Íãóåí Òõè Íãà Âüåòíàìèí Àíòõýîíã áè÷êí ñåë³íä á³³ë³. Éèðèí ñåë³í, éèðèí ꢢêí áèë³. Ê¢¢êí øêîëä ñóðäã áèë³, ýê-ýöêíðò³í í´êä áîëš, çåð-çåìø öóãëóëäã á³³š. Áîëâ ó÷ðñí ´â³ðö éîâäë á³³äë-šèðºëèíü ñîëüâ. Íåã ä³êš àñõàð óíòõàð êåâòõë³íü, öîãöíü ôîñôîð ìåò èê ãåðë ´ã³ä á³³â. ªàðàñíü, ê´ë³ñíü, öóã ìàõìóäàñíü äàëà àëòí øàð òîëü ºàðàä á³³â. ¥ð¢íäíü ýê-ýöêíü ꢢêèã ìåäëã÷ä àâ÷ îäâ. Òåäí þì êåñí áîëâ, çóã òåðíü í´êä áîëñí óãà. Òèèãõë³íü ýäí ꢢê³í Ñàéãîíà áîëüíèöä õ³ë³âðò îðóëíà. Ýì÷íð ãåì îëš àâñí óãà.
Íåã ä³êš ýí¢ã òåäí³ ºàçðò òîîìñðòà ìåäëã÷ Òõàíã õ³ë³â. "Ýí ãåðë ÷àìä øàëòã áîëšàíó?" - ãèš ìåäëã÷ ñóðâ. "Óãà, þìí ´âäõø. Ñàðèí ëèò³ð øèí šèë îðñíà õîéðäã÷ ´äðòíü ó÷ðñí ýí ´â³ðö éîâäë íàìàã ¢¢ì¢ëš³í³", - ãèš ê¢¢êí õ³ð¢ ´ãâ. "Ýíòí Áóðõí ³ìòíä áóé ´ã÷³õ öàã. ²³õìí áèø" - ãèš ìåäëã÷ êåëâ. Òèèãš êåëõë³íü ꢢêí ò´âêí³ä, àìð-òàâàðí á³³â. Áîëâ ãåðëíü ¢ëäâ.

Ïðèþòíà ðàéîíà ¡ëä÷í ñåë³í³ "Ìàëûø" íåð³äëºò³ áè÷êä¢äèí ñàäóð ¢ð³í ê´òëñí ýê-ýöêíð, ààâí-ýýšíð ´ð¢í áîëºí à亚 éîâõèíü ¢çš áîëõìí. Îëí šèëä³í ê´äëš éîâõ ñóðºìšëà÷íð ꢢêä-ê´â¢äèã áàéðòàºàð òîñš, öàãèíü ñîíüíàð, áèéñòíü òóñòàºàð äàâóëõàð øóííà. Òåã³ä ÷èãí áè÷êä¢äò ýíä òààñãääãíü ìåäãäš³í³.
Áè÷êä¢äèí ñàäûã îëí šèëèí òóðøàðò Æàííà Ìàíäæèåâà ÷àäìãàð ºàðäšàíà. Íàéäã÷ šèëì¢äèí äóíäóðàð ¡ëä÷í ñåë³í³ øêîë ò´ãñ³ñí³ííü õ´´í Ýëñò áàëºñíà Õ.Á.Êàíóêîâèí íåðò³ ïåäàãîãè÷åñê ó÷èëèùò îðš ýí ñóðñìí. Ñóðºóëÿí ñ³³í³ð ò´ãñ³º³ä, õ³ð¢ ñåë³íä³í èð³ä, ñóðºìšëà÷ áîëš ê´äëìø÷ ò¢ð¢í èøêäë³í ýí êåñìí. Òèèãõä ýíä ñóðºìšëà÷àð ê´äëš³ñí Íèíà Ñàíäæèåâíà Áàíèåâà, Âåðà Ïåòðîâíà Ëàãëàåâà, Ãàëèíà Àáðàìîâíà Ìàíöàåâà áîëí íàíü ÷èãí óëñ áààõí ñïåöèàëèñòä äàœãèí ñ¢â-ñåëâã³í ´ã÷, äàìøëòàðí õóâàëöäã á³³ñìí. Áè÷êí çóóð ê´äëš³º³ä, ê¢öñíä³í ò´âêíäãî Æàííà ìåäðë³í óëì 㢢ä¢ëõèí ò´ë³ ê´äëí á³³š Õàëüìã ãîñóäàðñòâåíí óíèâåðñèòåòä îðš ñóðâ.
Óíèâåðñèòåò ò´ãñ³ñí³ õ´´í ýí¢ã áè÷êä¢äèí ñàäûí çàëà÷ä ò³âñìí. Šèë èðâ³ñ ìåðãšëòíü ´ñ³ä, äàìøëò õîðøàš àââ. Ê´äëìø³í éè뺳í ñ³³í³ð, äààâðòàºàð ê¢ö³äã ò´ë³äíü Æàííà Ìàíäæèåâà êåñã ´´ä³í à÷ëâðìóäàð à÷ëãäñí áîëäã. Áè÷êä¢äë³ ýýëò³ Æàííà Ìàêñèìîâíà áèéíü îëí ¢ðò³ ýê. Àâàëüòàºàí ýâð³ííü ºàðºñí òàâí ¢ð ´ñ³ä-áîñõñí äååð³í ä¢ ê¢¢êí³ííü ´í÷í õîéð ꢢêèã õ³ë³š, êèëìš³í òóñõàñìí. Ê¢¢êäíü öóºàð ÷èê ñóðºìš àâ÷, áèéä³í ç´â ñóðºóëüòà-ýðäìò³, îëíä òóñòà óëñ áîëš ´ñâ.
Õàìäàí ê´äëäã ¢¢ðì¢äèííü òóñêàð êåëš ´ãõèíü ñóðõëà Æàííà Ìàêñèìîâíà èèãš êåëâ:
- Ìàíàä ´´ä³í ìåäðëò³, áàéí äàìøëòòà, êåðã³í ñ³³í³ð ìåääã óëñ ê´äëš³í³. Ýäí äóíä ñóðºìšëà÷íð Íàòàëüÿ Áàñàíîâà, Îëüãà Áàäìà-Õàëãàåâà, Âèêòîðèÿ Ñàêñûêîâà, Ñâåòëàíà Áîñõîìäæèåâà éîâíà.Òåð ìåò ñóðºìšëà÷èí í´êäíð áîëš êåñã šèëèí ýðãöä Âåðà Òàâøàíîâà, Ãèëÿíà Ñàðàíêàåâà, Ãàëèíà Ëèäæèêîâà ñ³³í³ð ê´äëš³í³. Ìàíà êîëëåêòèâ íè-íåãí ´ðê-á¢ë ìåò á³³í³. Îëí šèëèí òóðøàðò Åëèçàâåòà Àíãèðîâà çàì÷àð ýíä ê´äëš³í³. Ýí¢í³ êåäã ³ìò³õí øèìò³ õîòûíü áè÷êä¢ä òààñíà, - ãèâ.
Ö´´êí šèë õîîðàí ýí äîøêîëüí ó÷ðåæäåíü áè÷êä¢äèí ¢íäñíè ñàäò õ¢âð¢ëãäñíü îðòà ãèš ñàíãäíà. Þœãàä ãèõë³ ¡ëä÷íä êåëí-óëñèí ãèìíàçü á³³í³. Òåã³ä ꢢêä áè÷êí³ñí àâí ò´ðñêí êåë³í 㢢í³ð äàñ÷àõíü ýíòí ñ³í éîâäë. "Ìàëûø" áè÷êä¢äèí ñàäò ºó÷í ꢢêí-ê´â¢í îðíà, ýíä ºóðâí áàã ¢¢ëäš³í³. Ñóðºìšëà÷íð ýðäìèííü õàëõàð îëí ç¢ñí ìàðºàñò îðëöš îí÷ðíà. Ýäí ꢢêäò äóðàí, ñåäêë³í ´ã÷, ýäí³ áèëãèíü äåëãð¢ëí³. Áè÷êä¢ä ò´ðñêí êåë³í 㢢í³ð äàñíà, ñ³³í³ð äóóëíà, áèèëí³. Ýäí ñåë³íä á¢ðä³ãääã áàéðèí êåðã-¢¢ëäâðì¢äò äàœãèí îðëöš, áèëã³í ¢ç¢ëí³.
Áè÷êä¢äèí áèëã-ýðäìèí ¢¢ä³ã÷ ýâ-àðºèíü äåëãð¢ëëºí³ ò´ë³ "Ìàëûø" ñàäò öóãíü á³³í³ ãèš êåëõ êåðãò³. Ê¢¢êä-ê´â¢ä ýíä çóðã çóðíà, õîðåîãðàôè÷åñê êðóæîêä îðíà, áèèëäã-äóóëäã äàñíà. Îëí ç¢ñí òóóëüñàð íààää ÷èãí ò³âí³. Áè÷êä¢äèí ò´ë³ áè÷ñí ø¢ëã¢ä³ð ꢢêä àõð íààä ò³âõä³í äóðòà.
Õàëüìã êåë, ñîéë, òóóš äåëãð¢ëëºí³ ò´ðò ýí áè÷êä¢äèí ñàäò èê îíüã ´ããäí³. Ê¢¢êä-ê´â¢äò Íàòàëüÿ Îíêîðîâà õàëüìã êåë äàñõíà. Áè÷êä¢äò àìí óðí ¢ãèí ¢¢ä³âðì¢ä äàñõš, ò´ðñêí êåëèíü ´ð㚢ëõ³ð ýí ç¢òêí³. Õàëüìã óëñèí àâúÿñ-çàœøàëëà, ñîéëëà çàëºëäàòà îëí ç¢ñí êåðã-¢¢ëäâðì¢ä äàðó-äàðóíü áè÷êä¢äèí ñàäò á¢ðä³ãäí³. Äîðàñ ´ñš éîâõ ¢éíðò øàãøàâäûí ñ³í ñóðºìš ´ãëºíä èê íèë÷³í ýííü ê¢ðãí³. Õàëüìã óëñèí áàéðèí ´äðì¢äò íåð³äãäñí êåðã-¢¢ëäâðì¢äò ýðê áèø ñåë³í³ ìåä³òíðèã äóóäíà. Òèèã³ä áè÷êä¢ä ê´ãøí óëñèã òåâ÷äã ñóðºìš àâíà, ¢éíðèí çàëºëäàí áàòðíà.
Áè÷êä¢äèí ñàäûí ê´äë³÷íð ñåë³í³ á³³äë-šèðºëä øóíìºàºàð îðëöíà. Êåëõä, ñåë³í³ êëóáèí ÿñâðèí ê´äëìøò, õóðëûí áîëí ¢ê³ðèí êåö-òààëûí ÿñðóëëºíà êåðãò ýäí áàñ áîëì ò³âö³í îðóëñí áîëäã. "Òåðåìîê" áè÷êä¢äèí ñàä ñåë³í³ ¢íäñíè ãèìíàçüëà áàò çàëºëäà á³ðš ¢¢ëäí³. "Ê¢í ä´œã³ð, øîâóí äàëâàºàð" ãèäã õàëüìã ¢ëã¢ð á³³äã áèøèé. ¥äã³ àìð áèø öàãò áè÷êä¢äèí ñàäò á³³ðí àðºëà÷íð áîëí ôåðìåðì¢ä äàœãèí í´êä áîëíà. Òåäí äóíä Ëþäìèëà Àíòóäèíîâà, Ñåðãåé Êàìîëîâ, Íàòàëüÿ Ìåíêååâà, Èâàí Àòõàåâ áîëí íàíü ÷èãí êåñã óëñ éîâíà.
"Ìàëûø" áè÷êä¢äèí ñàäûí êîëëåêòèâèí êåš³õ ê´äëìøèíü ´´ä³í ¢íë³ä, ꢢêä-ê´â¢äèí ýê-ýöêíð, ààâ-ýýšíð õàíëòàí ´ðãí³. Áàéðèí ´äðì¢äò ýäí íààðàí èð³ä, êåðã-¢¢ëäâðòíü îðëöàä, áàñ ä´œã³í ê¢ðãí³.
Áè÷êä¢ä - ìàíà èðã÷. Òåã³ä ÷èãí õàìãèí áàéðòà-šèðºëò³íü ìàíà ꢢêä-ê´â¢ä áîëõ ç´âò³. ¡ëä÷í³ áè÷êä¢äèí ñàäûí ê´äë³÷íð ýí¢í³ ò´ë³ öóã àðº-÷èäë³í ç´ðš ê´äëš³í³.
Ìàðãàðèòà ÀÐÇÀÅÂÀ
È.Ìóçðàåâàí öîêñí çóðã

Àâãóñò ñàðèí 30-ä Õàëüìã ãîñóíèâåðñèòåòä áàãøíðèí àâãóñòîâñê êîíôåðåíö áîëâ. Ýí¢í³ ýêëö³ð ôèëîëîã íîìèí äîêòîð, ïðîôåññîð Ïåòð Áèòêååâä "Õàëüìã Òàœº÷èí à÷òà èðãí" ãèäã ê¢íäò³ íåð 碢ëºñí éîâäëëà íåðò³ íîìòûã ãîñóäàðñòâåíí ñåëâã÷ Âàñèëèé Áþð÷èåâ é´ð³š, òàœº÷èí Òîëºà÷èí ç³ðëãèí öààñèíü á³ð¢ëš ´ãâ.
Ïåòð Öåäåíîâè÷ õàíëòûí ¢ã³ä êåë³ä, ýíäð ´äð Õàëüìã óíèâåðñèòåòèí êîëëåêòèâ ´äã³ öàãèí êåñã ò´ðèã ê¢ö³š óðàëàí éîâš éîâíà. Òåð äåâøëòèí ¢¢ëäâðò ò¢øã÷ ðåãèîíàëüí óíèâåðñèòåòèí ê¢íäò³ íåðí èê ä´œã³í ê¢ðãñìí, ãèš ïðîôåññîð òåìäãëâ.
Òåð ìåò ýí ´äð Õàëüìã Òàœº÷èí Òîëºà÷èí Ê¢íäëëºí³ ºàøã Õàëüìã ÃÓ-í äîöåíò Áîðèñ Ìóåâä, "Õàëüìã Òàœº÷èí íîìèí à÷òà ¢¢ëä³÷" ãèäã ê¢íäò³ íåðí³ ìåäàëü áîëí ç³ðëã èíæåíåðí-òåõíîëîãè÷åñê ôàêóëüòåòèí äåêàí, ïðîôåññîð Âàëåðèé Ýâèåâä áîëí Õàëüìã Òàœº÷èí Òîëºà÷èí Ê¢íäëëºí³ ºàøã Õàëüìã ÃÓ-í ê´äë³÷ Ãèëÿíà Àðòàåâàä ãîñóäàðñòâåíí ñåëâã÷ á³ð¢ëš ´ãâ. À÷ëâð àâñí íîìòíð áàñ õàíëòûí ¢ã³í êåëâ.
Äàðóíü Õàëüìã ÃÓ-í ðåêòîð Áàäì Ñàëàåâ èëäêë êåâ. Šèë èðâ³ñ îþòíðèí ò´ë³ ´ãäã îðìèí òî ´ñ³ä éîâíà, òàëäàí âóçìóäò áîëõëà òåð ¢çìš áàºðàä á³³í³. Àáèòóðèåíòíðèí ÅÃÝ-í ¢çìšíü ÷èãí ´´äë³ä éîâíà. Ýëñòèí èííîâàöèîíí øêîëìóäûí ñóðºóëü÷íð óðäíü òàëäàí âóçìóä ø¢¢š àâ÷àñí áîëõëà, îäà Õàëüìã ÃÓ-ä èðí³. Õàìãèí èê³ð Ëàãàíÿ, Öåëèíí, ßøêóëèí, Ê´ò÷íð³, Èê Áóóðëà ðàéîäûí áàº÷óä ìàíà óíèâåðñèòåòèã ø¢¢š àâíà ãèš ðåêòîð òåìäãëâ.
Òåð ìåò ²ð³ñ³í 22 ñóáúåêò³ñ, ºàçàäûí 15 îðí-íóòãàñ ýí šèë àáèòóðèåíòíð èðâ. 16 îþòí "íàðò-äåëê³í õ³ðëö³í" ãèäã áàêàëàâðèàòûí ýðäìèã áîîöàíà óë äååð äàñõ, òèèì ýðäì ò¢ð¢í áîëš ñåêãäš³í³, òåð ìåò "ôàðìàöèÿ" ñïåöèàëüíîñòüä îþòíð îðâ. Îäà Õàëüìã ÃÓ-ä 8658 îþòí ñóð÷àíà. Òåð òîîä äèñòàíöèîíí çàëâðèí ýâ-àðºàð 100 øàõó ê¢í ýð뺳í áè÷³ä, óíèâåðñèòåòä îðëà.
Òèèì êåâ³ð óíèâåðñèòåòèí íåðíü áîëí ÷èíðíü îðí-íóòãàð ´ðãš³ä éîâíà. ¡ëã¢ðíü, 288 óíèâåðñèòåò, òåð òîîä ÌÃÓ, ÌÔÒÈ, ÌÈÔÈ, ÑÏáÃÓ êåëí-óëñèí ðåéòèíãä îðëöëà, òåäí³ òîîä Õàëüìã ÃÓ 126-÷ îðì ýçëâ, äàâñí šèëä 142-÷ îðì ýçëš³ë³âèäí, ÞÔÎ-í âóçìóä äóíä áèäí ç´âò³ îðìàí ýçëš³í³âèäí.
Îäàõí òàœº÷èí ïðàâèòåëüñòâèí Àõëà÷ Èãîðü Çîòîâëà áîëí ðåêòîð Áàäì Ñàëàåâëà áîëñí õàðºëòä ²ð³ñ³í àõ ñóðºóëèí áîëí íîìèí ìèíèñòð Ìèõàèë Êîòþêîâ Õàëüìã óíèâåðñèòåòèí ¢¢ëäâðèã ´´ä³í³ð ¢íëâ, õàìãèí ò¢ð¢íä ºàçàäûí îðíä îðñ êåë òàðõàëºíà ê´äëìøèí áîëí Ïðèêàñïèéñê îðí-íóòãóäûí óíèâåðñèòåòì¢äèí Íèèö³í³ ¢¢ëäâðò øóíëòòàºàð îðëöšàõèí ò´ë³.
Õàëüìã óíèâåðñèòåò òàœº÷èí ìèíèñòåðñòâë³ áîëí âåäîìñòâëà áàñ øóíëòòàºàð í´êöëòš, êàäðìóä áåëäš³í³, ýêîíîìèêèí áîëí ñîöèàëüí ñàëâðèí êåñã ò´ñâä îðëöšàíà. Îäàõí ÷èãí ýêîíîìèêèí áîëí õóëä-㢢ëã³í³ ìèíèñòåðñòâèí çàðëñí ìàðºàíä îðëöàä, 6 ãðàíòûã ø¢¢š àââ, òåð¢í³ ¢ííü 23 ñàé àðñëœ. Òåð ìàðºàíä ²ð³ñ³í 5 âóç îðëšàñìí. Òåäí³ñ õàìãèí í³ðí ò´ñâíü - Õàëüìã Òàœº÷èã 2030 šèë ê¢ðòë äåëãð¢ëëºí³ ò´ñâ, òåð¢ã òîõðàõèí ò´ë³ óíèâåðñèòåòä 11 ê´äëìø÷ áàã òîãòàãäâ, òåðíü èê ÷èíðò³ áîëí äààâðòà ê´äëìø áîëšàíà ãèš ðåêòîð òåìäãëâ.
Óíèâåðñèòåòèí áàãøíð èëäêë³ð áîëñí ꢢíäâðò îðëöš òîîëâðàðí õóâàëöâ. Òåð ìåò Õàëüìã Òàœº÷èí Óëñèí Õóðàëûí (Ïàðëàìåíòèí) Àõëà÷ Àíàòîëèé Êîçà÷êî îðëöš ¢ã êåëâ.

Ò¡ÐÂ²Í ªóíà

Îäàõí òàœº÷èí ³ìòí³ ñîöèàëüí òåòêâðèí êîìïëåêñí öóòõëœãèí ´ðê-á¢ëì¢äò áîëí áè÷êä¢äò ñîöèàëüí ä´œ ê¢ðãëºí³ ³œãä "¥ðê-á¢ëèí ãèè÷ë¢ð" ãèäã íåãäëòèí äàðàíè ñ¢¢ð áîëâ. Ýí õàðºëòä îëí ¢ðò³, áຠòåòêâðò³ áîëí šèðºëèí ê¢íä òààëä òóññí ´ðê-á¢ëì¢äèí ò´ë³ áè÷êä¢äò ÷èê ñóðºìš ´ãëºí³ ò´ð³ð ꢢíäâð áîëâ.
Ýí öóòõëœãèí òåòêâðò á³³äã ´ðê-á¢ëì¢äë³ ïñèõîëîã îëí ò´ð³ð ꢢíäâð òîòãàš, 1-÷ êëàññò îðšàõ áè÷êä¢äò ä´œ áîëõèí, ꢢêäíü ñóðºóëÿí ñ³³í³ð ñóðõèí ò´ë³ óðìä ´ãëºí³ òóñò ñ¢â-ñåëâã ´ãâ. Ê¢¢íäâðò îðëöñí ýê-ýöêíð ïñèõîëîãä îëí ç¢ñí ñóðâð ´ã÷, ýäíèã ñîíüìñóëšàõ ò´ðì¢ä³ð òîäðõà ö³³ëºâð àââ.

Áàðò áåëäñíü ÄÎΊÀÍ Íàòàëüÿ

Õàëüìã Òàœº÷èí ñîöèàëüí äåëãðëòèí, ê¢÷-ê´ëñí³ áîëí ê´äëìø³ð òåòêëºí³ ìèíèñòåðñòâ ²ð³ñ³í þñòèöèí ìèíèñòåðñòâèí Õàëüìã Òàœº÷èí çàëëòëà õàìäàí ñîöèàëüí õàëõàð ¢¢ëääã êîììåð÷åñê áèø îðãàíèçàöñèí (ÑÎÍÊÎ) ò´ë³ 糜ãëëºí³ ñåìèíàð á¢ð䳚³í³. Îëíà ò´ë³ òóñòà òóñëìš ê¢ðãš³õèã èòê¢ëõèí ò´ë³ ÑÎÍÊÎ ÿìàðàí êåðã-¢¢ëäâðì¢ä ê¢ö³õèí òóñò ýäíä ö³³ëºâð ´ããäõìí.
Ñåìèíàð Ýëñò áàëºñíä òàœº÷èí ³ìòí³ ñîöèàëüí òåòêâðèí êîìïëåêñí öóòõëœä àâãóñò ñàðèí 23-ä 15 ÷àñëà áîëõìí. Ýí êåðã-¢¢ëäâð á¢ð䳺³÷íð êîììåð÷åñê áèø îëíà îðãàíèçàöñèã òåð¢íä îðëöòí ãèš ¢ðâð êåš³í³.

Øèäð ²ð³ñ³í ê¢÷-ê´ëñí³ áîëí ê´äëìø³ð òåòêëºí³ ôåäåðàëüí öåðãëëò ÐÔ-í ñóáúåêòñèí ê¢ö³ã÷ éîñíà îðãàíìóäûí ýë÷íðë³ âèäåîêîíôåðåíöèí ýâ-àðºàð ñåëåêòîðí ñåëâëö³ äàâóëâ. Òåð¢í³ éîâóäò ê´äëìø óãà óëñò äåìèí 촜㠴ãëºí³ ò´ë³ ðåãèîíìóäò éè뺚 ´ãäã ñóáâåíöèã îëçòà-òóñòàºàð îëçëëºíà ò´ð õ³ë³ãäâ.
Ýí ñåëâëö³í³ éîâóäò ôåäåðàëüí áþäæåò³ñ éèëºãäš³õ ì´œãèã ÷èê³ð áîëí öàãëàíü îëçëäã 12 ðåãèîí çààãäš, ê´äëìø óãà óëñ äåìèí ì´œã³í äèãò³-äàðàòàºàð àâíà ãèš òåìäãëãäâ. Êåëõä, Õàëüìã Òàœº÷ òåð ðåãèîíìóäûí òîîä çààãäâ. Òåð ìåò ýí ñåëâëö³íä ê´äëìø³ð ³ìòèã òåòêëºí³ òóñò ê¢ö³õ êåðã-¢¢ëäâðì¢ä äàâóëëºíà ò´ð õ³ë³ãäâ. Ñåëâëö³í³ àøàð ðåãèîíàëüí ê¢ö³ã÷ éîñíà îðãàíìóäò õ³ë³ãäñí ò´ðì¢ä³ð äààëºâð ´ããäš, 2018 šèëä ôåäåðàëüí áþäæåò³ñ éèëºãäš³õ ñóáâåíö šèë ò´ãñòë á¢êëäíü çààãäñí êåðã¢äò îëçòàºàð îëçëãäõ ç´âò³ ãèš òåìäãëãäâ.

Õàëüìã Òàœº÷èí Óëñèí Õóðàëä
äåïóòàòíðèã ñóœºëºíä áåëäëºí³ êåì ò´ãñâ. Òàœº÷èí èðãí áîëšàõ äààâðàí ìåä¢ëõ öàã èðâ
Ñóœºâð áîëòë ö´´êí ´äð ¢ëäâ. Òàœº÷ä áîëšàõ ïîëèòè÷åñê èê ÷èíðò³ éîâäëä ÿìàðàí áåëäâð êåãäñí³ òóñêàð "Êàëìûêèÿ" ÐÈÀ-ä áîëñí áðèôèíãä Õàëüìã Òàœº÷èí Ñóœºâðèí êîìèññèí àõëà÷ Àëåêñàíäð Äèêàëîâ êåëš ´ãâ. Ñóœºâðò áåëäëºí³ á¢ðä³ìšèí èê ê´äëìø êåãäñèíü ýí òåìäãëâ. Ñóœºâðò ³ìòí îëàðí èðš îðëöõèíü ê¢öõ³ð, ýí òóñò ê¢í áîëºíà äààâðèíü ´´äë¢ë뺳ð áຠáèø ê´äëìø êåãäñèíü Äèêàëîâ îíö òåìäãëš êåëâ. Èèã³ä Õàëüìã Òàœº÷ä ñóœºâðèí éîâóäûã Îëíà ïàëàòìóäûí ýë÷íð á¢ðòêäã éîâäë çàêàíè óë äååð áàòëãäâ. Çóã ö´í ðåãèîíìóäò èèì éîâäë áàòëãäñí á³³í³.
ijê³ä áîëõëà, ñóœºâðèí êîìèññèí àõëà÷èí òåìäãëñ³ð, ñóœºâðèí íè-íåãí ´äðë³ ñóœºâðèí áþëëåòåíüñèã äèãëš òîîä àâëºíà êîìïëåêñì¢ä îëçëãäõìí. Òàëäàíàð êåëõë³, ³ìòí äóóºàí ÿºš ´ã÷³õèíü òåõíè÷åñê ýâ-àðºèí ä´œã³ð òîîä àâõìí áîëšàíà. Àøëã÷ ïðîòîêîëìóäûã îðóëš àâëºíà ó÷àñòêñàð âèäåîá¢ðòêëºí êåãäõìí. Ýð¢ë-ìåíäíü òàòó áîëí èê íàñòà óëñò äóóºàí ´ãõäíü ýâò³ áîëõ á³³ðíñ áåëäãäñí á³³í³. Òåäí³ ò´ë³ ó÷àñòêñèã ãåðèí íåãäã÷ äàâõðò ñåêñí á³³í³. Ñóœºâðèí ó÷àñòêä îðõä ä´œ áîëõ ïàíäóñìóä áîëí íàíü ÷èãí øèøëœ òîîò óãëãäñìí. Í¢äí³ õàðàíü ìó ñóœºà÷íðò ä´œ áîëõèí ò´ë³ êàáèíêñò øèøëœ òðàôàðåòì¢ä áîëí òåêñòèã èêä¢ëäã êîçëäóð ò³âãäñìí.
Ñóœºâðèã ³³ìøã óãà òààëä äàâóëõèí ò´ë³ ç´â-éîñèã õàðñã÷ îðãàíìóäûí ýë÷íð áàò äèã-äàðà òåòêõìí. Ñóœºâðèí ó÷àñòêèí êîìèññü á³³ðøñí ãåðì¢ä¢ð îðäã ¢¢äíä äóóºàí ´ãõ³ð èðñí èðãíì¢äèã ìåòàëëîäåòåêòîð ãèäã ýâ-àðºàð á¢ðòêš õ³ë³õìí áîëšàíà.
Ñóœºâðèí öóã ó÷àñòêñàð áþëëåòåíüñ ê¢ðããäñí á³³í³, ãèš Àëåêñàíäð Äèêàëîâ áàòëš êåëâ. Áþëëåòåíüñ îðñ áîëí õàëüìã êåë³ð áàðëãäñí á³³í³. Ñóœºâðò îðšàõ ïîëèòè÷åñê éèñí ïàðòü òåð¢íäíü áè÷ãäñìí. Áîëâ òåäí³ íåãíü - "²ð³ñ³í êîììóíèñòíð" ãèäã ïàðòü çàðºèí øèèäâð³ð ñóœºâðò îðëöøãî áîëšàíà.
"Ñóœºâðò áåëäëºí³ êåì ò´ãñâ, - ãèš Àëåêñàíäð Äèêàëîâ ¢ã³í òîâ÷ëâ. - Îäà èðãíè äààâðàí ê¢ö³õ öàã èðâ. Ýí ñóœºâðò ÷èãí ³ìòí îëàðí èðš, òàœº÷èííü èðã÷èí ò´ë³ äóóºàí ´ãõ, ãèš èöš³í³âèäí. ²ìòí íè-íåãí êåâ³ð ñóœºâðèí ´äð äóóºàí ´ãõë³, á¢ðä³ìšèí ´´ä³í òààëä èðãíè äààëºâðàí ê¢ö³õë³ éèð ñ³í áîëõìí".
Ýí ñóœºâðèí ´äðë³ òàœº÷ä Èê Áóóðëà, Ïðèþòíà,ßøêóëèí ðàéîäûí õóðãóäò, òåð ìåò Èê ×îíñà ÑÌÎ-ä íåìð ñóœºâð áîëõìí.
Ìàíà 糜ã÷

Ñåíòÿáðèí 5-ä ìàíà îðí-íóòãò áîëí òàœº÷ä Êåëí óëñèí áè÷ìðèí ´äð òåìäãëí³. Ýí ñ³í ´äðë³ îëí ³ìòèã òàœº÷èí Òîëºà÷ Àëåêñåé Îðëîâ é´ð³â. "Àëäð ãåã³ð¢ë³÷ Çàÿ-Ïàíäèòà Íàìêàé Äæàìöî êå糜ê õàëüìã òîä áè÷ãèã ¢¢ä³ñìí. Õàëüìã óëñèí òóóæä òåðíü îí÷òà íåã éîâäëíü áîëñìí. Õàëüìã ñîéëûã äåëãð¢ëëºí³ øèí äåâñœíü áîëš, ìàíà êåëí-óëñèí îí÷òà õîâð àâúÿñèã áîëí õàëüìã êåë áîëí ëèòåðàòóðèã õàäºëëºíä íèë÷³í ê¢ðãñìí.
Êåëí-óëñèí áè÷ìðèí ´äð - ÿìàðàí ÷èãí îëí óëñèí šèðºëä êåëí ÿìàðàí èê ¢íò³ ÷èíð 碢äãèíü áàñ íåã ä³êš ¢ç¢ëõ ñààì áîëšàíà. Õàëüìã êåë õàäºëëºí, òåð¢ã ìåäëºí áîëí ê¢íäëëºí - ýíòí êåëí-óëñèí áèé³í ìåäëºèã áàòðóëäã, ýâð³ îëí óëñèí, ìàíà àëäð îðí-íóòãèí òàëäàí ÷èãí êåëí-óëñèí òóóšèã áîëí ñîéëûã ê¢íäëëºí³ ñóðºìš ´ãäã ýâ-àðº áîëšàíà.
Ìàíà êåëí-óëñèí ºîë ç´´ðèã - õàëüìã êåë³í ìàíà õóëíöãóäò, èðã÷ ¢éíðò ê¢ðãš õàäºëõèí ò´ë³ ìàäíä öóã àðº-÷èäë³í íåãä¢ëõ êåðãò³ ãèš áàò èöãò³ á³³í³â",- ãèš É´ð³ëèí áè÷ãò êåëãäš³í³.
Òåð ìåò Êåëí-óëñèí áè÷ìðèí ´äðë³ îëí ³ìòèã òàœº÷èí Óëñèí Õóðàëûí (Ïàðëàìåíòèí) Àõëà÷ Àíàòîëèé Êîçà÷êî áîëí ïðàâèòåëüñòâèí Àõëà÷ Èãîðü Çîòîâ é´ð³š, ýäíä êå糜ê êåë³í, áè÷ìð³í, àâúÿñàí õàäºëš, áàò-ýð¢ë-ìåíä ýäëš á³³õèã äóðäâ.

¥öêëä¢ð òàœº÷èí ïðàâèòåëüñòâèí Àõëà÷ Èãîðü Çîòîâ ê´äëìø÷ êåðã³ð ÁຠĴðâä³ ðàéîíä îäâ. Ýíä ÁຠĴðâä³ ÐÌÎ-í òîëºà÷ Ñàðàíã Ëèäæèåâëà ê´äëìø÷ ñåëâëö³ äàâóëš, ðàéîíà á³³äë-šèðºë³ð ñîíüìñš, êåñã ÷èíðò³ ò´ðì¢ä³ð ꢢíäâ. Äàðóíü Èãîðü Çîòîâ ÐÌÎ-í äåïóòàòíðëà, ïðåäïðèÿòüì¢äèí áîëí îðãàíèçàöñèí ºàðäà÷íðëà, îëíà íèèö³ñèí ýë÷íðë³ õàðºâ. Òàœº÷èí ñîöèàëüí-ýêîíîìè÷åñê á³³äë-šèðºëèí áîëí ÁຠĴðâä³ ðàéîíà äåëãðëòèí òóñê ꢢíäâð áîëâ. Ðàéîã àõð êåìä Ñàðàíã Ëèäæèåâ òîëºàëšàíà, òåð áèéíü ýí¢í³ ¢¢ëäâðèí ñ³í àøèíü ¢çš áîëõìí, ýíä ñ³í òàëàãøàí õ¢âðëòñ áîëšàíà ãèš Èãîðü Çîòîâ òåìäãëâ.
Ýí ´äð ÁຠĴðâä ñåë³íä áàéðòà éîâäë ó÷ðâ. Òàœº÷èí ïðàâèòåëüñòâèí Àõëà÷ Èãîðü Çîòîâ áàéðèí á³³äëä á´ê á³ðëä³í³ çàë ñåêâ. ¥äã³ öàãèí íåêâðë³ èðëöš³õ ñ³í êåö-òààëòà á´êíðèí çàë òîñõãäñìí. Á´êíð ýíä äàìøš, óëì èê ê¢ö³ìšä ç´ðõ àðºòà áîëõíü ìàºä óãà.
Òåð ìåò ÁຠĴðâä³ ãèìíàçèí êîëëåêòèâë³ õàðºëò áîëâ. Êåðã-¢¢ëäâðèí éîâóäò ýí ñóðºóëèí ó÷ðåæäåíüä íåìð á³³ð òîñõëºíà òóñê ò´ð³ð ꢢíäâð ºàðâ. 2020 šèëä ãèìíàçèí ãåðèã èêä¢ë³ä, òààðóëàä íåìð á³³ð òîñõõàð çóðàëšàíà. Òåã³ä ´´ðõí èðã÷ä ýí êåðã ê¢ö³ãä³ä, áàãøíðèí áîëí ñóðºóëü÷íðèí ò´ë³ êåö-òààë ÿñðóëãäõ. Òåð ìåò ýí ´äð Èãîðü Çîòîâ ðàéîíà áîëüíèöä ê¢ð³ä, ýì÷íð ÿìàðàí òààëä ê´äëš³õèã øèíšëâ. Áîëüíèöä îëí áààõí ñïåöèàëèñòíð ê´äëš³í³. Õàðºëòûí éîâóäò ýì÷íð áîëüíèöèí ìàòåðèàëüí-òåõíè÷åñê ê´ðœãèíü áàòðóëõ êåðãò³ ãèš ò´ð áîñõâ. ijê³ä áîëõëà ñåë³íä áè÷êä¢äèí ñàä çóíàð èê õàëóí áîëàä õîéð ñàðäàí ê´äëõø. Áè÷êí ꢢêäò³ óëñò ýííü õàðøëòàí ê¢ðãš³í³. Ýí ò´ðèã ýðê áèø õàºëõèã ýäí ñóðâ.
Äàðóíü Èãîðü Çîòîâ ÁຠĴðâä ñåë³í³ ñîéëûí Ãåðèí òîñõëòûí éîâóäûã õ³ë³š øèíšëâ. Ñîéëûí Ãåðèã øèíð¢ëëºí³ ê´äëìøèã ò´ãñ³š³í³. "2014-2017 šèëì¢äò áîëí 2020 šèë ê¢ðòë ñåë³í³ ºàçðèí äåâøëºò³ äåëãðëò" ãèäã ïðîãðàìì ê¢ö³ëºí³ éîâóäò ÿñâðèí ê´äëìøò 10 ñàé ºàð àðñëœ éèëºãäñìí. Ýí šèë Ñàðïàí õààëºèí çàëëò ÁຠĴðâä ñåë³íä ºóðâí õààëº ÿñâ. Ýííü á³³ðí ³ìòíä òààëìšòà áîëñíü ëàâòà.
Ýí ´äðèí áèéä Èãîðü Çîòîâ Òóíäóòîâî ñåë³íä îäâ. Ýíä ýí¢ã ÑÌÎ-í òîëºà÷ Åëåíà Îëåéíèêîâà òîñâ. Ñåë³íä àðºëà÷ Èðèíà Êíûðøàí ñåäâ³ð³ð áîëí îëí óëñèí ä´œã³ð ²ð¢í Íèêîëàé ×óäîòâîðåöä íåð³äãäñí ÷îíš ýêë³ä òîñõãäšàíà. Êåç³í³ îðñ ÷îíš á³³ñí ºàçðèí îðìä ýí¢ã áîñõšàíà. Ïðàâèòåëüñòâèí Àõëà÷ òîñõëòûí éîâóäûã õ³ë³š øèíšëâ. Òóíäóòîâî ñåë³íä á³³ðí óëñëà õàðºëò áîëâ. ²ìòí óñíà, õààëºèí ò´ðì¢ä áîñõâ. ÁຠĴðâä³ ðàéîíä àðòåçèàíñê ñêâàæèí áóðºóäšàíà. Òåã³ä óñí ýëâã³ð ´ããä³ä á³³õë³, ýí ò´ð õàºëãäõ. Äàðóê šèëä ñåë³í³ õààëºñèí ÿñâðèí ê´äëìø êåãäõ ãèš ïðàâèòåëüñòâèí Àõëà÷ ýäí³ ñóðâðò õ³ð¢ ´ãâ.
Òåð ìåò Èãîðü Çîòîâ Ïëîäîâèòîå ñåë³íä îäš, ÑÌÎ-í òîëºà÷ Âëàäèìèð Êîâûëèíë³ áîëí "Ïëîäîâèòîå" ÑÏÊ-í àõëà÷ Þðèé Èñêàìëà, áàñ á³³ðí ³ìòíë³ õàðºš, ýäí³ ò´ðì¢ä³ð ñîíüìñš, ó÷ðòàí àââ.

Ìàðãàðèòà ÀÐÇÀÅÂÀ

¥öêëä¢ð Õàëüìã Òàœº÷èí Òîëºà÷ Àëåêñåé Îðëîâ ¡ñòèí ðàéîíä ê´äëìøèí êåðã³ð îäâ. ßøêóëèí ðàéîíà Ìîëîäåæíûé ñåë³í³ ìåš³ä Àëåêñåé Ìàðàòîâè÷èã ¡ñòèí ðàéîíà ìóíèöèïàëüí á¢ðä³öèí òîëºà÷ Þðèé Î÷èðîâ, òàœº÷èí ñåë³í³ ýäë-àõóí ìèíèñòð Áààòð Áîëàåâ, "Ïîëûííûé" ÑÏÊ-í äèðåêòîð Ôåëèêñ Õóöàåâ áîëí Áåðãèíñê ÑÌÎ-í òîëºà÷ Åâãåíèé Òóåêáàñîâ òîñâ.
Ò¢ð¢ë³ä òàœº÷èí Òîëºà÷ "Ïîëûííûé" ÑÏÊ-í ìàë áîðäëºíà êîìïëåêñò îäâ. Òåíä îäà 600 õ´í áîðäëºíä á³³í³, óäë óãà ä³ê³ä 400 òîëºà àâ÷ èðõìí. Õîéð ñàðäàí áîðäñíà õ´´í õóëäàä, ýäë-àõó ì´œã õîðøàš àâíà. Çóíè êåìä ýí õîøò õ´ä êèðºëºí³ êîìïëåêñ ¢¢ëäí³. Ýäë-àõóí äèðåêòîðèí êåëñ³ð, ýí çóí õ´ðí ì蜺í õ´ä êèðº³ä, 45 òîíí íîîñ àââ.
Äàðóíü öóºàð Áåðãèí ñåë³íä îäâ, òåíä ñîéëûí Ãåð ðåêîíñòðóêöèí õ´´í áàéðèí á³³äëä ñåêãäâ. Áàéðèí êåðã-¢¢ëäâðò ñåë³í³ á³³ðí óëñ öóãëðâ, Ýëñò³ñ ÷èãí êåñã ãèè÷íð èðâ. Ñåë³í³ ñîéëûí Ãåð 2010 šèë³ñ àâí îëçëãäñí óãà, ýíä ¢¢äí-òåðç óãà áèë³, êåñãíü ýí á³³ðí íóðàä óíõ ãèš ñàíšàëà. Áîëâ íèäí "Ñåë³í ºàçðèí äåëãðëò" ãèäã ôåäåðàëüí ïðîãðàììàð ÿñâðèí ê´äëìø ýêëâ. 2017 šèëää ÿñâðèí ê´äëìøò 3649,9 ì蜺í àðñëœ ôåäåðàëüí, ðåãèîíàëüí áîëí ìóíèöèïàëüí áþäæåò³ñ éèëºãäñìí. Ýí šèë "²ð³ñ³ä ñîéëûí äåëãðëò" ãèäã ïðîãðàììàð ÿñâðèí ê´äëìø öààðàíäíü ê¢ö³ãäâ, ýí êåðãò 8509,59 ì蜺í àðñëœ éèëºãäñí áèë³. Êåëõä, ÿñâð êåñí äååð³í ýíä ò³³çèí ê´øã, ñóóäã êðåñëìóä õóëäš àâãäâ. ßñâðèí ê´äëìøèã "Ñàíòåõñòðîé" ÎÎÎ (ºàðäà÷íü Â.Íàäáèòîâ) ´´ä³í ÷èíðò³º³ð áîëí áàòëãäñí áîëçãàñ ýðò ê¢ö³â. Îäà ýí òîñõëòûí îðãàíèçàö Õàðáà ñåë³í³ øêîëä ñïîðòèâí çàë òîñõšàíà.
Ñîéëûí ãåð ñåêëºíä íåð³äãäñí áàéðèí êåðã-¢¢ëäâðò òàœº÷äàí íåðò³ áààõí àðòèñòíð îðëöâ. Òèèã³ä, Õàëüìã Òàœº÷èí Òîëºà÷èí ì´ð³í ëàóðåàò Àéñà Áðþãèäèêîâà õàëüìã óò äó äóóëàä, áàéðò îðëöà÷íðèí ñåäêë áàéñàâ. Á³³ðí ñîéëûí Ãåðèí "Ñåäêë" àíñàìáëèí ꢢêä öàºàí õàäãòà áè áèèë³ä, ãèè÷íð³í òîñâ. Õàëüìã Òàœº÷èí Òîëºà÷ Àëåêñåé Îðëîâ, ñåë³í³ òîëºà÷ Åâãåíèé Òóåêáàñîâ áîëí ê¢÷-ê´ëñí³ âåòåðàí Á.Ñ.×óãóíîâ óëàí òàñì êåð÷š, øèíð¢ëãäñí ñîéëûí Ãåðò öóãòàºèíü îðòí ãèš ¢ðâð êåâ. Ñîéëûí ãåðèí äèðåêòîð Çîÿ Øîâêàíîâà ýíä ¢¢ëäš³õ ê¢÷-ê´ëñí³ áîëí öåðã³ òóóðìšèí õîðà, øèí ò³³ç, íàíü ÷èãí òàëäàí êàáèíåòì¢ä ê¢íäò³ ãèè÷íðò ¢ç¢ëâ.
Àëåêñåé Îðëîâ á³³ðí ³ìòèã õàëüìã êåë³ð é´ð³š, ñåë³í ºàçðò ñîéëûí Ãåð îëí ³ìòí õóðäã, áàéðèí ´äðì¢ä òåìäãëäã îðì ãèš êåëâ. "Ýí šèë ìàíà òàœº÷èí ä´ðâí ¢çãò ñîéëûí ãåðì¢ä ÿñâðèí õ´´í ñåêãäâ. Îäàõí áèäí àð ¢çãò á³³äã Èê Öàðœä, õ´´ííü áàðóí ¢çãò á³³äã ßøàëòàí ðàéîíà Ñîëåíîå ñåë³íä, ä³ê³ä ´ìí ¢çãò á³³äã Õàð ªàçðà ðàéîíà Êóìñêîé ñåë³íä ñîéëûí ãåðì¢ä ñåêâèäí. Ýíäð áîëõëà ìàíà òàœº÷èí äîðä ¢çãò á³³äã Áåðãèí ñåë³íä áàéðòà éîâäë ó÷ðšàíà. Ñåë³í ºàçðò ñîéëûí ãåðì¢ä ÿñ÷, ýð¢ë-ìåíä õàðëºíà ó÷ðåæäåíüñ, øèí øêîëìóä áîëí áè÷êä¢äèí ñàäìóä ñåê÷ ³ìòí³ á³³äë-šèðºëèí òààë ÿñõëà, íààðàí áàº÷óä èðõíü ìàºä óãà. Ýí šèë ¡ñòèí ðàéîíä ä³ê³ä õîéð ñåë³íä ñîéëûí ãåðì¢ä ÿñãäõìí. ¡ñò áîëí Òàòàë ñåë³äò áàñ ´äã³ öàãà íåêâðë³ èðëöäã ñîéëûí ãåðì¢ä ñåêãäõ. Öóã òîñõà÷íðò, àðºëà÷íðò, á³³ðí óëñò áîëí ðàéîíà òîëºà÷ä áè èê õàíëòàí ´ðãš³í³â. Îðñí õóð ÷èãí ñ³í éîðòà éîâäë áîëšàíà",- ãèš Àëåêñåé Ìàðàòîâè÷ êåëâ.
Áàéðèí êåðã-¢¢ëäâðò îðëöñí òàœº÷èí ñîéëûí áîëí òóðèçìèí ìèíèñòðèí äàðóê Íèêîëàé Ñàíäæèåâ ñåë³í³ ³ìòèã áàñ é´ð³º³ä, êåñã šèëä³í í¢äíä õàðø áîëš çîãñšàñí íóðàä óíšàõ ñîéëûí ãåð ñ³³õð³ä 䢜ã³â ãèâ. Òàœº÷èí ºàðäâðò, "Ïîëûííûé" ÑÏÊ-í äèðåêòîð Ô.Õóöàåâä, ñåë³í³ á³³ðí óëñò Íèêîëàé Äæàìáóëîâè÷ õàíëòàí ´ðãâ. Ðàéîíà òîëºà÷ Þ.Î÷èðîâ òîñõà÷íðò õàíëòàí ´ðãâ, ýäë-àõóí ºàðäâð ñåë³í³ äåëãðëòä èê ä´œã³í ê¢ðãäãèã îíö òåìäãëâ.
Áàéðèí õóðãèí éîâóäò á³³ðí øêîëûí àðâí ñóðºóëü÷ óéí íàñòà àðìåéöíðèí çåðãë³íä îðâ. Ê¢¢êä-ê´â¢ä ò³³ç äååð ºàð÷, ò´ðñêí ºàçð-óñíäàí ¢íí-÷èê ñåäêëò³º³ð öåðãëš, õ³³ðò³ ¢ðä áîëõâèäí ãèš àíäºàð ´ãâ. À.Îðëîâ áîëí ÄÎÑÀÀÔ-èí ðåãèîíàëüí ³œãèí ºàðäà÷ Â.Âàíüêàåâ áè÷êä¢äèã é´ð³â. Á³³ðí áîëí òàœº÷èí áèëãòíðèí êîíöåðòèí õ´´í öóºàð öåðã³ êóõíüä ñàëäñìóäûí õîò àìñâ.
Äàðóíü À.Îðëîâ Õàðáà ñåë³íä îäàä, á³³ðí øêîëä òîñõãäõ ñïîðòèâí çàëûí îðìä ò¢ð¢í òîîñõ óãëš ò³ââ. Øêîëûí äèðåêòîð Ìàðèíà Øóðê÷èåâàí êåëñ³ð, 1959 šèëä òîñõãäñí øêîëä ñïîðòèâí çàë óãà áîëàä, ôèçêóëüòóðèí êè÷³ë ºàçà äàâóëãäíà. 2017 šèëä òàœº÷èí Òîëºà÷ ýäí³ øêîëä ãèè÷ëš èðñí öàãò ýäí ñïîðòèâí çàë òîñõëºíä ä´œ áîëõèã ñóðñí áèë³. À.Îðëîâèí äààëºâðàð àõð öàãèí áîëçãò øêîëûí ºàçà ÃÒÎ-í äààëºâð ê¢ö³äã ñïîðòèâí ñîîðóæåíü óãëš ò³âãäâ, õ´´ííü ôóòáîë íààääã ñòàäèîí òîñõãäâ. Êåëõä, ñóðºóëü÷íð äóíä ñïîðòèâí õàëõàð èê ê¢ö³ìš á³ðñí ꢢêä-ê´â¢ä îëí á³³í³. ¡ëã¢ðíü, ýí šèë øêîëàí ò´ãñ³ñí Áàéð Øóðê÷èåâ ÃÒÎ-í àëòí ìåäàëüòà. 2018-2019 šèëì¢äò øêîëûí ´´ð ñïîðòèâí çàë òîñõãäõìí, ýíä áèé³í óºàäã, õóâö-õóíðàí ñîëüäã, ºàð÷ èðäã õîðàñ á³³õ. Ñóðºóëü÷íð ê¢íäò³ ãèè÷íð èðñíä òåœê³í óãà áàéðëàä, Àëåêñåé Ìàðàòîâè÷ëà õàìäàí çóðãàí öîêóëâ.
Øêîëä òîñõëòûí éîâóäûã õ³ë³ñí³ õ´´í Àëåêñåé Îðëîâ Âàëåíòèíà áîëí Ñòàíèñëàâ Ýðäíèåâèõí³ ÊÔÕ-ä îäâ. Ýí ýäë-àõó îëçòà-îðóòàºàð ¢¢ëäš³õ, ñåë³í³ äåëãðëòä èê ò³âö³í îðóëšàíà. Ýäë-àõóä 200 áîä ìàë, 150 ì´ðí, 250 õ´í á³³í³. Õàðáà ñåë³í³ ìóíèöèïàëüí á¢ðä³öèí òîëºà÷ Òàòüÿíà Ìóõàðàåâàí êåëñ³ð, Ýðäíèåâèõí ñåë³í³ øêîëûã áîëí áè÷êä¢äèí ñàäûã ìàõàð ´œã³ð òåòêí³. Êåëõä, ýäí ´ðê-á¢ë³ðí ê´â¢äò³º³í ìàëä ê´äëš³í³, òåã³ä õîøòíü ñ³í ãåð, à÷íð-çååíðèí ò´ë³ ñåã áîëí íààääã ïëîùàäê á³³í³, çåð-çåìøèí ìîää óðºšàíà. Ýê-ýöêèííü êåðãèã ê´â¢äíü ÷àäìã êåâ³ð öààðàíäíü äåëãð¢ëõ ãèñí èöë á³³í³.
Öàºàí Àìí ñåë³í³ 2-÷ òîéãòà äóíäûí øêîëä ñïîðòèâí çàëä êåãäñí ÿñâð Àëåêñåé Îðëîâ áàñ õ³ë³â. Øêîëûí êàáèíåòì¢ä³ð éîâàä, ñóðºóëü÷íð ÿìàðàí òààëä ñóð÷àõèã õ³ë³º³ä, áàãøíðëà ꢢíäâ. Àñõàð ðàéîíà îðãàíèçàö-ïðåäïðèÿòüì¢äèí, ÑÌÎ-ñèí òîëºà÷íðëà áîëñí õàðºëòä òàœº÷èí Òîëºà÷ ´äðèí àøèã äèãëâ. Õàðºëòä îðëöñí ºàðäà÷íð Àëåêñåé Îðëîâä îëí ñóðâð ´ã÷, òàœº÷èí áîëí ðàéîíà èðã÷èí äåëãðëòèí, ñîöèàëüí-ýêîíîìè÷åñê á³³äëèí òóñêàð ñîíüìñâ.

Íàòàëüÿ ÄÀÂÀÅÂÀ
È.Ìóçðàåâàí öîêñí çóðã