàœøàëìóäàí, ñîéëàí õàäºëš äåëãð¢ëëºí³ ³ð¢í êåðã ê¢ö³ëºí ì´í.

¥öêëä¢ð òàœº÷èí ïðàâèòåëüñòâèí ïðåçèäèóìèí äàðàíè ñ¢¢ð áîëâ. Ýí¢ã òàœº÷èí ïðàâèòåëüñòâèí Àõëà÷ Èãîðü Çîòîâ ºàðäš äàâóëâ. Ñ¢¢ðèí éîâóäò êåñã ÷èíðò³ ò´ðì¢ä õ³ë³ãäâ. Ò¢ð¢ë³ä òàœº÷èí éèðòìšèí ç´´ðèí áîëí ýðãíäê á³³äë õàðëºíà ìèíèñòðèí äàðóê Ìèõàèë Ñòðîãàíîâ ýíšë òàœº÷ä ýêîëîãèéèí Šèë äàâóëëºíä íåð³äãäñí êåðã-¢¢ëäâðì¢ä á¢ðä³ëºí³ òóñêàð èëäêë êåâ.

ßíâàðèí 24-ä êèòä óëñèí ºîëëã÷ îëíà áàéð - Øèí šèë áîëí õàâð òîñëºíà "×óíüöçå" ãèäã í³ð-íààäí Ýëñòä, Õàëüìã ãîñóíèâåðñèòåòèí íîìèí áèáëèîòåêä, áîëâ. Ýíä êèòä êåë áîëí ñîéë äàñëºíà öóòõëœ - Êîíôóöèéèí íåðò³ èíñòèòóò á³³ðøëš³í³. Ýí áàéðèí í³ð-íààäûã Êèòä³ñ èðñí Õàëüìã óíèâåðñèòåòèí ñòàæåðìóä áîëí ìàãèñòðàíòíð ò³ââ. Ýí áàéðò ê¢íäò³ ãèè÷, òàœº÷èí ïðàâèòåëüñòâèí Àõëà÷ Èãîðü Çîòîâ èðš Õàëüìã ÃÓ-í ðåêòîð Áàäì Ñàëàåâëà, óíèâåðñèòåòèí áàãøíðëà áîëí îþòíðëà êèòä îëí ç¢ñí õîò-õîë àìñš, òåð¢ã áåëäñí îþòíðèí áèëã-ýðäìèíü ´´ä³í³ð ¢íëâ.

Ìë ñ³³õë³ äåëê³ä õàìãèí òîîìñðòà ìîäåëüí àãåíòñòâä ê´äëõ êîíòðàêòä ºàðàí ò³âñí éîâäë èê áàéðòà. Íàðò-äåëê³ä íåð ºàðñí ýí àãåíòñòâ IMG Models Íüþ-Éîðêä á³³ðøëí³. Áîëâ ýí¢í³ ³œã¢äíü Ïàðèæä, Ëîíäîíä, Ìèëàíä, Ãîíêîíãä á³³í³. Ýí àãåíòñòâèí ä´œã³ð Æèçåëü Áþíäõåí, Êåéò Ìîññ, Òàéðà Áýíêñ, Õàéäè Êëóì, Äæåììà Âîðä, Ñàøà Ïèâîâàðîâà, Ôðåÿ Áåõ, Ëàðà Ñòîóí, Ëèëè Êîóë, Ìèðàíäà Êåðð, Êàðëè Êëîññ ãèäã ìîäåëüìóä íåð ºàð÷, îëíà îíüãò òóññìí. Îäà ýäí³ òîîä ìë ñ³³õë³ áàñ îðâ.

Äîðä ¡çãèí Êèòä óñí õàãñàä, êåìš³íü äîðà îðñí öàãò óñíà íåã òîãòàëä Áóðõí Áàãøèí ä¢ðò³ áóìá îëäâ. Õàìãèí ò¢ð¢íêñíü áîëš ñîíüí ýí îëâðèã á³³ðí óëñ ¢çâ. Ýí éîâäëûí òóñêàð Ñèíõóà 糜ãëëºí³ àãåíòñòâ áè÷ñèíü ³ìòí³ îíüãò òóñâ. Ò¢ð¢ë³ä óñíàñ Áóðõíà òîëºà ¢çãäš, äàðóíü áóìáèã á¢êëäíü ³ìòí ¢çâ. Îäà íîìòíð áîëí àðõåîëîãóä ýí éîâäëàð ñîíüìñš, øèíšëëòèí ê´äëìø êåš³í³. Íîìòíðèí òîîëâðàð, ýí áóìáèã êåç³í³, Ìèí ãèäã èìïåðàòîðìóä Êèòäèã çàëšàñí öàãò, êåñí á³³š. Éèðèí ¢ã³ð êåëõë³, êåç³œê ³ð¢í ýí áóìá 350 šèë õîîðàí öóòõãäñí áîëšàíà. Áóðõí Áàãøèí ä¢ð òèèã³ä ´äã³ öàãà óëñò ¢çãäš èðâ. Óñíà òîãòàëûí éîðàëä Áóðõí Áàãøèí ä¢ðèí ê´ë äîðíü êåç³íê õóðë á³³äã áîëõ ãèš íîìòíð òààâð êåš³í³. Òåð¢ãèíü ìåäõ³ð ´äã³ öàãà îáîðóäîâàíü îëçëš, ã¢í õ³³âð êåõ³ð á³³í³.

ßìàðàí ÷èãí êåëí-óëñò ¢ëã¢ð-¢çìš, áàõòõ ¢ëã¢ð áîëäã ³ìòí á³³äã. Òåäí³ äóíä õàëüìã êåë øèíšëëºí³ äåëãðëòä îí÷òà ò³âö³í îðóëš, Õàëüìãèí èê ñóðºóëèí, õàëüìã êåëí-áè÷ãèí áîëí äîðä ¢çã øèíšëëòèí èíñòèòóòûí, õàëüìã, ìë, àëòà êåë øèíšëäã íîìèí ïðîôåññîð, Ðîçà Ïþðâåíîâíà Õàð÷åâíèêîâàí íåðí ç´âò³ îðìàí ýçëí³.

Êåëí-óëñèí äðàìàòè÷åñê òåàòðèí àðòèñò Âèòàëèé Íàäáèòîâ ò³âí šèë³ ´´í³í òåìäãëâ. Õàëüìã Òàœº÷èí à÷òà àðòèñò òåàòðèí ò³³ç äååð êåñã ä¢ðì¢ä á¢ðä³â. Øêîëàí ò´ãñ³º³ä, ³³ðìä öåðãëñí³ííü õ´´í Âèòàëèé Ì.Ùåïêèíà íåðò³ òåàòðàëüí èíñòèòóòä õàëüìã ñòóäüäò àêòåðñê ýðäìèã äàñâ. Äàðóíü ÃÈÒÈÑ-ò ðåæèññåð Âëàäèìèð Ëåâåðòîâèí êëàññò ñóðàä èíñòèòóòûã ò´ãñ³â. Òåàòðò "Ïðîâèíöèàëüíûå àíåêäîòû", "Ñíåæíàÿ êîðîëåâà", "Àðàø", "Ýœêð ìàíàõñ", "Æåíèòüáà" íààäíä Âèòàëèé Íàäáèòîâ ä¢ðì¢ä á¢ðä³â.

Ïàðèæä šèë áîëºí êèòäèí ôèëüìñèí êèíîôåñòèâàëü áîëíà. Òåð¢íä ýí šèë ¥âð Ìëûí êèíîðåæèññåð áîëí àðòèñòê Øóðýíõóàð áåëäš ò³âñí ôèëüì ¢ç¢ëãäâ. Ýí ôèëüìä ê´ãšìèíü áè÷ñí ìë êîìïîçèòîð Á. Îäáàÿð "Êèíîôèëüìèí ò´ë³ õàìãèí ñ³í ê´ãšì" ãèäã ì´ð³º³ð à÷ëãäâ. Ýí šèë êèíîôåñòèâàëüä çóí ôèëüì ¢ç¢ëãäâ. ¥âð Ìëàñ êèíî öîêš îðëöñí Øóðýíõóàð ýâð³ííü êèíîôèëüìäàí êåç³í³ öàãò áîëñí íåã äóðíè ñ³³õí òóóšèí òóñêàð êåëš ´ã÷³í³. Ê´â¢í ꢢêí õîéð áຠöàãàñí àâí íåã-íåãíä³í äóðàí ´ãñí á³³š. Öåðãò ºàð÷ éîâšàºàä, ê´â¢í äóðòà ꢢêíë³ðí äóðàí õàäºëõ àíäºàð ´ãí³.