Èþëü ñàðèí 29-ä ìàíà îðí-íóòãò ²ð³ñ³í öåðã³-òåœãñèí ôëîòûí ¥äð òåìäãëãäš³í³. Õàëüìã Òàœº÷èí Òîëºà÷ Àëåêñåé Îðëîâ ôëîòûí öåðã÷íðèã ïðîôåññèîíàëüí áàéðëàíü öàºàí ñåäêë³ñí é´ð³š³í³. "²ð³ñ³í öåðã³-òåœãñèí ôëîòûí ¥äð - ç´ðìã óëñèí áàéð. Ò´ðñêíä³í èòêëò³ öóã ¢éèí öåðã³ òåœãñ÷íðò - òóóðìš! ªóðâí çóí šèëèí òóðøàðò öåðã³ ôëîò ²ð³ñ³í ìåš³ã áàòàð õàðšàíà. Òåð¢í³ òóóšä äàëà òóóðìšòà éîâäëìóä, àëäð äèèëâðì¢ä á³³í³.

Õàëüìã Òàœº÷èí Îëíà ïàëàòä ñîíüí óëñëà õàðºëòñ áîëíà. Òàëäàí ºàçðò, îœäàí îðí-íóòãò ê´äëš³õ óëñ øèí ºàçðò áàòð÷êàä, ò´ðñêí볺³í çàëºëäàºàí ãååõø. Àðº, ÷èäë á³³õë³, ò´ðñêí íóòãòàí ä´œ áîëõàð ç¢òêí³.
Îëíà ïàëàòûí ãåø¢í, ãðàæäàíñê îáùåñòâèí áîëí îëíà ñåäâ³ðèã ä´œíëëºí³ õàëõàð ¢¢ëääã êîìèññèí àõëà÷ áîëàä, Ëàðèñà Ëèäæèåâà òèèì óëñëà õàðºëòñ á¢ðä³í³. Óðäíü ýíä Èçðàèëèí, Ãåðìàíÿ, íàíü ÷èãí ºàçðò á³³õ õàëüìãóä èðš, ýâð³ ºàçðà óëñëà õàðºš, á³³äë-šèðºëèííü òóñêàð êåëš ´ãñìí. Èèì õàðºëòñ ³ìòí õîîðíäê çàëºëäàã óëì áàòëíà.
Òèèì ìåäðëò³ áîëí ñ³í áåëäâðò³ óëñèí íåãíü Ìåðãí Âëàäèìèðîâè÷ Äæåâàêîâ. Îëíà ïàëàòûí ãèè÷ áîëš, ýí õàðºëòä îðëöâ. Ìàíà ºàçðà ê¢í Ìëä ²ð³ñ³í ýë÷ëëòèí íåãäã÷ ñåãë³òð áîëš ê´äëš³í³. Îäà àìðëºíä Ýëñò¢ð èðñí êåìë³ Îëíà ïàëàòûí ãåø¢í Ëàðèñà Ëèäæèåâà êåñí ¢ðâð³ð èð³ä, Ìåðãí Âëàäèìèðîâè÷ Ìëûí ýíäðê á³³äëèí òóñêàð êåëš ´ãâ.

Óðš ´äð Õàëüìã Òàœº÷èí Òîëºà÷ Àëåêñåé Îðëîâ "Íàñíè äèãò ê¢ð³ä óãà áè÷êä¢äèí ñîöèàëüí õîðºäë" ãèäã øàœºà ó÷ðåæäåíüä îäàä, òåíä êåãäñí ÿñâðèí ê´äëìøèí õ´´í òîãòàãäñí òààë õ³ë³â. ßñâð êåëºíä "ËÓÊÎÉË" íèèö³í Õàëüìã Òàœº÷ëà áàòëñí õàìöó ¢¢ëäâðèí áîîöàíàñ èøò³ ì´œã éèëºñìí. Òåã³ä òàœº÷èí Òîëºà÷ëà õàìäàí ÿñâðèí ê´äëìøèí àøèã õ³ë³õ³ð "ËÓÊÎÉË-Íèæíåâîëæñêíåôòü" ÎÎÎ-í ãåíåðàëüí äèðåêòîð Íèêîëàé Ëÿøêî ýí ó÷ðåæäåíüä èðâ.
Ñîöèàëüí õîðºäëûí äèðåêòîð Îëüãà Òàøíèíîâà áîëí òàœº÷èí ñîöèàëüí äåëãðëòèí, ê¢÷-ê´ëñí³ áîëí ê´äëìø³ð òåòêëºí³ ìèíèñòð Ìàðèíà Îëüçÿòèåâà ê¢íäò³ ãèè÷íðò ó÷ðåæäåíÿ õîðàñ ¢ç¢ë³ä, ÿñâðèí éîâóäò ÿìàðàí ê´äëìø ê¢ö³ãäñí³ òóñêàð ö³³ëºš ´ãâ. Êåëõä, ýíä ÿñâðèí ê´äëìø ò¢ð¢ë³ä 2017 šèëä "ËÓÊÎÉË" áîëí ìàíà òàœº÷ õîîðíä áàòëãäñí áîîöàíàñ èøò³ ýêëñìí. Òèèãõä ýíä äóëàëëºíà áîëí ýëåêòðè÷åñê ñåòüì¢ä øèíð¢ëãäñìí, ó÷ðåæäåíÿ îðàíü ñîëüãäñìí, ì´÷ òàòó áè÷êä¢äèí ò´ë³ ïàíäóñ êåãäñìí. ßñâðèí ê´äëìø ê¢ö³ëºíä íåôòèí êîìïàíü òàâí ñàé àðñëœ éèëºñí áèë³. Õ´´ííü "ËÓÊÎÉË" ä³ê³ä àðâí ñàé àðñëœ éè뺳ä, õîò óóäã õîðà, ìåäèöèíñê êàáèíåò, ñóðºóëèí êëàññ áîëí íàíü ÷èãí êàáèíåòì¢ä á³³äã êîðïóñò ÿñâð êåõä äåì³í ê¢ðãâ. Òåð ìåò êîìïàíü éèëºñí ì´œã³ð áè÷êä¢ä íààäõ ïëîùàäê ºàçà óãëš ò³âãäâ, ó÷ðåæäåíÿ ýðãíäê ºàçð àõóëãäš, õàòó äåâñêðò³ õààëº òîñõãäâ.

Ìàíà òàœº÷ä õîéð ýðäìèã ýâð³ííü šèðºëä íåãä¢ëñí óëñ õîâð áîëõ. Òèèì ê¢¢í³ íåãíü Òàìàðà Áî÷àåâà. Îëí šèëèí òóðøàðò ýí ꢢêä ê¢í ýð¢ë-ìåíä õàðëºíà õàëõàð ê´äëš éîâëà. ²ð³ñ³í ýð¢ë-ìåíä õàðëºíà éè뺳í ñ³í ê´äë³÷èí ê¢íäò³ íåðèã ýí 碢í³.
Íîâîñèáèðñêä ìåäèöèíñê ó÷èëèùä Òàìàðà ñóðñìí. Õ´´ííü àõ ñóðºóëèí çàâåäåíü ò´ãñ³º³ä, ýì÷-áèîëîã áîëš ê´äëš éîâëà. Ê´äëìøò³í éèð äèãò³, ³ìòíë³ ýýëò³ ò´ë³ä³í Òàìàðà Âàñèëüåâíà äàœãèí îëí äóíä ê¢íäò³ áèë³. Áîëâ äóóíä äóðòà ñåäêëíü äîòðàñíü äåâðš ºàðàä, ³ìòíë³ òåð áèëã³ñí õóâàëöõäíü òóñëàä á³³äìí. Äóóíä éèð äóðòàºèíü, äóóëõëàðí ê¢¢í³ ñåäêë àâëàä á³³äãèíü ¢¢ðì¢äíü ñ³í ìåääã áèë³. ¡¢ðì¢ä äóíäíü àðòèñòíð áîëí ¢¢ä³ã÷ ýðäìò³ íàíü ÷èãí óëñ îëí á³³ñìí. Òåã³ä òåäí Òàìàðàã ãàñòðîëüä éîâõëàðí äàõóëàä ºàðäìí. ßìàðàí ÷èãí êîíöåðòä ýí ç´âò³ ñ³í ò³âö³í îðóëõèíü òåäí ìåääã áèë³.
Õîéðäã÷ ýðäìíü ò´ðõ³ð³ äóóíä, ê´ãšìä äóðòà ýðäì áîëšàíà. Ýêíü, ýëãí-ñàäíü ê´ãšìä äóðòà, äóóëõäàí äóðòà, áèëãò³ óëñ á³³ñìí. Ê¢¢êíä òåðíü áàñ ê¢ðòñí áèë³.
Šèðäã÷ šèëì¢äèí ÷èëã÷³ð "Ñòðîèòåëü" ñîéëûí Ãåðò êîíöåðò áîëšàëà. Ãåíòêí òåð¢íä "Êàòþøà" ãèäã äóí õàëüìã êåë³ð äóóëãäšàñíü ñîœñãäâ. ²ìòí öóãòàí ìåääã àéñèã äàõóëàä, ꢢêí³ ãåé¢ðñí ñåäêëèíü ìåä¢ëñí ¢ãì¢ä çàëûã 䢢ðãš, ³ìòí³ îíüãèã àâëâ. Ýâò³êí ºî öîãöòà, ñ³³õí äóóòà ꢢêä ê¢í òèèã³ä ê¢í áîëºíà ñåäêëä òîäëãäñí äóóã ´ðã³ä äóóëñíü îäà ê¢ðòë óõàíàñ ºàðõø. Òåðíü Òàìàðà Áî÷àåâà á³³ñèíü ìåäš àâëàâ.

Èþíü ñàðèí 24-ä Ýëñòä áóéí÷ ñåäêëèí êîíöåðò áîëâ. À. Öåáåêîâèí íåðò³ ãîñóäàðñòâåíí õîðèí êîëëåêòèâ ýí ´äð îëí óëñèã äóóíà áèëã-ýðäì³ðí áàéðëóëâ. Õàëüìãèí õîòë áàëºñíä òîñõãäšàõ ³ð¢í ¢¢ëä³÷íð Êèðèëë áîëí Ìåôîäèé õîéðò íåð³äãäñí ÷îíšèí òîñõëòä ýí êîíöåðò êåãäâ. Òàœº÷èí Òîëºà÷ Àëåêñåé Îðëîâ òåð¢íä îðëöš, é´ð³ëèí ¢ã êåëâ.

Õàëüìãèí áàõìš áîëšàõ "Áàìá öåöã" àíñàìáëü ýí ñàðèí ýêëö³ð "àêàäåìè÷åñêèé" ãèäã ´´ä³í íåð 碢â. ²ð³ñ³í öóã áàëºñäàð, ºàçàäûí îðí-íóòãóäàð éîâš õàëüìã óëñèí áèëã-ýðäìèã ¢ç¢ëš éîâõ êîëëåêòèâ ýí éîâäëûã èê áàéðòàºàð òîññìí. Àðòèñòíðò á³³òõ³, öóã õàëüìãóäò ýííü èê áàéðòà áîëí ´ðãìšò³ áîëšàíà.

Øèäð Ðèãà áàëºñíä XIV Äàëà ëàìèí ãåã³í ´ãñí íîìä Õàëüìã Òàœº÷àñ äîëàí çó øàõó ê¢í îäàä èðâ. ªóðâí õîíãòàí èþíèí 16-c àâí 18 ê¢ðòë ³ìòí Ê¢íäò³ áàãøèí íîìä îðâ. Ýí èê ÷èíðò³ éîâäëûí òóñêàð "Êàëìûêèÿ" ÐÈÀ-ä áîëñí ïðåññ-êîíôåðåíö äååð Áóðõí Áàãøèí Àëòí ñ¢ìèí àõ áàãø Àíšà ãåëœ, Éîíòåí ãåëœ, Ëàðèñà Àëëÿåâà, Âèêòîð Àíþøåâ êåëš ´ãâ.

ªàðòàí ýâò³, ýâð³í ÿìàðàí áîëâ ÷èãí íåã ¢¢ë á³ðš ÷àääã ê¢í êåç³ ÷èãí áèé³í òåš³š ÷àäõíü íóóâ÷ áèø. Ñ¢ë öàãò ¢ñ õ³³÷ëäã, õóìñ êå-ñ³³õí³ð ýä-áîä êåäã, þì óéäã, ºóéðèí 碢ò³ õîò-õîë áîëºäã áàº÷óä ìó áèø îëç îëš ¢¢ëäš³í³. Êåëõä, êåñãíü íèëõä³í àñðšàõ êåìä öàã çóóð ýñ ê´äëš³õ ò´ë³ä³í ãåðò³í îëí ç¢ñí òóñëìš ê¢ðãš ´ðê-á¢ë³í òåš³š³õíü áàéðòà. Ýííü éèð ñ³í, ºàðàðí þì êåäã óëñ êåç³ ÷èãí òåš³ëò³ áîëõíü ìàºä óãà.

Ýí ´äðì¢äò ìàíà òàœº÷ä ºàœ õàëóí áîëšàíà. Ýí ó÷ðàð òàœº÷èí Òîëºà÷èí òîãòàâðàñ øèò³ öóã øàœºà ó÷ðåæäåíüñò ê´äëìøèí äèã-äàðàí íåã ÷àñò õàñãäñí áîëäã. Çóíè õàëóíä áîîäãèí óñíä îðàä ´´ìš ñåð¢öõ äóðí ê¢ðí³. Òåã³ä ÷èãí ³ìòí ´´ìõ áîîäã õ³³í³. Áîëâ éèðèí á³³äã òîãòàë óñíä äóðíäàí ´´ìš áîëøãî.
Óðäíü Ýëñòä ßðìàðî÷í áîëí Êîëîíñê áîîäãóäò ³ìòí ´´ìäã á³³ñìí. Áîëâ ßðìàðî÷í áîîäã êåç³í³ øèðãš îäñìí, çóã íåð³äëºíü òîäëâðò ¢ëäñìí. Êîëîíñê áîîäãò áîëõëà ñ¢ë ê¢ðòë ãèëò³ ýëñòèõí èê- áຠóãà èð³ä, ´´ì³ä àìðäã á³³ñìí. Áè÷êä¢äèí ò´ë³ óñíà ´´äì ãèäã àòòðàêöèîí ò³âãäñí áèë³. ²ìòí³ àìðëºíà ò´ë³ öóã êåðãò³ òààë òîãòàãäñí á³³ñìí. Šèë áîëºí ãèëò³ èþíü ñàðèí íåã øèíä ´´ìëºí³ êåì ñåêãääã áèë³. Çóíè ýêëö³ð àìðëºíà ò´ë³ áîîäãèã îëçëšàºàä, äàðóºàñ óñíà ÷èíðèíü ìóóðâ ãèº³ä ³ìòí ´´ìäãèã óóðóëäã áèë³. Áîëâ íèäí³º³ ýí áîîäãò ´´ìõ ç´âø³ë ò´ð¢ö ´ãñí óãà. Ýí šèë áàñ òèèì á³³äë òîãòâ. Ýí šèëèí ìàé ñàðèí 25-ä Õàëüìã Òàœº÷àð Ðîñïîòðåáíàäçîðèí Çàëëòûí Öåëèíí, Èê Áóóðëà, Ïðèþòíà, Ê´ò÷íð³ ðàéîäò áîëí Ýëñò áàëºñíä ¢¢ëääã "Öåíòðàëüíûé" ÒÎ Êîëîíñê áîîäãèí óñí ÷èíð³ðí ñàíèòàðí-ýïèäåìèîëîãè÷åñê íåêâðì¢äë³ èðëöš³õø ãèš ç³œãëñìí. Òåã³ä ÷èãí Ýëñò áàëºñíà àäìèíèñòðàö ýí áîîäãèí óñíä ´´ìõ áîëí áîîäãèí ê´â³ä àìðõ ç´â ýñ ´ã÷³õèí òóñê òîãòàâð ºàðºñìí. Òåã³ä áàëºñíà ê´ê óðºìëûí ýäë-àõó "¥´ìõ ç´â óãà" ãèš ç³œãëš³õ øèøëœ òåìäã¢ä óãëš ò³âñìí.

Øèäð ²ð³ñ³í Ïðåçèäåíòèí äààëºâðàð ýí¢í³ ñåëâã÷ Ìèõàèë Ôåäîòîâ âèäåîêîíôåðåíöèí ýâ-àðºàð Öåëèíí ðàéîíà Âîçíåñåíîâêà ñåë³ã óñàð òåòêëºí³ ò´ð³ð ñåëâëö³ äàâóëâ. Ýí ñåë³í³ á³³ðí ꢢêä ê¢í Àííà Ðóñòàìîâà îðí-íóòãèí Ïðåçèäåíòä áè÷ã³í èë㳺³ä, óñàð òåòêëºí³ ò´ðèã õàºëëºíä ä´œ áîëõèã ñóðñìí. Ýí ñåëâëö³íä Õàëüìã Òàœº÷èí ïðàâèòåëüñòâèí Àõëà÷ Èãîðü Çîòîâ, òàœº÷èí ÆÊÕ-í áîëí ýíåðãåòèêèí ìèíèñòðèí äàðóê Ñåðãåé Ðàðîâ áîëí Öåëèíí ÐÌÎ-í òîëºà÷ Åâãåíèé Ìàìóòîâ îðëöâ.
Îäà äååð³í Àð ¢çãèí Ëåâîêóìñê óñíà òîãòàëàñ Èê Áóóðëà óñíà ñóðâëší Âîçíåñåíîâêà ñåë³í ê¢ðòë óãëš ò³âãäñí á³³í³. Ñåë³í³ çàõä óñíà äàðëò äèãëäã õîéð òîñõëò áîñõãäâ. Ýí îáúåêò ýäëâðò îðóëõäàí áåëí, òåã³ä ýí šèëèí ÷èëã÷ ê¢ðòë íààðàí óñí îðóëãäõ. Òåð öàãò ñåë³í³õí óñ àâ÷ ÷àäõìí. Ýí òîñõëò "2013-2020 šèëì¢äò æèëèùí-êîììóíàëüí òóñëìšèí ÷èíð ´´äë¢ëëºí, òàœº÷èí ÆÊÕ-í èíôðàñòðóêòóðèí äåëãðëò" ãèäã øàœºà ïðîãðàììàð ê¢ö³ãäš³í³. Ýí êåðãò 10 ñàé àðñëœ éèëºãäâ, óò òîîäàí 4,14 äóóíà ºàçðò òóðâà óãëš ò³âãäõ ç´âò³. Äàðóíü ñåë³í³ óóëüíöñàð óñíà ñóðâëš òîñõëºíà ê´äëìø ýêëõìí. Ýí ê´äëìø ñåë³í³ äåëãðëòèí ïðîãðàììàñ èøò³ ê¢ö³ãäš³í³. Óò òîîäàí ýí êåðãò 26,3 ñàé àðñëœ éèëºãäõìí. Êåëõä, òîñõëòûí ê´äëìø ºóðâí äåâñœã³ð 2020 šèë ê¢ðòë ê¢ö³ãäõ ç´âò³ áèë³, áîëâ òåð¢ã 2019 šèëä ò´ãñ³õ êåðãò³ ãèš ïðåìüåð-ìèíèñòð äààëºâð ´ãâ.