¥öêëä¢ð "Êàëìûêèÿ" 糜ãëëºí³ àãåíòñòâä Õàëüìã Òàœº÷èí ýð¢ë-ìåíä õàðëºíà ìèíèñòð Þðèé Êèêåíîâëà áðèôèíã áîëâ. Òåð¢íä "Ýð¢ë-ìåíä õàðëºí" ãèäã êåëí-óëñèí ò´ñâ³ð ê¢ö³ãäõ êåðã-¢¢ëäâðì¢äèí òóñêàð ꢢíäâð áîëâ. Òàœº÷èí ýìíëºí³ ó÷ðåæäåíüñèí ìàòåðèàëüí-òåõíè÷åñê óë áàòðóëëºíà, ñïåöèàëèñòíðèã áåëäëºí³, ã¢ëãí ãåìèí öåðãëëòèí äåëãðëòèí òóñêàð òàœº÷èí ìèíèñòð òîäðõàºàð êåëâ. Öåëèíí ðàéîíà áîëüíèöèí ¢¢ëäâðèã ÿñðóëëºíà, Ýëñòä áè÷êä¢äèí ïîëèêëèíèê òîñõëºíà áîëí íàíü ÷èãí ò´ðì¢ä³ð ýí ö³³ëºâð ´ãâ.
²ð³ñ³í Ïðåçèäåíòèí ìàéñê ç³ðëã³ñ èøò³ ìàíà îðí-íóòãò êåëí-óëñèí ò´ñâñ áàòëš àâëºíà òóñò øèèäâð àâãäñí á³³í³. Òåð òîîä "Ýð¢ë-ìåíä õàðëºí" ãèäã êåëí-óëñèí ò´ñâ 2019-2024 šèëì¢äò áàñ ê¢ö³ãäõìí. Îäà äååð³í ðåãèîí áîëºí ýâð³ ò´ñâ áåëäš, ÿìàðàí ò´ðì¢ä òåð¢ã³ð ê¢ö³õ³í çóðàëš àâ÷àíà. Òàœº÷èí ýð¢ë-ìåíä õàðëºíà ìèíèñòåðñòâ ôåäåðàëüí ìèíèñòåðñòâë³ õàìäàí áàòëñí áîîöàíàñ èøò³ ´´ðõí ºóðâí šèëèí òóðøàðò êåõ-ê¢ö³õ êåðã-¢¢ëäâðì¢äò êåðãò³ ì´œãèã äèãëš àâñìí.
- Ìàíà òàœº÷ä ýí ò´ñâ³ð ã¢ëãí ãåì³ñ õ´ðëºí³ öåðãëëòèí ìàòåðèàëüí-òåõíè÷åñê óë áàòðóëëºíà ò´ð õàºëãäõìí, ýí ò´ðò 100 ñàé àðñëœ éèëºãäõ. Ç¢ðêí³-ñóäöíà Öóòõëœãèí ¢¢ëäâðèí äåëãðëòä áàñ èê îíüã ´ããäõìí, îäà ýíä ´´ä³í ÷èíðò³ ìåäèöèíñê ä´œ ê¢ðããäš³í³, ²ð³ñ³í ñ³í ãèñí ñïåöèàëèñòíð á³³ðí ýì÷íðë³ õàìäàí ìåñëëº êåš, êåñã ê¢¢í³ ³ì àâðâ. Äåêàáðü ñàðèí 15 ê¢ðòë çóðºàí ìîäóëüí ÔÀÏ ýäëâðò îðóëãäõìí. Ãîðîäîâèêîâñê ðàéîíà Ïóøêèíñêèé, Ê´ò÷íð³ ðàéîíà ¥âäã, Îêòÿáðüñê ðàéîíà Õîøóä, Öåëèíí ðàéîíà ×àºðò, ßøêóëèí ðàéîíà Óëàí Ýðã, ßøàëòàí ðàéîíà Îêòÿáðüñêèé ñåë³äò óäë óãà ´äã³ öàãà ôåëüäøåðñê ïóíêòñ ñåêãäõìí. Èðõ šèëä ä³ê³ä 20 ÔÀÏ ñåêãäõ, òåã³ä ìàíà òàœº÷ä àâàðèéí á³³ðíä á³³äã ôåëüäøåðñê ïóíêòñèí 50 ïðîöåíòíü ñ³í òààëä ¢¢ëääã áîëõ, - ãèš Þðèé Âèêòîðîâè÷ êåëâ.
Ñ¢ë öàãò òàœº÷èí ýìíëºí³ ó÷ðåæäåíüñò, õàìãèí ò¢ð¢íä ñåë³í ºàçðò, ñïåöèàëèñòíð óãà áîëšàõíü í³ðí ò´ð áîëšàíà. Òåã³ä ýí òóñò á³³äëèã ÿñðóëëºíä ìîáèëüí ìåäèöèíñê êîìïëåêñìóä òóñëõ ãèñí í³³ëâð á³³í³. Êåëí-óëñèí ò´ñâ³ð ìàíà òàœº÷ä 90 ñàé àðñëœ èèì êîìïëåêñ õóëäš àâëºíä éèëºãäõìí. Òåð ì´œã³ð õóëäš àâñí ìîáèëüí ÔÀÏ, ìàììîãðàô áîëí ôëþîðîãðàô òàœº÷èí ñåë³ä³ð áîëí ìàëûí õîøìóäàð éîâš, äîð îðìäíü öóã ìåäèöèíñê øèíšëëò êåõìí.
Èðõ šèëä Ï.Æåì÷óåâèí íåðò³ òàœº÷èí áîëüíèöä ÿñâðèí ê´äëìø ò´ãñ³ëºí³, 2019-2020 šèëì¢äò õîòë áàëºñíä áè÷êä¢äèí ïîëèêëèíèê áîëí ã¢ëãí ãåì³ñ õ´ðëºí³ äèñïàíñåð òîñõëºíà ò´ð õàºëãäõìí ãèš ìèíèñòð òåìäãëâ. Öåëèíí ðàéîíà ³ìòíä ÷èíðò³ ìåäèöèíñê òóñëìš ê¢ðãõèí ò´ë³ á³³ðí áîëüíèöèã òàœº÷èí áîëüíèöèí, Ýëñò áàëºñíà ïîëèêëèíèêèí áîëí áè÷êä¢äèí ìåäèöèíñê Öóòõëœãèí ìåäëä îðóëëºíà êåðã-¢¢ëäâð ê¢ö³ãäš³õèí òóñêàð Þ.Êèêåíîâ òîäðõà ö³³ëºâð ´ãâ. Öåëèíí ÐÌÎ-í àäìèíèñòðàöèí á³³ðí òàœº÷èí ýð¢ë-ìåíä õàðëºíà ìèíèñòåðñòâèí ìåäëä îðóëãäâ, îäà òåíä ÿñâð êåãäõìí. "Ýíä ê´äëš³õ ìåäèöèíñê ê´äë³÷íðèí òî õàñãäøãî, àäìèíèñòðàöèí á³³ðíä ¢¢ëäõ ìåäèöèíñê öóòõëœä ñ³í òààë òîãòàëºíä "ËÓÊÎÉË" ÏÀÎ ä´œ-òóñàí ê¢ðãõìí, ýíä ´äã³ öàãà îáîðóäîâàíü óãëš ò³âãäõìí, òåã³ä ðàéîíà ³ìòíä ìåäèöèíñê ä´œ ê¢ðãëºí³ ò´ð õàºëãäõìí",- ãèš Þðèé Âèêòîðîâè÷ êåëâ.
Ìåäèöèíñê êàäðìóä áåëäëºí³, "Çåìñêèé äîêòîð" ïðîãðàììàð äåì àâëºíà ò´ðì¢ä áðèôèíãä áîñõãäâ. 2017 šèë³ñ àâí ýð¢ë-ìåíä õàðëºíà ìèíèñòåðñòâë³ áàòëñí áîîöàºàð ìåäèöèíñê âóçìóäò ñóð÷àõ îþòíð 2022 šèëä ñóðºóëÿí ò´ãñ³õìí, ýäí ýðê áèø òàœº÷äàí èðš ê´äëõ ç´âò³. "Ýð¢ë-ìåíä õàðëºí" ãèäã ò´ñâ³ð ñïåöèàëèñòíðèã áåëäëºí³, ýì÷íðèí ìåðãšëò ´´äë¢ëëºí³ êåðãò 500 ñàé àðñëœ éèëºãäõìí, òåã³ä òåð ì´œã³ð ýí ò´ðèã áàñ õàºëõ ê¢ñë á³³í³ ãèš ìèíèñòð ö³³ëºâ.
Íàòàëüÿ ÄÀÂÀÅÂÀ

"Òþëüïàí÷èê" áîëí "Âåñíóøêè"
áèëã³í ¢ç¢ëâ
Äàâñí äîëàí õîíãò "Îéðàò-Àðåíà" ãèäã ñïîðòèâí êîìïëåêñèí ò³³ç äååð "Èíüãëëò" ãèäã íåðò³ êîíöåðò áîëâ. Íåã ò³³ç äååð õîéð êîëëåêòèâ íåð òóóðñí "Òþëüïàí÷èê" áîëí "Âåñíóøêè" êîëëåêòèâñèí áèè÷íð áèëã-ýðäì³í ¢ç¢ëâ.
Õàëüìã Òàœº÷èí Òîëºà÷ Àëåêñåé Îðëîâ, Òàœº÷èí Òîëºà÷èí àäìèíèñòðàöèí ºàðäà÷ Àðòóð Äîðäæèåâ, âèöå-ïðåìüåð Ëþäìèëà Èâàíîâà, Ýëñò áàëºñíà àäìèíèñòðàöèí òîëºà÷ Îêîí Íîõàøêèåâ, íàíü ÷èãí éîñíà ýë÷íð êîíöåðòèã õ³ë³â. Õîéð êîëëåêòèâèí ºàðäà÷íð áîëí õîðåîãðàôìóä ñîíüí áîëí ñ³³õí êåðã-¢¢ëäâð ò³³ç äååð á¢ð䳚 ÷àäâ. Áຠíàñòà áèè÷íð õàìöó êåñã áè éèð ñ³³õí³ð, àéñèã äàõš, ê´ë-ºàðàí ýâòíü òóñõàš, áèèºèí ýðäìä ºàâøóí áîëñàí ìåä¢ëâ. ²ìòí³ òààñëò îëñí, êåñã ôåñòèâàëüä áèèº³í ¢ç¢ëñí äååð³í øèí áè äàñ÷, îëíà îíüãò ýäí òóñõàâ. ªóíòàºàñí àâí ´´ä³í íàñòà êåñã áຠáàº÷óä áèèëñíü éèð êå áîëš, ³ìòíä áàéð ¢¢ä³â.
"Âåñíóøêè" àíñàìáëèí áèè÷íð øèí áè ¢ç¢ëâ. Òåðíü Õàëüìã Òàœº÷èí ñîéëûí à÷òà ê´äë³÷ Åâãåíèé Âàñèëüåâè÷ Òîëêà÷åâä íåð³äãäâ.
Õàëüìã Òàœº÷èí Òîëºà÷ áè÷êí áèè÷íðèí ýðäìèã ´´ä³í ¢íëš, é´ð³ëèí ¢ã êåëâ. Òàœº÷ä áè÷êä¢äèí êåñã êîëëåêòèâ ¢¢ëäš³õèíü çààºàä, Àëåêñåé Ìàðàòîâè÷ îëí áè áåëäš, ýðäì³ðí êåñã ôåñòèâàëüä îí÷ðñí, áèëãò³ áèè÷íð³ðí íåð ºàðñí "Òþëüïàí÷èê" áîëí "Âåñíóøêè" õîéð àíñàìáëèã îíö òåìäãëâ. Êîëëåêòèâñèí ºàðäà÷íðò ¢íí - ñåäêëèí õàíëòàí ìåä¢ë³ä, ýäí³ øóíìºà ¢¢ëäâðèí áîëí öóöðëòàí óãà ê´äëìøèí íèë÷³ð áè÷êä¢ä èê ýðò³ð ñîéëëà áîëí áèëã-ýðäìë³ òàíüëäíà ãèš êåëâ.
Áè÷êä¢äò áèèºèí ä´œã³ð ñóðºìš ´ãëºíä íàñí-šèðºë³í íåð³äñí Åâãåíèé Âàñèëüåâè÷ Òîëêà÷åâèí òóñêàð Òàœº÷èí Òîëºà÷ à÷-òóñèíü òåìäãëš êåëâ. Áè÷êä¢äèí ¢¢ä³ëò öóãòàä êåðãò³, öóã óëñèã òåð õàìöóëíà. "Òþëüïàí÷èê" áè÷êä¢äèí áèèºèí ãîñóäàðñòâåíí àíñàìáëüä Åâãåíèé Òîëêà÷åâèí íåð 碢ëºõèí òóñêàð Àëåêñåé Îðëîâ ñåäâ³ð ºàðºâ.
Îëí êåëí-óëñèã, íàñàðí ³äë áèø êåñã ¢éèí àðòèñòíðèã õàìöóëñí áè÷êä¢äèí áèèºèí êîëëåêòèâñèí êîíöåðò ³ìòí³ èê òààñëò îëâ.

ŠÈЪËÈÍ Êåðìí

Îäàõí, íîÿáðèí 12-ò, Ýëñòä, Õàëüìã ãîñóíèâåðñèòåòèí íîìèí áèáëèîòåêä, íåðò³ íîìò, ôèëîëîã íîìèí äîêòîð, ïðîôåññîð Âàëåíòèí Ðàññàäèí³ ñàíëä, òåð¢í³ ¢ëä³ñí íîìèí øèíšëëòèí ç´´ðò - êåñã àðâàä æèëì¢äèí òóðøàðò ¢¢ä³ñí äåãòðì¢äò íåð³äñí àñõí-ðåêâèåì áîëâ. Ýí šèë Âàëåíòèí Èâàíîâè÷ 78-ò³ áîëõ á³³ñìí, çóã šèë õîîðàí îðí-íóòãò áîëí äåëê³ä íåðíü òåìäãò³ íîìò-ôèëîëîã ñ³³º³í õ³³ñìí.
Õàëüìã ãîñóíèâåðñèòåòä ê´äëõä³í îþòíðèã, àñïèðàíòíðèã áîëí áຠíàñòà íîìòíðèã áåëäëºí³ áຠáèø ê´äëìøèã ïðîôåññîð Âàëåíòèí Ðàññàäèí ê¢ö³ñìí. Óðäíü ²ð³ñ³í Íîìèí àêàäåìèí Ñèáèðñê ³œãèí Áóðÿòèí íîìèí öóòõëœä 40 šèëèí òóðøàðò ê´äëñìí. Ýí¢í³ òóñêàð íîìòëà Õàëüìã óíèâåðñèòåòä ê´äëš³ñí ïðîôåññîð Âëàäèìèð Ìóøàåâ, ïðîðåêòîð Äìèòðèé Ëàïóøêî, õàëüìã ôèëîëîãèí áîëí âîñòîêîâåäåíÿ èíñòèòóòûí äèðåêòîð Ìèíãèÿí Ëèäæèåâ, ïðîôåññîð Äàíàðà Ñóñååâà, ïðîôåññîð Ðàññàäèí³ àâàëüíü ôèëîëîã íîìèí äîêòîð Ñâåòëàíà Òðîôèìîâà áîëí íàíü ÷èãí íîìòíð êåëš ´ãâ.
Ïðîôåññîð Ðàññàäèí íîìèí ´ðãí ê´äëìø ê¢ö³š³ñìí, êåñã òîîòàð, êåë³ð ñîíüìñšàñìí, òåð òîîä ìë ÿíçòà îëí êåë³ð, ò¢ðã ÿíçòà, ôèííî-óãîðñê áàãèí êåë³ð øèíšëëò êåš³ñìí, ò¢ðã-ìë êåëí³ çàëºëäàã í³ðí êåâ³ð îëí šèëèí òóðøàðò øèíšëš 䢜ö¢ëš³ñìí, òåã³ä ÷èãí ýí¢í³ íåðí ²ð³ñ³ä áîëí äåëê³í êåñã îðí-íóòãóäò òåìäãò³. Ò¢ðã, óéºð êåëí³ ÿíçòà òîôàëàðñê êåë³ð íîìò îíö êåâ³ð ñîíüìñšàñìí, ÿºàä ãèõë³ òåð êåëíä êåñã çóí šèë õîîðàí ò¢ðã êåëíä îëçëšàñí òîîò ¢ëäñìí, òåã³ä áèëãò³ íîìò òîôàëàðñê êåëí³ òîëü ¢¢ä³ñìí, ýí êåëèã íîìèí õàëõàð 㢢í³ð øèíšëš ñîíüí áîëí íîìèí èê ÷èíðò³ ¢¢ä³âðì¢ä áè÷ñìí.
Òèèì ´ðãí ñîíüìñëòòà, íîìòûí ã¢í õ³ë³öò³ áèëãò³ øèíšë³÷ Õàëüìã óíèâåðñèòåòä ýäíë³ ê´äëñí éîâäë èê ¢íò³ áîëí òóñòà ãèš ¢¢ðì¢äíü òîîëšàíà. Õàëüìã êåëí³ ãðàììàòèê³ð äàìøóëëºíà ó÷åáíèê îþòíðèí áîëí àñïèðàíòíðèí ò´ë³ Âàëåíòèí Ðàññàäèí áè÷ñìí, òåð¢ã³ð ìàíà ò´ðñêí êåëèã ò¢ðã³ð äàñš áîëõìí.
Ïðîôåññîð Ðàññàäèí³ ¢ëã¢ð³ð ò´ðñêí êåë³í 㢢í³ð øèíšëš õàëüìã êåëí³ àêàäåìè÷åñê áîëí òåîðåòè÷åñê ãðàììàòèê ¢¢ä³õ êåðãò³, òåðíü íîìòíðèí ýíäðê ¢éèí ºîë ò´ðíü áîëšàíà. Èðã÷ ¢éèí íîìòíð ýâð³ííü àêäåìè÷åñê ãðàììàòèê³í áè÷õ, ýäíä çóã íîìèí ã¢í óëòà ¢¢ä³âð, ò¢øã êåõ øèíšëëò êåðãò³. Òåð ê´äëìø îäà õàìãèí èê ÷èíð 碢š³í³ ãèš ïðîôåññîð Äàíàðà Ñóñååâà ýí àñõí-ðåêâèåìèí éîâóäò êåëâ.
Òèèì êåâ³ð ²ð³ñ³ä áîëí äåëê³ä òåìäãò³ íîìò Âàëåíòèí Ðàññàäèí³ ¢ëä³ñí ç´´ð ýíäðê áîëí èðã÷ ¢éíðò, áຠíàñòà íîìòíðò áîëí îþòíðò öåðãëš, òåäíä óëì ñîíüí øèíšëëòèí õààëº îëš àâõä í´êä áîëõíü ëàâòà, ÿºàä ãèõë³ òåð ç´´ðèã ´ðãí õ³ë³öò³, ã¢í ñóðºóëüòà áèëãò³ íîìò ¢ëä³ñèíü ò¢¢í³ áè÷ñí äåãòðì¢äíü èòê¢ëš³í³.
Ò¡ÐÂ²Í ªóíà

Îäàõí Õàëüìã ãîñóíèâåðñèòåòèí ãóìàíèòàðí ôàêóëüòåòèí ãåðìàíñê ôèëîëîãèí êàôåäðèí áàãøíð øêîëàí ò´ãñ³š³õ àðâòíðò ¢ðâð ê庳ä, òåäíä ëèíãàôîíà êàáèíåòì¢ä, àóäèòîðüìóä ¢ç¢ë³ä, áàãøíðëà òàíüëäóëàä, "Õàëüìã ÃÓ-í èðã÷èí àáèòóðèåíò" ãèäã êåðã-¢¢ëäâðò îðëöâ.
ªóðâí ´äðèí ýðãöä ýäí ñóðºóëü÷íðèí ò´ë³ ñóðºóëèí-äàìøóëëºíà ñåññü êåâ, ºàçàäûí êåë³ð òåäí³ ìåäðëèã 㢢ä¢ë³ä áåëäâðèíü ÿñðóëâ. Èèã³ä àíãëü êåë³ð ãåðìàíñê ôèëîëîãèí êàôåäðèí äîöåíò Ñ.Â.È.Ìàíäæèåâà êåñí çàíÿòüä Ýëñòèí áîëí ðàéîäûí øêîëìóäûí 11-÷ êëàññèí 40 ñóðºóëü÷ èðâ. Ýäí ÅÃÝ-í êåìš³íä ´ãäã àóäèðîâàíÿ, óìøëºíà, ëåêñèêèí áîëí ãðàììàòèêèí òåñòèí äààëºâðèã ê¢ö³â. Òåð ìåò áè÷ìð áîëí êåëëºí³ èê êåìš³ò³ äààëºâðèã ÿºš êåäãèíü ýäíä óíèâåðñèòåòèí áàãø òîäðõàºàð ö³³ëºš ´ãâ.
Õàëüìã ãîñóíèâåðñèòåòä îþòíðèí ò´ë³ ÿìàðàí ñ³í òààë òîãòàãäñíà òóñêàð Ñâåòëàíà Âàëåðèåâåíà àðâòíðò êåëš ´ãâ, àíãëü áîëí íåìø êåë äàñëºíà éîâóäò îþòíð ºàçàäûí ÿìàðàí îðí-íóòãò îääãèí, Ýëñòä áîëäã íàðò-äåëê³í êîíôåðåíöñò îð÷óëà÷èí ÿìàðàí ê´äëìø ê¢ö³äãèí, ÿìàðàí ïðåäìåò äàñäãèí òóñêàð êåëš ´ã³ä, èðã÷ àáèòóðèåíòíðèí ñóðâðìóäò õ³ð¢ ´ãâ. Òåð ìåò êàôåäðèí ê´äë³÷íð àáèòóðèåíòíðèí ò´ë³ ìàðºà, îëèìïèàäìóä á¢ð䳚, ÅÃÝ-í õàëõàð ñ¢â-ñåëâã³í ´ãõìí, òåð¢í³ òóñêàð ýäí áàñ ñóðºóëü÷íðò êåëš ´ã³ä, ýí êåðã-¢¢ëäâðò öóãòàí îðëöòí ãèñí ¢ðâð êåâ.
Ñåññèí ÷èëã÷³ð àðâòíð òåäíë³ Õàëüìã ÃÓ-í áàãøíð çàíÿòü êåñíä, îëí ç¢ñí êåðã-¢¢ëäâð á¢ðä³ñíä õàíëòàí ´ðãš, ñóðºóëü÷íðèí ò´ë³ áîëäã êàôåäðèí ñåìèíàðìóäò óëì îðëöõâèäí ãèš ñåäêë³í êåëâ.
Òèèì ê´äëìø òàëäàí ÷èãí ôàêóëüòåòì¢äò ´ðã³ð ê¢ö³ãäí³, Õàëüìã ÃÓ-í ôèçèêî-ìàòåìàòè÷åñê, õèìèêî-áèîëîãè÷åñê øêîëìóä êåñã šèëèí òóðøàðò ¢¢ëäš³í³, íààðàí ñóðºóëü÷íð îëàð èðí³, áàãøíðëà òàíüëäš òåäí³ ëàáîðàòîðí çàíÿòü, ñåìèíàðò áîëí ëåêöä îðëöíà, õ´´ííü ýäí³ñ êåñãíü Õàëüìã ÃÓ-ä ñóðºóëüä îðíà, ÿºàä ãèõë³ ýäíä øèí ëàáîðàòîðüìóä, ñóðºóëèí ñ³í òààë, áàãøíð òààñãäíà.
Ñóðºóëü÷íðèí ò´ë³ óíèâåðñèòåò šèë áîëºí îëèìïèàä á¢ðä³í³, êåñã ïðåäìåò³ð àðâòíð ìåäðë³í ñ´ðš ÷àäíà, àøòíü ýäíä âóçèí áàãøíð ñåëâã³í ´ã÷, öààðàíäíü òàœº÷èí ºîëëã÷ âóçä îðõèí ò´ë³ ÿìàðàí áåëäâð ê¢ö³õèí òóñêàð òîäðõàºàð ö³³ëºš ´ãí³, ñóðºóëü÷íðëà çàëºëäà á³ðí³, àøòíü ýäí³ñ êåñãíü Õàëüìã ÃÓ-í îþòíð áîëíà.
Òèèã÷ê³ä Õàëüìã ÃÓ-í îþòíð áîëí áàãøíð šèë áîëºí òàœº÷èí ðàéîäàð, õàì-õîøà á³³õ ðåãèîíìóäàð éîâíà, òåíä øêîëàí ò´ãñ³š³õ ê´â¢ä-ꢢêäò óíèâåðñèòåòèí, òåð¢í³ á³³äë-šèðºëèí òóñêàð êåëš ´ãí³. Òåð ö³³ëºâðèí ê´äëìø ñ³í àøòà áîëíà, šèë áîëºí Õàëüìã ÃÓ-ä îðäã àáèòóðèåíòíðèí òî ´ñ³ä éîâíà. Òåäí³ òîîã èêä¢ëõ ê¢öë óíèâåðñèòåòèí ºàðäâð ò³âš³í³, òèèì êåâ³ð Õàëüìã ÃÓ-í íåðí äåëê³ä ´ðãšš éîâíà.

Šààõàí ªóíà

Ýíäð ´äð ìàíà îðí-íóòãò ´ðê-á¢ëä ºîë îíüãàí ´ãí³, ÿºàä ãèõë³ ýê-ýöêíð, ààâ-ýýšíð, ýëãí-ñàäíü áè÷êä¢äò³í ñóðºìš ´ã÷ îðí-íóòãòàí, òàœº÷äàí èòêëò³, ò´ðñêí÷ ñåäêëò³ èðãíì¢äèã àñðíà. "¥ðê-á¢ë áàò áîëõëà, ²ð³ñ³ ÷èãí ÷àœºðàä á³³õ" ãèñí Öóã³ð³ñ³í ìàðºàíä 5 ¢ðò³ ýê Íàòàëüÿ ×óæàåâà, ²ð³ñ³í áîëí Õàëüìã Òàœº÷èí à÷òà áàãø Ñîôüÿ Îëüçååâà áîëí Õàëüìã ãîñóíèâåðñèòåòèí 1-÷ êóðñèí îþòí Ìåðãí Ìàíäæèåâ îðëöàä, ãðàíò ø¢¢š àâàä, äèïëîìñàð à÷ëãäâ.
Îäàõí ìàðºàíà ºóðâí ëàóðåàò áîëí Õàëüìã Òàœº÷èí ꢢêä óëñèí Íèèö³í³ àõëà÷ Ëèäèÿ Ëåáåäåâà "Õàëüìã Òàœº÷" ãèäã ÐÈÀ-í ãåðò èðš æóðíàëèñòíðò òåð ìàðºàíà éîâóäûí òóñêàð êåëš ´ãâ.
Öóã îðí-íóòãàñ 3 ì蜺í ê¢í ýâð³ííü ò´ñâ³í ìàðºàíà õ³ë³âðò îðóëñìí, ýäí³ñ çóã 35-íü ëàóðåàòíðèí òîîä îðâ. Òèèì ñîíüí ò´ñâèí òîîºàð Õàëüìã Òàœº÷èí ýë÷íð 2-÷ îðìä ºàðñìí, ºóðâäã÷ îðìèã Ñàíêò-Ïåòåðáóðãèí ýë÷íð ýçëâ, äèèë³÷èí íåðèã Ìîñêâàí êîìàíä 碢â ãèš í¢ð ¢ãä³í Ëèäèÿ Ëåáåäåâà ö³³ëºâð ´ãâ.
ijê³ä ýâð³ííü òîîëâðàí Ñîôüÿ Çóðãàíîâíà êåëâ. "Õàëüìã óëñèí àâúÿñèí òóñêàð áè äåãòð áè÷ë³â, ìàðºàíà ò´ë³ øèøëœ àëüáîì áåëäë³â, ãàçåòä áàðëãäñí ç³ðì ñòàòüÿºàí ÷èãí éîâóëëàâ. Áîëâ áè öààðàíäíü àâúÿñèí òóñêàð áè÷š³í³â",- ãèš àâúÿñèã ñ³³í³ð ìåääã äàìøëòòà áàãø êåëâ.
Ìàíà òàœº÷èí ýë÷íð Ìîñêâàä "Èçìàéëîâî" ãèè÷ë¢ðò á³³â. Êðàñíîÿðñêàñ, Òþìåíÿñ, Òîìñêàñ, Ïñêîâàñ áîëí êåñã íàíü ÷èãí ðåãèîíàñ ³ìòí ëàóðåàòûí äèïëîìàí àâõàð èðñìí. Ýäí³ ê´äëìøèíü æþðèí 15 ãåø¢í øèíšëâ. Ñîôüÿ Çóðãàíîâíà "Àâúÿñ õàäºëà÷íð" ãèäã íîìèíàöä äèèëâð á³ðñìí, òåð¢íë³ äåãö áàñ 8 ê¢í òèèì ´´ä³í íåð 碢â. 15-20 šèëä³í àâúÿñò íåð³äñí äåãòð³í Ñîôüÿ Çóðãàíîâíà áè÷ñìí. Áàº÷óä ýí äåãòðèã ýðê áèø óìøõ ç´âò³, ýí äåãòð³ð ³ìòí ñîíüìñíà, äàðó-äàðóíü óìøíà ãèš à÷òà áàãø êåëâ.
Ëàãàíÿ á³³ðí ê¢í Ìåðãí Ìàíäæèåâ áàñ ëàóðåàò áîëâ. À÷ëëºíà êåðã-¢¢ëäâð áàéðòà-áàõòà á³³äëä Ò´ðñê³í õàðñã÷ Àëäð ä³³íä á³ðñí àëäð Äèèëâðèí ìóçåéä áîëâ ãèš òåìäãëâ. Ýí ìóçåéä ýêñêóðñüò ýðê áèø èðõ êåðãò³ ãèš îþòí êåëâ. Ýâð³ííü ê´äëìø³í ´ðê-á¢ëèííü í³³ìí ¢éä, òåäí³ èê ñîíüí òóóšä íåð³äñìí. Óðäíü Ëàãàíÿ ðàéîíä Ìîãîé ñåë³í á³³ñìí, 1939 šèëèí êàðò äååð òåð¢ã îëš àâ÷ áîëõìí. Áîëâ õàëüìã óëñèã öààšëà õàðºóëñí šèëì¢äò Ìåðãí³ ´âêíðèí ñåë³í óãà áîëñìí. Òåð ñåë³í³ òóóšèí òóñêàð ÷èãí Ìåðãí áè÷ñìí.
Ýäí³ ´ðê-á¢ë ñîéëûí áîëí áèëã-ýðäìèí òàœº÷èí áîëí îðí-íóòãèí ìàðºàñò ÿºš îðëöäãèí òóñêàð áàñ íåã ëàóðåàò Íàòàëüÿ ×óæàåâà êåëš ´ãâ. ¥ðê-á¢ëèííü ´äð-á¢ðèã ýí ðîëèêä ¢ç¢ëâ. Õàëüìã àâúÿñëà èðëö³ò³º³ð áè÷êä¢äèã ÿºš àñðäãèí òóñêàð Íàòàëüÿ ýâð³ííü ò´ñâä³í òîäðõàºàð áè÷ñìí. Òèèì êåâ³ð îëí ¢ðò³ ´ðê-á¢ëì¢ä êåñã êåðã-¢¢ëäâðò øóíìºàºàð îðëöíà, ýäí³ äàìøëòûã ÷èãí îëíà ò´ë³ îëçëõ êåðãò³ ãèš Íàòàëüÿ òîîëâðàí êåëâ.
Öóã ò´ñâèí ò´ðíü éèð ñîíüí, òåã³ä õàëüìã àâúÿñèã ìàðòëãî, ò¢¢í³ óë äååð áè÷êä¢äò ñóðºìš ´ãõ êåðãò³ ãèš ê¢¢íäâðò îðëöà÷íð òîîëâðàí êåëâ. Òåã³ä ìàíà ´âêíðèí àâúÿñèí òóñêàð óëì ´ðã³ð øêîëìóäò, ñàäìóäò, ó÷èëèùì¢äò êåëš ´ãõìí. Ìàíà òàœº÷ä áîëí îðí-íóòãò êåñã êåëí-óëñ á³³í³, òåäí³ àâúÿñëà áàñ öóãòàí òàíüëäõ ç´âò³ ãèš ê¢íäò³ ãèè÷íð àøëâð êåâ.
Ò¡ÐÂ²Í ªóíà

Áîëãàðèí ºàçðò "Äâîð êèðèëëèöû" ãèäã èê ñîéëûí êîìïëåêñ á³³í³. Òåð¢íä ³ìòí îëàð èðäã ºàçð áîëšàíà. Òåíä êèðèëëèöèí ¢çã¢ä îëçëš áè÷äã íåðò³ áè÷³÷íðèí áóìáñ ò³âãäš³í³. Äåëê³ä íåðíü ºàðñí îëí êåëí-óëñèí ýë÷íð áîëã÷ áèëãò³ áè÷³÷íðèí, óò òîîäàí 80 ê¢¢í³ áóìá ò³âãäõ çóðà ýíä á³³í³. ×èíðò³ ýí éîâäëûí òóñêàð Õàëüìã Òàœº÷èí ñîéëûí áîëí òóðèçìèí ìèíèñòðèí äàðóê Íèêîëàé Ñàíäæèåâ "Êàëìûêèÿ" ÐÈÀ-ä áîëñí áðèôèíãä êåëš ´ãâ.
Áîëãàðèí òåð èê ìóçåéèí äèðåêòîð Êàðåí Àëåêñàíÿí òàœº÷èí ºàðäâðèí íåðíä áè÷ã èëã³ñí á³³š. Ýí ìóçåéä á³³õ áè÷³÷íðèí àëëåéä õàëüìã íåã áè÷³÷èí áóìá ò³âõèí òóñêàð òåð¢íä êåëãäñí áèë³. Òàœº÷èí Òîëºà÷ Àëåêñåé Îðëîâ òåð ñåäâ³ðèíü ä´œí³ä, òàœº÷èí ñîéëûí áîëí òóðèçìèí ìèíèñòåðñòâä êåðãèã ê¢ö³õ äààëºâð ´ãâ. Õàëüìãò, ²ð³ñ³ä á³³òõ³ öóã äåëê³ä íåðíü òóóðñí õàëüìã ø¢ëã÷, Ñîöèàëèñòè÷åñê Ê¢÷-ê´ëñí³ Ãåðîé Ê´ãëòèí Äàâàí áþñò áåëäš, òåð¢ã Áîëãàðüò àâ÷ îäõ øèèäâð àâãäâ.
Õàëüìã çóðà÷ Áàòà Ýðäíååâ êåñí, š´´ëí ìàòåðèàëàñ êåâëñí ä¢ðèíü îëçëõ ò´ð ò³âãäâ. Òåð áþñò (ê¢¢í³ öîãöèã ´ð³ë³ð êåâëš òîãòàëºí) äàðóíü ìåòàëëä öóòõãäõ áîëâ. Êåëõ³ñ, ñåäâ³ðèí ýê òàòà÷íð -áîëãàðìóä áèéñíü òåð áåëäš³õ òîîòàí áè÷³÷íðèí áóìá ãèš íåð³äí³. Éîñíäàí áîëõëà, òåðíü áþñòìóä áîëšàíà. Òèèã÷ê³ä, òåðíü ÿìàðàí êåìš³ò³ áîëõèíü äèãò³º³ð çààš áè÷ñí áèë³. ¥íäðò³í 50- 55 ìåòð áîëõ, 47 êèëîãðàìì òàòõ áþñò àâ÷ îäàä, òåíä àëëåéä óãëš ò³âõ ç´âò³ áîëšàíà. Áàòà Ýðäíååâèí êåñí š´´ëí êåâë¢ð³ñ Àð ¡çãèí Îñåòüä çóðà÷ Íîäàð Õàáèðîâ ìåòàëëä òåð¢ã êåâëš, öóòõš òîãòàâ. Òèèã³ä áåë êåãäñí áþñòèã Íèêîëàé Äæàìáóëîâè÷ Áîëãàðüò ê¢ðãõìí. Íîÿáðèí 17-ä Ìîñêâàºàð äàìšàä, Áîëãàðþð ìèíèñòðèí äàðóê íèñš ºàðõìí. Òåíä Ïëèöêà áàëºñíä ê¢ðõìí. Íîÿáðèí 20-ä áàéðèí á³³äëä áþñò àëëåéèí ç´âò³ íåã á³³ðíäíü îðìàí îëš ò³âãäõìí. Õàëüìã óëñèí ø¢ëã÷èí áþñò òàëäàí êåñã áè÷³÷íðèí çåðãë³íä êåëí óëñèííü íåð äóóäóëš éîâõìí. Áóðÿòÿñ Õîöà Íàìñàðàåâèí áþñò áàñ òåíä ò³âãäõìí. Ðàñóë Ãàìçàòîâèí áîëí ä³êí õîéð áè÷³÷èí áþñò Äàãåñòàíàñ àâ÷ èðš ò³âãäõëåí. Öàãòàí ¢¢ðë³ä, ²ð³ñ³í îëí êåëí ëèòåðàòóðò ç´âò³ îðìàí îëš, óìøà÷íðàí áàéðëóëš éîâñí áè÷³÷íðèí ä¢ðì¢ä èèã³ä, Áîëãàðèí ñîéëûí èê öóòõëœä õà𺚠èðš, óðí ¢ãèí ç´´ðò ìåš³ óãàã, ¢íí³ ¢ã êåíä ÷èãí êåðãò³ã ìåä¢ëš³í³.
Ìèíèñòðèí äàðóê Íèêîëàé Ñàíäæèåâ Áîëãàðüò Ïëèñêà áîëí Âàðíà áàëºñíä òóðèçìèí õàëõàð ¢¢ëäš³õ ôèðìñèí ºàðäà÷íðëà õàðºš, Õàëüìã Òàœº÷èí òóñêàð êåëš ´ã÷, òóðèñòè÷åñê õàëõàðí ìàíà ºàçð þóºàðí ñîíüí áîëšàõèíü ¢ç¢ëš³õ ôèëüìñ áèé볺³í àâ÷ éîââ.
ŠÈЪËÈÍ Êåðìí

Ýí äîëàí õîíãò òàœº÷èí ïðàâèòåëüñòâèí Àõëà÷ Èãîðü Çîòîâèí ºàðäâðò áàëºñíà òîñõëòûí êîìèññèí äàðàíè ñ¢¢ð áîëâ. Òåð¢íä áàëºñíà òîñõëòñèí çàêàäûí íåêâðë³ äîêóìåíòñèã äèãëš àâëºíà, ÿìð íåã òîñõëòûã ýêëõèí ò´ë³ ç´â àâëºíà äèã-äàðà áàòëëºíà, òàœº÷èí àõ àðõèòåêòîðèí ¢¢ëä êàíäèäàòóðèã éè뺚 àâëºíà áîëí íàíü ÷èãí ò´ðì¢ä õ³ë³ãäâ.
Ñ¢¢ðò õ³ë³ãäñí ò´ðì¢ä³ð òàœº÷èí òîñõëòûí áîëí õààëºèí ýäë-àõóí ìèíèñòð Êèðèëë Áîòîâ, Ýëñò áàëºñíà àäìèíèñòðàöèí òîëºà÷èí äàðóê Áàäìà Ìàíäæèåâ, ç³ðì ðàéîäûí òîëºà÷íð 糜ãëëº êåš, ìàíà òàœº÷ä ç´â óãàºàð òîñõãäñí îáúåêòñèí ðåêîíñòðóêö äàâóëëºíà ò´ë³ ê´äëìø÷ áàã òîãòàëºíà ò´ð õ³ë³â. Òàœº÷èí òîñõëòûí ìèíèñòåðñòâä áîëñí ìàðºàíà àøàð ÁຠĴðâä³ ðàéîíà àðõèòåêòîð Ãàëèíà Àøêàòîâàí êàíäèäàòóð òàœº÷èí àõ àðõèòåêòîðèí ¢¢ëä áàòëõ øèèäâð àâãäâ.
Ìàíà 糜ã÷

¥öêëä¢ð "Êàëìûêèÿ" ãèäã òàœº÷èí 糜ãëëºí³ àãåíòñòâä áîëñí áðèôèíãä "Çåëåíàÿ òî÷êà Ýëèñòà" ãèäã çàëºëäàíà îïåðàòîðèí ãåíåðàëüí äèðåêòîð Áàéðòà Òþðáååâà áîëí êîììåð÷åñê äèðåêòîð Äàíçàí Î÷èðîâ æóðíàëèñòíðë³ õàðºâ. ÐÈÀ-í äèðåêòîð Äìèòðèé Áàäìàåâ õàðºëòûã ñåê³ä, îäà "Õàìäàí" òåëåêàíàëûí õ³ë³º³÷íð äóðòà ñîœñõâðìóäûã "Çåë¸íàÿ òî÷êà" ïðîâàéäåðèí ä´œã³ð 21-÷ êàíàëä õ³ë³š ÷àäõèí òóñê áàéðòà 糜ã³ð õóâàëöâ.
"Õàìäàí" òåëåêàíàë ´äð-ñ´´íè äóóñí 24 ÷àñèí òóðøàðò ¢¢ëäí³, "Ðîñòåëåêîì" ïðîâàéäåðëà çåðãëš îäà "Çåë¸íàÿ òî÷êà" îïåðàòîðèí àáîíåíòì¢ä äóðòà ñîœñõâðìóäàí õ³ë³š ÷àäõìí. Òåìäãëõ³ñ, ýí îïåðàòîðèí ýâ-àðºàð ýôèðèã çàëš, òààñãäñí ñîœñõâðèã õ´´ííü ÷èãí õ³ë³š áîëšàíà. Îäà äååð³í ýäí çóã õîòë áàëºñíà ³ìòíä òóñëìšàí ê¢ðãš³í³, áîëâ ´´ðõí èðã÷ä³í òàœº÷èí ðàéîäò ÷èãí ¢¢ëäõ³ð çóðàëšàíà.

Ìàíà 糜ã÷

Óðš ´äð Õàëüìã Òàœº÷èí Òîëºà÷ Àëåêñåé Îðëîâèí ºàðäâðò áîëñí ñåëâëö³íä Ýëñòä ì´ñí³ àðåí òîñõëºíà ò´ð õ³ë³ãäâ. Òåð¢íä òàœº÷èí ïðàâèòåëüñòâèí Àõëà÷èí íåãäã÷ äàðóê Ñåðãåé Áàäìàåâ, âèöå-ïðåìüåðì¢ä Ëþäìèëà Èâàíîâà áîëí Áîîâà Áàäìàåâ, òàœº÷èí ñïîðòûí áîëí áàº÷óäûí ïîëèòèêèí ìèíèñòð Äîðäæè Øèêååâ, "Ðåìñòðîéïðîåêò" ÎÎÎ-í äèðåêòîð Âàñèëèé Øëÿïíèêîâ îðëöâ.
Îäàõí Ìîñêâà áàëºñíä ²ð³ñ³í ñïîðòûí ìèíèñòð Ïàâåë Êîëîáêîâëà áîëñí õàðºëòä Ýëñò áàëºñíä ì´ñí³ àðåí òîñõëºíà ò´ð õ³ë³ãäñí³ òóñêàð À.Îðëîâ òåìäãë³ä, ýí ò´ñâèã á³³äë-šèðºëä òîõðàëºèã ôåäåðàëüí ìèíèñòåðñòâä ä´œíñí³ òóñêàð êåëâ. Â.Øëÿïíèêîâ ºàðäšàõ êîìïàíÿ òóñêàð àõðàð êåëš ´ãâ. Òèèã³ä, ýäí èèì ñïîðòèâí îáúåêòñ òîñõëºíà õàëõä áàéí äàìøëò õîðøàñìí, óò òîîäàí 30 øàõó ì´ñí³ êàòîêèí ò´ñâ áåëäñìí. Áèéíü Â.Øëÿïíèêîâ ýí êîìïàíèã ºàðäñí äååð³í àõ èíæåíåð áîëíà, òåã³ä ýí ò´ñâèí òóñêàð òîäðõàºàð êåëš ´ãâ. Äîøëºíà êàòîê òîñõõèí ò´ë³ ñ³í îðì éè뺚 àâñèã ýí òåìäãë³ä, ýí îáúåêòèí ´´ð öóã êîììóíèêàöñ á³³õ³ñ èøò³ ýí¢í³ òîñõëòä êåðãò³ ì´œãí³ êåìš³í êåñã õîëâàíä áàºðõìí ãèâ.
Ìàíà áàëºñíä òîñõãäõ ì´ñí³ àðåí êåìš³º³ðí 250 ä´ðâëší ìåòð òîãòàõìí, ýíä ì´ñí³ òàëâœ, õîðåîãðàôè÷åñê áîëí òðåíàæåðí çàëìóä, õóâö-õóíðàí ñîëüäã õîðàñ, êàôå, 250 ê¢í ñóóäã îðì áîëí íàíü ÷èãí êåðãò³ õîðàñ á³³õìí. Òåð ìåò ýíä ´äã³ öàãà ñ³í îáîðóäîâàíü óãëš ò³âãäõìí. Ýí îáúåêò ºàçàºàñíü äîðä ¢çãèí êåâ-ÿíçòà áîëõìí. ªàçàíü ê´ëãí-ê¢÷í³ ò´ë³ çîãñàë òîñõãäõìí, ýðãíäê ºàçðíü ÷èãí áàñ ñ³³õð¢ëãäõìí, òåã³ä ýí ìàíà õîòë áàëºñèã ýðê áèø êååð¢ëõ ãèš õàðºëòä îðëöà÷íð òåìäãëâ.
¥´ðíü áàññåéí òîñõõ ñàíàí á³³í³ ãèš À.Îðëîâ óõàí-òîîëâðàðí õóâàëöš, ýí ò´ðèã õ´´ííü áàñ õàºëõâèäí ãèâ. Áîëâ áàññåéí òîñõõèí ò´ë³ íåìð ºàçð êåðãò³ áîëõ, òåã³ä ýí îáúåêòèã îëí ³ìòí³ òîîëâð ìåäñí³ õ´´í òàëäàí îðìä òîñõõ ÷èãí.
Ì´ñí³ àðåí èðõ šèëä ýêë³ä òîñõãäõìí, 2020 šèëä ýäëâðò îðóëãäõìí ãèš çóðàëãäšàíà. Òåð¢ã òîñõàä äóóññíà õ´´í òàœº÷èí ´ëã-ýäèí òîîä îðóëõìí.
ÄÎΊÀÍ Íàòàëüÿ

Øèäð Õàëüìã Òàœº÷èí ïðàâèòåëüñòâèí Àõëà÷ Èãîðü Çîòîâ "Áàçà Òîííåëü" ãèäã ïðåäïðèÿòüä îäàä, ýäí³ ¢¢ëäâðë³ òàíüëäš, ýíä ê´äëš³õ óëñëà õà𺚠ꢢíäâ. Ïðåäïðèÿòèí ºàðäà÷ Áåìáå Ìàêñèìîâ áîëí àõ òåõíîëîã Ñâåòëàíà Îðóñîâà ´äìã áîëºäã ïåêàðíü, ³ìò³õí êåãäëì¢ä êåäã "Òîïòûæêà" áîëí ìàõíà 碢ò³ õîò-õîë êåš-ºàðºäã öåõì¢ä ¢ç¢ëâ. Õ´ðí äîëàí šèëèí ýðãöä ¢¢ëäš³õ ïðåäïðèÿòü ýíäð ìàíà òàœº÷ä îëçòà-îðóòàºàð ê´äëš³í³, ê´ë äååð³í áàò êåâ³ð çîãñšàõ êîìïàíü áîëšàíà. Ýäí³ êåš-ºàðºäã ýäë-óóøèã ìàíà òàœº÷èí ³ìòí á³³òõ³, òàëäàí ðåãèîíìóäûí ³ìòí òààñš õóëäš àâíà.
Á.Ìàêñèìîâèí òåìäãëñ³ð, ýíäð õîòë áàëºñíä 7 áîëí ðàéîí áîëºíä (çóã ¡ñòèí ðàéîíä óãà) ýâð³ ëàâêñ á³³í³. Ñòàâðîïîëüñê êðàéèí Äèâíîå áîëí Ðîñòîâñê îáëàñòèí Ðåìîíòíîå ñåë³äèí ³ìòí³ ñóðâðàð òåíä áàñ ýäí³ ëàâêñ ñåêãäâ. Ñàðàòîâ áàëºñíà "Âåëåñ" áîëí ²³äðõí áàëºñíà "Ðóññêèé õîëîä" ãèäã êîìïàíüñ ìàíà õàëüìã á´´ðã õóëäš àâíà, ýäí ºàðàðí êåñí êåãäëì¢äèã òààñš ´´ä³í³ð ¢íëí³. Ìàíà ýäë-óóø òåð äàðóíü ëàâêñò ê¢ðããäí³, ýíäð àñõí áîëºñí ºóéðèí 碢ò³ õîò-õîë ìàœºäóð ´ð¢íäíü ðàéîäûí ëàâêñò õóëäš àâ÷ áîëõìí,- ãèš àðºëà÷ êåëâ.
"Áàçà "Òîííåëü" ãèäã ïðåäïðèÿòüä ´äã³ öàãà ñ³í îáîðóäîâàíü óãëš ò³âãäñí á³³í³, ýäë-óóøèã õàäºëäã áîëí ê´ëãí-ê¢÷íä à÷äã øèøëœ îðì á³³í³. Ýíä èòàëüÿíñê áîëí ò¢ðã îðí-íóòãóäò êåš ºàðºãäñí áåøò áîëºäã êåãäëì¢ä éèð ñ³í ÷èíðò³ áîëäãèã àðºëà÷ ê¢íäò³ ãèè÷ä ¢ç¢ëâ. Êîíäèòåðñê öåõä ꢢêä óëñ ºàðàðí ºóéð ýëäš, îëí ç¢ñí êåãäë êåäãèã áèäí áàñ ¢ç¢âèäí. Êåëõä, ýäí³ ëàâêñò ´äìã êèìä áîëäã ó÷ðàð "Ñèòíûé" áîëí "Ãîðîäñêîé" ãèäã ´äìãèã ³ìòí õóëäš àâõäàí äóðòà. ijê³ä ýäí òðèòèêàëå ãèäã ºóéð îëçëš ê¢¢í³ ýð¢ë-ìåíää òóñòà ´äìã áîëºíà. Ìàõíà 碢ò³ êåãäëì¢ä êåõë³ðí ýäí áàñ ñ³í ÷èíðò³ ìàõ îëçëíà.
Îëçòà-îðóòàºàð ¢¢ëäš³õ ïðåäïðèÿòü áîëàä, "Áàçà "Òîííåëü" òàœº÷èí áþäæåò³ñ ýëåêòðîê¢÷í³ ºàðóã äàœöàëºíà ñóáñèäü àâíà. Õàðºëòûí éîâóäò Á.Ìàêñèìîâ ïðåìüåð-ìèíèñòðò ïðåäïðèÿòèí ¢¢ëäâðèã ÿñðóëëºíà, ïðîèçâîäñòâèã äåëãð¢ëëºí³, øèí öåõ ñåêëºí³ òóñò á³³õ óõàí-òîîëâðàðí õóâàëöâ. Òèèã³ä, ìàõíà 碢ò³ õîò-õîë êåäã íåìð öåõ ñåêõ ñàíàí á³³í³, îäà ñêëàäò îëçëãäšàõ á³³ðíä ÿñâð êåõ³ð çóðàëšàíà. Èðõ šèëä ìàðò-àïðåëü ñàðìóäò ÿñâðèí ê´äëìø ýêë³ä, ê´äë³÷íðò ñ³í òààë òîãòàõìí. Øèí öåõ ñåêëºíä 5-10 ñàé àðñëœ êåðãëãäõìí. ijê³ä íåã öåõ ¢¢ëäâð³í ýêëõë³, 10-15 øèí ê´äëìø÷ îðì òîãòàãäõìí, ³ìòí ýâð³ííü ´ðê-á¢ë³í òåš³š ÷àäõìí. Êåëõä, îäà ïðåäïðèÿòüä 150 øàõó ê¢í ê´äëš³í³. Öóºàð ýäí ïðåäïðèÿòèí ñòîëîâä õàëóí õîò óóíà, ýäí³ ò´ë³ ¢äèí õîò 50 àðñëœ ê¢ðí³.
Ïðåäïðèÿòü ýêëš ¢¢ëä³ä 27 šèë áîëâ. ѳí àâúÿñò òîõðñàð, ýí ´äð ïðåäïðèÿòüä îëí šèëä³í áîëí ¢íí-÷èê ñåäêëò³º³ð ê´äëš³õ óëñèí à÷-òóñ òåìäãëš, ´´ä³í à÷ëâð á³ð¢ëš ´ããäí³. Êîëëåêòèâèí øèèäâð³ð ýí šèë ïðîèçâîäñòâèí çàâåäóþù Ëàðèñà Ìàêñèìîâàã Õàëüìã Òàœº÷èí ïðàâèòåëüñòâèí Ê¢íäëëºí³ ºàøãàð, áóõãàëòåð-îïåðàòîð Ëþáîâü Àíäðååâàã áîëí šîëà÷ Ãðèãîðèé Ïèäãðèêèíèã ïðàâèòåëüñòâèí Õàíëòàð à÷ëõèí ò´ë³ äîêóìåíòñèíü áåëäñìí. Òàœº÷èí ïðàâèòåëüñòâèí Àõëà÷ È.Çîòîâ ýí ê´äë³÷íðò à÷ëâðìóäûíü á³ð¢ëš ´ã³ä, ê¢ö³ìš äóðäâ. Òåìäãëõ³ñ, Ãðèãîðèé Íèêîëàåâè÷ íåã ´äð äàâàä, Ëàãàíü áàëºñíóð ýäë-óóø ê¢ðãí³, äèãò³ ýí õîë õààëºàñ õ³ðš èðâ.
- Òàäí ìàíà òàœº÷ä ê¢ö³ìšò³º³ð ¢¢ëäš³õ ïðåäïðèÿòü áîëšàíàò. Áèäí òàäíàð áàõìš êåš, öóã õàëõàðí ä´œ-òóñàí ê¢ðãõä³í áåëí á³³õ³í èòê¢ëš³í³â. Òàäí ´äìã áî뺚, ³ìòèã êèëâð áîëí ñ³í ÷èíðò³ ýäë-óóøàð òåòêš³í³ò. ¡¢ëäâðòí îëçòà-îðóòà áîëòõà, òàíà ïðåäïðèÿòü öåöã³ðš, äåëãðš éîâòõà!- ãèš Èãîðü Àëåêñàíäðîâè÷ õàðºëòûã òîâ÷ëš êåëâ.
Íàòàëüÿ ÄÀÂÀÅÂÀ
È.Ìóçðàåâàí öîêñí çóðãóä