Җирһлин күнд таалд туссн, баһ тетквртә улст дөң күргҗ олзта-орутаһар үүлдхин төлә мана орн-нутгт тавн җил хооран социальн бооца батллһна көтвлр эклв. Терүнә медлд әмтнд көдлмш олҗ авхд, эврә керг бүрдәхд, мал асрҗ дөңцл эдл-аху бәрхд, өрк-бүлд кергтә эд-тавр, хувц-хунр хулдҗ авхд мөңгн йилһгднә. Хальмг Таңһчин социальн делгрлтин, күч-көлснә болн көдлмшәр тетклһнә министерствин зәңглсәр, 2020 җиләс авн 9 миңһн күн социальн бооца батлв, эн кергт шаңһас 420 сай арслң йилһгдв. Нидн эн көтлврт 549 күн орлцад, эврә керг бүтәв, дөңцл эдл-аху бәрдг болв, өрк-бүлднь кергтә тоот хулдҗ авв. Эн җил 645 социальн бооцан батлгдхмн гиҗ зуралгдҗана. Шаңһас йилһгдх 142,4 сай арслң өрк-бүлмүдт оруһан икдүлҗ, күнд бәәдләс һарч эврә керг делгрүлхд туслхмн.

Өдгә цагт баһчуд дунд сурһулян төгсәһәд, орн-нутгин балһсдт, ик сурһуль төгсәҗ, нурһлҗдан тенд үлдәд көдлнә. Энд кемд бичкн селәдт альд көдлхмн гисн сурвр даңгин үүднә. Мал өсклһнә халхар болн багшар көдлҗ болхмн, талдан бүрдәцс болхла цөн, тегәд баһчуд балһсн тал темцнә, гиҗ зәрмнь келнә.

Хальмг Таңһчин болн Луганск Улсин Республикин Антрацитовск района хоорнд батлгдсн нөкцлт җил ирвәс батрад йовна. Терүнә медлд эрүл-менд харлһна, сурһуль-эрдмин, социальн, хулд-гүүлгәнә, тосхлтын болн жилищн-коммунальн эдл-ахун халхар хәрлцән делгрҗәнә. Тиигәд, мана таңһчин эмчнр Антрацитовск районд одад, бәәрн улсин эрүл-мендин бәәдл шинҗлҗ, эмнлһнә туст дөңгән күргнә. Нидн хальмг эмчнрин шинҗллтд орсн бичкдүд мана таңһчур ирәд, энд эмнлһ авад, эрүл-мендән батрулсн билә.

Төрскән харсгч Алдр дән төгсәд, 80 җил давв. Тер аврлт уга дәәнд орлцад, төрскн һазр-усан хотрнас харсад, залу-зөрмгән үзүлҗ ааһ цусан асхсн салдсмудын то җил ирвәс баһрад йовна. Болв кесг җил давсн бийнь бидн кениг чигн мартлго мана аавнрин санл мөкрүлҗ, дорас өсч йовх баһ үйд дәәнә туск тууҗиг үнн кевтнь медүлҗ күргх зөвтәвидн. Рушановихнә өрк-бүлд Төрскән харсгч Алдр дәәнд орлцад, зөрмг кевәр дәәлдҗ, хөөннь таңһчиннь босхмҗд үнн-чик седклтәһәр көдлҗ йовсн аавиннь Очр Эренценовичин санлыг әрүн кевәр хадһлҗ йовна.

Шидр Хальмг Таңһчин Улсин Хуралын (Парламентин) дарани сессьт хәләгдсн чинртә төрмүд дунд таңһчин дотр-дундын кергүдин министерствин үүлдврин тооцанд онц оньг өггдв. Сүл долан хонгт насни дигт күрәд уга бичкдүд әмндән күрснә һашута йовдлмуд олн-әмтиг үүмүлв. Хальмг Таңһчин дотр-дундын кергүдин министр Дмитрий Григорьев давсн җилд зөв-йос харлһна, мек-мах һарһлһна, наркотик тархалһна, худл-хов зәңгәс харслһна керг-үүлдврмүд, насни дигт күрәд уга бичкдүдиг буру йовдлас саглуллһна туст ямаран көдлмш күцәгдснә тускар тооцаһан өгв.

Урҗ өдр «Хальмг үнн» газетд 2024 җилд бичгдсн умшачнр дунд тогтсн авъясар урмдулгч лотерей болв. Мана агентствин һардач Марила Хоңһр болн «Хальмг үнн» газетин ах редактор Бембин Евгений керг-үүлдвриг секәд, таңһчин олн бүрдәцин көдләчнрт болн нег һазра улст хальмг газетиг дөңнәд, бичүлҗ авснд байрлад, олн белгүд йилһҗ өгсн арһлачнрт ханлтан өргв.

Урҗ өдр Элстд «Медрл» гидг Әрәсән олна-шаңһа гегәрлтин бүрдәцин Хальмг Таңһчд үүлддг әңгин шинҗллһнә хүүвин сүүр болв. Региональн әңг мана таңһчд 2023 җилин намрар бүрдәгдсн билә. Шинҗллһнә хүүвин гешүд 2024 җилд кеҗ-күцәгдсн көдлмшин аш диглгдҗ, эн җилин зура батлв. Сүүрин көдлмшт Әрәсән Өмн үзгин округд «Медрл» ниицәнә делгрллтин заллтын һардач Александр Шматько шуд залһлдана эв-арһар орлцв. Сүүриг Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Бату нүр үгәр секв. Келхд, Бату Сергеевич Хальмг Таңһчин әңгин шинҗллһнә хүүвин ахлач болна.

Шидр Әрәсән Росгвардин көдләчнр сән Өдрән темдглв. Таңһчин Росгвардин заллтд болсн байрин хургт Хальмгин Толһач Хаска Бату, залврин Ахлач Босхмҗин Гилән, ведомствин ветеранмуд болн офицермүд орлцв.

Моһа сарин 27-д театрин нарт-делкән өдр темдглгдв, тегәд хальмг артистнрин тускар цөн үг бичх седкл үүдв. Келн-улсин драматическ театрт билгтә олн артистнр үүлдҗәнә. Теднә негнь Канкан Делгр (зургт) мөн.

Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Бату сойлын көдләчнриг сән Өдрләнь йөрәв.
Өвкнрин заясн байн зөөриг бидн әрүнәр хадһлҗ, дорас өсч йовдг үйнрт медүлх зөвтәвидн. Цугнь сойлас эклдг гиҗ келгднә. Таңһчин сойлын нертә үүлдәчнр ямр чигн цагт нег һазра улсан дөңнәд, дууһан дуулҗ, бииһән биилҗ олна седкл байсана. Өдгә амр биш цагт артистнр цергә шишлң керг-үүлдвр давҗадг һазрт күрч, мана дәәчнриг билгәрн байрлулна.
– Эндр хальмг сойл делгрәд йовна. Театрмуд, дегтрин саңгуд болн селәнә сойлын гермүд ясгдҗана. Элстд болхла өдгә цагин некврлә ирлцҗәдг сойлын төв тосхгдҗана. Тенд сойлын коллективс бәәршләд, олн зүсн керг-үүлдврмүд бүрдәгдхмн. Хальмг сойлын байн зөөр хадһллһнд тәвцән орулсн ветеранмудт болн эндр көдлҗәдг үүлдәчнрт ик ханлтан өргҗәнәв, цааранднь чигн үнн-чик седклтәһәр көдләд, олн-әмтиг билг-эрдмәрн байрлулҗ йовтн, – гиҗ Бату Сергеевич йөрәлин үгдән темдглв.