Малчнрин төлә үвлзлһнә кем төгсәд, төл авлһна дааврта көдлмш гүргүдән орчкв. Эн кемиг сән аштаһар давулхин төлә таңһчин фермермүд хаша-хаацан ясад, цуг тоотынь эртәснь белднә. Хавртан сән чинәтә төл авхин төлә үвлин цагт малын хотынь ясад төл авлһна кемд сән кевәр белднә.

Күүкд улсин нарт-делкән сән Өдр угтҗ Хальмг Таңһчин залврин Герт «Хальмгин хәәртә күүкд улс» гидг һәәхүл олна оньгт тусхагдсн билә. Хальмг Таңһчин залврин Ахлач Босхмҗин Гилән эн һәәхүл бүрдәлһнә седвәр татв. Һәәхүләр дамҗад таңһчин тууҗд онц орм эзлҗәдг, төрскн һазр-уснаннь делгрлтд ик ач-тусан күргсн, Төрскән харсгч Алдр дәәнд залу-зөрмгән үзүлсн 15 күүкд күүнә тускар олнд медүлсмн.

Шидр Хальмг Таңһчин күндтә иргн, Аһш балһсна «Хальмг Таңһч-Аһш» олна бүрдәцин ахлач Геннадий Кошелев 80 җилин өөнән темдглв. Хөрн тавн һар җилдән Геннадий Михайлович Аһшин мүҗд мана таңһчиг элчлҗәнә.

Җил болһн мөрн сарин 20-д мана орн-нутгт эврә сән дурар цусан өгдг улсин төлә Келн-улсин өдр болна. Цусан өгч әм аврдг улст, цус авдг бүрдәцсин көдләчнрт нерәдҗ эн өдр зарлсмн. Әрәсәд җил болһн ут тоодан күсдундур сай күн цус керглнә. Зеткртә йовдлд шав авсн, күнд гемәр гемтсн, цаһан төр болсн, бачм бәәдлд көдлсн улст цусн кергтә болна.

Элст балһснд бәәдг Цернә Михаил җил болһн хөн сарин 9-д Төрскән харсгч Алдр дәәнд орлцад, залу-зөрмг кевәр немшнрлә дәәлдҗ йовсн авһнриннь санл тевчнә. Хойр авһнь Бадмин Алексей Санҗ хойр дән эклсн цагт төрскн һазран хортнас сулдххар эврә сән дурар түрүн зергләнд фронтд йовсмн.

Калининградск мүҗин эрк биш медицинск даатхлһна саң Алдр Диилврин 80 җилин өөнд нерәдәд шишлң лит барт белдв. Терүнд сар болһна халх дәәнә цагт төрскн һазран сулдхлһнд залу-зөрмгән үзүлсн цергчнрт нерәдгдҗәнә. Дәәчнрин нерд зааһад, зургинь барлад, цергә хаалһинь бичәд, санлынь тевчҗ. Эн литин моһа сарин халх нег һазра мана күн, цергә эмч Үкрчин Пантелейд (зургт) нерәдгдснь ончта.

Алдр Диилврин 80 җилин өөнд нерәдәд, нарт-делкән кемҗәтә нег төсв эклсмн. Тернь машиһәр кесг һазр эргҗ йовад, олн харһлтс бүрдәх төсв болҗана. Агинск Бурятск һазрин зурачнр болн нань чигн эрдмтә улс ик эртәснь белдвр кесмн.

Эн җил бидн Төрскән харсгч Алдр дәәнд диилвр бәрснә 80 җилин болн Хальмг автономь бүрдәгдснә 105 җилин ончта өөн темдглҗәнәвидн. Дәкәд мана таңһчин хотл Элст балһсн 160 җилин өөнән темдглхәр белдҗәнә. Ончта өөн угтҗ төрскн һазран хортнас сулдхлһнд залу-зөрмгән үзүлсн, таңһчиннь болн хотл балһснаннь делгрлтд үнн-чик седклтәһәр көдләд, ик тәвцән орулсн улсин ач-тус хәрүлҗ, эднә нерд сергәх күслтәвидн. Тиим улсин негнь Төрскән харсгч Алдр дәәнд орлцач, таңһчин кесг бүрдәц һардҗ йовсн Эренжен Орханович Настынов болна.

Шидр Элстд көдлмшч ормсин Цугәрәсән яармин региона девсң болв. Һурвн җил дарандан болҗадг керг-үүлдврт 60 бүрдәц орлцад, көдлмш хәәҗәдг улст 500 шаху орм бәәхин тускар зәңглв. «Кадры» гидг келн-улсин төсвин медлд бүрдәгдсн керг-үүлдврин йовудт таңһчд көдлмш олҗ авсн деерән талдан регионмудт ямаран эрдмтә улс кергтә болҗахиг медҗ болхмн билә. Хальмг Таңһчин залврин Ахлачин дарук – таңһчин социальн делгрлтин, күч-көлснә болн көдлмшәр тетклһнә министр Өлзәтин Марина керг-үүлдвриг нүр үгәр секәд, сурһульчнрт иргчдән эрдм шүүҗ авхд, сурһулян төгсәҗәдг баһчудт болн көдлмш хәәҗәдг улст яарм тааста керг олҗ авхд дөң болхиг темдглв.

Шидр мана таңһчур Әрәсән Федерацин Хүүвин Ахлачин дарук Инна Святенко көдлмшин халхар ирәд, таңһчин эмнлһсин үүлдврлә таньлдад, тенд эрүл-мендән батрулҗадг цергә шишлң керг-үүлдврт орлцачнрла күүндсн билә. П.Жемчуевин нертә таңһчин эмнлһнә ах эмч Чумпинә Саглр реабилитацин әңгин үүлдврин тускар келв, ямаран кергсл бәәхиг үзүлв. Балһсна поликлиникин ах эмч Нәәмнә Бембән келсәр, энд реабилитацин кергсл углҗ тәвгдсн бәәнә, зәрмнь Троицкое селәнә әңгд бәәнә, тегәд цергә керг-үүлдврин ветеранмуд цогц-махмудан батрулхин төлә таал бәәнә.