Хальмг Таңһчд «Земск багш» шаңһа көтлвр цаарандан күцәгдҗәнә. Әрәсән Президент Владимир Путинә седвәрәр эн көтлвр 2030 җил күртл күцәгдхмн.
Мана таңһчд эн көтлвр сән йовудтаһар күцәгдҗәнә, гиҗ келх кергтә. Өдгә цагт эн көтлврәр таңһчин селәнә дунд сурһульмудт 46 багш көдлҗәнә. Эдн цуһар нег дәкҗ йилһҗ өгдг 1 сай арслң дем авсмн.

Ик кезәнәс авн мана өвкнр малын ард йовдг бәәсинь цуһар меднә. Мал асрхла, амн тоста гиҗ келдг. Нүүдлин улс болсндан хальмгуд ишкә герән теегт босхч, малан у-өргн һазрт идшлүләд йовсмн. Иҗлин көвәд хальмг улс дөрвн зүсн малан өскәд, өрк-бүлмүдән асрдг бәәҗ.
Мал өсклһн кезә чигн амр биш керг болна. Целинн районд бәәдг баахн фермер Очра Санҗин келсәр, энүнә өвкнр теегт малан хәрүлҗ, үрдән бичкнәснь авн дахулҗ, эн эрдмд дасхсмн.
Энүнә өвк аавнь Санҗ У

Хальмг Таңһчин селәнә эдл-ахун министрин үүл дааҗадг Гаван Тимур Лагань балһснд бәәдг дөңнлһнә штабд арһлачнрла харһв.

Малчнрин төлә үвлзлһнә дааврта кем гүргүдән орчкв. Шидр таңһчин селәнә эдл-ахун министрин үүл дааҗадг Гаван Тимур Баһ Дөрвдә болн Октябрьск райодт тогтсн бәәдлиг бүрткв.

Хальмг Таңһчин эрүл-менд харлһна министерств болн терүнә медлд үүлддг эмнлһнә бүрдәцс цергә шишлң керг-үүлдврт орлцҗадг нег һазра улст дөңгән күрглһнә кергт шунмһаһар орлцна. Хальмг Таңһчин эрүл-менд харлһна министрин үүл дааҗадг Саран Булат эднд ханлтан өргҗ, мана дөң болн килмҗ цергчнрт диилвр бәрхд, әмд-менд хәрҗ ирхд урмд өгх гив.

Нидн мана орн-нутгт өрк-бүлин җил болв. Бидн мана газетин халхст кесг өрк-бүлин тускар бичҗ, эднә бәәдл-җирһлин, күүкдиннь күцәмҗин, үйәс үйд күргҗ йовх авъясмудын тускар олнд медүлвидн. Сүл җилмүдт мана таңһчд өнр-өсклң өрк-бүлмүдин то өсәд йовхнь байрта. Мадн дунд олна бәәдл-җирһлд шунмһаһар орлцдг, седвәртә, билг-эрдмәрн нер һардг, күүкдтән чик сурһмҗ өгч бәәсн һазртан күндтә улс болсн өрк-бүлмүд олн бәәнә гиҗ келх кергтә.

Сүл җилмүдт көдлмшчнриг болн эрдмин сурһульта мергҗлтнриг СПО-н бүрдәцст белдлһнд орн-нутгин болн таңһчин һардвр улм ик оньган өгчәнә. Яһад гихлә ода программистнр болн техникин гүн медрлтә шишлң дунд сурһульта мергҗлтнр улм икәр кергтә болҗана. Тедниг кесг салврин салг-үүлдврин төлә белдлһиг үзмҗтәһәр өргҗүлхәр седҗәнә. Тегәд чигн улм ик то сурһульчнр колледжмүдт ирҗ сурна.

Хальмгин, Бурятин болн Тыван шаҗна төвмүдиг эн хаалһ залһхмн.

Ик кезәнәс авн эң-зах уга хальмг теегәр нүүһәд йовдг мана өвкнр дөрвн зүсн малан өскч, хар көлсәрн теҗәл олҗ йовсмн. Өдгә цагин үйнр болхла, эднә авъяс-заңшалыг әрүнәр хадһлҗ, цааранднь күцәмҗтәһәр делгрүлҗ йовхнь бахмҗ үүдәнә биший. Үвл-зун уга муурхан, цуцрхан мартад, малын ард йовсн эгл күч-көлсчнрин төлә кеҗ-күцәсән ашлад диглдг цаг ода өөрдҗ йовна, таңһчин селәнә эдл-ахун цуг халхин төлә эннь чинртә гисн нег төр болҗахнь лавта. Тегәд шидр селәнә эдл-ахун болн эд-бод келһнә бүрдәцсин көдләчнрт нерәдгдсн байрин хургт минь ирлцңгү төрмүдәр өргн күүндвр болсинь онц темдглхмн.Өдгә цагт селәнә эдл-ахун халх орн-нутгин экономикин делгрлтд ик чинр зүүҗ, хот-хоолын әәмшг уга бәәдл тогталһна кергт баһ биш тәвцән орулҗ йовна. Тегәд һазр деер көдлдг эгл улс олн дунд күндлгдҗ, тоомср олдгнь орта гинә. Эн учрар чигн селәнә күч-көлсчнрт нерәдгдсн байр нег үлү мана таңһчд хамгин чинртәд тоолгдҗ, оньдин өргмҗтәһәр темдглгдҗ, бахмҗта болдгнь тер.

Мана бичкдүдин садт олн келн-улсин күүкд-көвүд орна. Бичкдүд олн келн-улсин элчнр хоорндан ниитә бәәдгиг медхин төлә бидн олн зүсн марһа, наадм давулнавидн. Бичкдүд ду-бииһәр болн наадар дамҗулҗ, олн келн-улсин сойлла таньлдна. Тиигәд, одахн мана бичкдүдин садт «Наадн – мана байр» гидг соньн керг-үүлдвр болв. Терүнд ах болн белдврин багмудын күүкд-көвүд орлцв.