¥öêëä¢ð, àïðåëü ñàðèí 7-ä, òàœº÷èí ïðàâèòåëüñòâèí Ãåðèí ñ¢¢ðèí èê çàëä õàëüìã óëñèí ø¢ëã÷, Ñîöèàëèñòè÷åñê Ê¢÷-ê´ëñí³ Ãåðîé, ÐÑÔÑÐ-èí áîëí ÑÑÑÐ-èí Ãîñóäàðñòâåíí ì´ð³ñèí ëàóðåàò Äàâèä Íèêèòè÷ Êóãóëüòèíîâèí 95 šèëèí ´´íä íåð³äãäñí õóðã áîëâ. Ýí õóðãò ºàðäà÷íð, íîìòíð, áè÷³÷íð, áàãøíð, ñîéëûí ó÷ðåæäåíüñèí ýë÷íð, îþòíð áîëí íàíü ÷èãí óëñ îëàð öóãëðâ. Õàëüìã Òàœº÷èí Òîëºà÷ Àëåêñåé Îðëîâ ýí õóðãò îðëöâ.

Àïðåëèí 6-ä òàœº÷èí Òîëºà÷ Àëåêñåé Îðëîâ áຠíàñòà íîìòíðèí ñîâåòèí ãåø¢äë³ õàðºâ. Òåð ìåò ñóðºóëü-ýðäìèí ìèíèñòð Íèêîëàé Ìàíöàåâ, ñîéëûí áîëí òóðèçìèí ìèíèñòð Õîíãð Ýëüáèêîâ, ñåë³í³ ýäë-àõóí ìèíèñòðèí äàðóê Ñåðãåé Àíòîíîâ, ÐÀÍ-à ÊÍÖ-í äèðåêòîð Âèêòîðèÿ Êóêàíîâà, Õàëüìã íîìèí öóòõëœãèí íîìò Ìàðèÿ Î÷èð-Ãàðÿåâà, Êåëí-óëñèí ìóçåéèí äèðåêòîð Èðèíà Ìó÷àåâà, áຠíàñòà íîìòíðèí ñîâåòèí ãåø¢ä îðëöâ.

Áóðó éîâäëëà õàðº÷êàä, þðèñò áîëõàð øèèäâ
- Ê´äëìøèí òóñò ÷àœº íåêâðò³, ÿìð ÷èãí êåðãèã òîõíÿòàºàð ê¢ö³õèíü íåêí³…
- ªîëüøã ñåäêëò³, ñ³í çàœòà ê¢í áîëñí ò´ë³ä³í îëí äóíä òîîìñð îëâ…
- ¡¢ðñã ê¢¢í³ ãåðò äàœãèí ãèè÷íð äàëà áîëíà… - ãèš Õàð ªàçðà ðàéîíà çàðºèí àõëà÷àð îëí šèëì¢äèí òóðøàðò ê´äëš éîâñí Âèêòîð Êþòèðîâèí òóñêàð öóãòàí êåëäã á³³ñíü ìåë ¢íí þìí. "Ê´ò÷íð³ ðàéîíä ´ñ³ä-áîññí ê¢í íàñí-šèðºë³í Õàð ªàçðà ðàéîíëà çàëºëäóëâ, ê´ò÷íð³ çàëóâ ãèõë³ì, îäà íàì ³ìòí èòêõø. Òåä¢ ìåò ýí ºàçðëà èšëäš îäñí ê¢í áîëšàíàâ", - ãèš áèéíü Âèêòîð Âëàäèìèðîâè÷ èí³äìí. Ò´ðñê³í õàðñã÷ Àëäð ä³³í³ñ ê¢íä øàâòà èðñí ýöêíü ýí¢ã õ´ ì´ñò³äíü ´œãðâ, òèèãõä Êþòèðîâèõí Àëòàéñê êðàéèí Êóëóíäèíñê ðàéîíà Íîâîêèåâêà ñåë³íä á³³ñí áîëäã.

Ýëñòèí 9-÷ ìèêðîðàéîíä 1000 îðìòà øèí øêîë òîñõãäšàíà. Òîñõëòûí éîâóäûí, øèí øêîëûã êàäðìóäàð áîëí îáîðóäîâàíÿð òåòêëºí³ ò´ð³ð òàœº÷èí Òîëºà÷ Àëåêñåé Îðëîâèí ºàðäâðò ñåëâëö³í áîëâ. Ýí¢íä ïðàâèòåëüñòâèí Àõëà÷ Èãîðü Çîòîâ, òàœº÷èí Òîëºà÷èí àäìèíèñòðàöèí ºàðäà÷ Àðòóð Äîðäæèåâ, Ýëñò áàëºñíà àäìèíèñòðàöèí òîëºà÷ Îêîí Íîõàøêèåâ, ñóðºóëü-ýðäìèí áîëí íîìèí ìèíèñòð Íèêîëàé Ìàíöàåâ, ôèíàíñèí ìèíèñòð Î÷èð Øóðãó÷ååâ, "Àëåêññòðîé" ÎÎ-í ãåíåðàëüí äèðåêòîð Àëåêñàíäð Áàìáóøåâ îðëöš Àëåêñåé Îðëîâèí ñóðâðò òîäðõà õ³ð¢ ´ãâ.

Íàìðàð ò´ðñêí êåë³ð áàðëãäš ºàðäã ìàíà ãàçåòèí çóí šèëèí ´´í ê¢öõ. Ýí îëí šèëèí òóðøò "Õàëüìã ¢íí" ýâð³ êåëí óëñëàðí õîëâàòà. Ýí öàãèí éîâóäò êåñã ¢é æóðíàëèñòíð ýíäð ´äð ê¢ðòë ãàçåò³í áóéñàëãî ºàðºà þìí. Ãàçåò ³ìäðëèí í¢ð ¢çäã ìåò þìí,þœãàä ãèõë³ "Õàëüìã ¢íí³" õàëõñò ìàíà òàœº÷ä áîëí íàíü ÷èãí ºàçðò ó÷ðäã éîâäëìóäûí òóñêàð, ê¢ö³ãääã îëí ç¢ñí êåðã-¢¢ëäâðì¢äèí òóñêàð îíüäèí òîäðõà êåâ³ð áè÷ãäí³.

Õàëüìã ãîñóíèâåðñèòåòä ºàçàäûí êåë äàñõëºíà êåðãò ºîë îíüãàí ´ãí³. Ýíä àíãëü áîëí íåìø êåëí³ áàãøíðèã, êèòä êåë ìåääã ñïåöèàëèñòíðèã áåëäí³. Òåã³ä ýí õàëõàð áຠáèø äàìøëò õîðøàãäñí á³³í³. Òåð¢ã ºàçàäûí îðíà âóçìóä áàñ îíüãòàí àâ÷ ñîíüìñšàíà. Ýí¢í³ òóñêàð îäàõí òîäðõà ꢢíäâð Õàëüìã ÃÓ-í ãåðìàíñê ôèëîëîãèí êàôåäðò ºàðëà. "ªàçàäûí êåë äàñõëºíà êåìä ´äã³ öàãèí òåõíîëãèéñ îëçëëºíà òóñêàð" ãèäã ò´ð³ð ýíä êàôåäðèí ìåòîäè÷åñê øêîëûí ñ¢¢ð áîëâ.

Õàëüìã óíèâåðñèòåòä îþòíðèí ìåäðëèíü 㢢ä¢ëëºíä, ìåðãšëòèíü ´´äë¢ëëºíä ºîë îíüãàí ´ãí³. Òàœº÷èí ºîëëã÷ âóçä ñóð÷àõ áàº÷óä äàìøëòàí ´ðãš¢ëš áåëäâð³í ÿñðóëšàíà. Ýí ê¢öëë³ èðëö³ò³º³ð ìàðò ñàðèí 29-ä Õàëüìã ÃÓ-í íîìèí áèáëèîòåêä óíèâåðñèòåò ò´ãñ³š³õ áàº÷óäûí ò´ë³ ýðäìèí ìåðãšëòèí ôåñòèâàëü áîëâ. Öóã ôàêóëüòåòì¢ä ýí¢íä îðëöšàíà, òåã³ä ýí êåðã-¢¢ëäâð õîéð ´äðò³í áîëâ. Ïåäàãîãè÷åñê êàäðìóä áåëäëºí³ ò¢ð¢í ïëîùàäêèí ¢¢ëäâðò øêîëìóäûí äèðåêòîðìóä, îëíà áîëí ïðîôñîþçèí îðãàíèçàöñèí ýë÷íð, óíèâåðñèòåòèí áàãøíð áîëí îþòíð îðëöâ.

¥äã³ öàãò ÿìàðàí ÷èãí áàëºñíà öåâð á³³äë ýíòí í³ðí ò´ð áîëšàíà. ²ìòí áîëõ-áîëøãî ºàçðò õîã-áîã õàÿä, ýðãíäê á³³äëèã áóçðäàíà. Òåð ìåò óóëüíöñò, ãåðì¢äèí ´´ð, õààëºèí àìíä ÷èãí õîòûí ¢ëäë, á³³öèí õîã-áîã, õóó÷í ´ëã-ýä³í îâàëíà. Ýííü ³ìòí³ ýð¢ë-ìåíää ³³ìøã ó÷ðàšàõèí, ýðãíä á³³õ ºàçðèí á³³äëèã ìóóðóëšàõèí òóñêàð òèèì áóðó éîâäë ºàðºñí óëñ ò´ð¢ö óõàëõø.

Îäàõí Ýëñò áàëºñíà 2-÷ òîéãòà äóíäûí øêîëûí óë äååð "Ýòíîïåäàãîãè÷åñê øèíšëëòñèí ìåòîäîëîãèé" ãèäã ò´ð³ð òàœº÷èí íîìèí-äàìøëòûí êîíôåðåíö (Âîëêîâèí óìøëºí) áîëâ. Ýëñò áàëºñíà áîëí ñåë³äèí ìóíèöèïàëüí á¢ðä³öñèí ýë÷íð, áàãøíð, íîìòíð ýíä îëàð öóãëðâ.

Óëàí Ëèäæèåâíà Àíþøåâà Öàºàí Íóð ñåë³íä³í èê òîîìñðòà áàãø á³³ñìí. Êåñã ¢éèí áàº÷óäûã ìåäðëèí õààëºä îðóëš, ò´ðñêí êåëí³ ñ³³õí ç´´ðë³ òàíüëäóëñí öåöí óõàòà ê¢í. ¥âêíðèí àìí ¢ãèí ç´´ð³ñ ¢íò³ þìí óãà áîëšàõèíü ìåäš, òåð óóðõàí ñàœëà îëí áè÷êä¢äèã òàíüëäóëõàð áàãø äàœãèí ç¢òêš éîâëà. Ýí¢í³ êè÷³ëì¢ä õàëüìã êåë³ð áè÷äã, óìøäã äàñõñí äååð³í šèðºëä³í õàëüìãóä ÿìàðàí áîëõ ç´âò³í òóñê éîñòà êè÷³ëì¢ä áîëñìí.