Үвлән давулад, теңгрин бәәдл дуларад, зурмн ичәнәсн һарад, хавран тоснавидн. Эргндк бәәдл әмлсн болад, хальмг у-өргн теегт бамб цецгүд экләд цецгәрнә. Мана таңһчд хаврин хамгин сәәхн кемд «Бамб цецгин наадм» нертә керг-үүлдвр давулгдна. Мөрн сард тег көкрәд, кевс мет улан, шар, оошк болн талдан өңгтә цецгүдәр бүркгднә.

Мөрн сарин 3-д орн-нутгин сурһуль-эрдмин бүрдәцст «Социальн Әрәсә: туслмҗ болн зуульчллһн» гидг төрәр кичәл болв. «Медрл» гидг Әрәсән олна-шаңһа гегәрлтин бүрдәц Әрәсән Орн-нутгин Хүүвин зуульчллһна комитетин ахлач, «Шин улс» партин гешүн Тарбан Саңһҗла харһлт бүрдәв. Харһлт Москва балһснд «Медрлин Герт» болв.

Эн өдрмүдт мана таңһчд бамб цецгин наадм эклсн бәәнә. Сара хонгтан таңһчд олн зүсн керг-үүлдвр болхмн, кесг гиичнр мана тал ирхмн. Эн наадмд орлцх улс бамб цецгиг һәәхч, әрүнәр хадһлхин төлә бүртклһнә керг-үүлдврмүд бүрдәгдсн бәәнә. Хальмг Таңһчин йиртмҗин көрңгин болн эргндк йиртмҗ харлһна министрин дарук Саңһҗин Олег, министерствин әңгүдин һардачнр Бован Виктор болн Олег Сидоров, «Хальмг Таңһчин онц кевәр хардг йиртмҗин һазрин дирекц» шаңһа бүрдәцин һардач Адьяна Александр, Хальмгин урһа модна эдл-ахун һардачин дарук Санҗин Делгр таңһчин олнд зәңгллһнә эв-арһсин көдләчнрт терүнә тускар келҗ өгв.

Одахн Элстд «Негдсн Әрәсә» партин олна дөңнлтин штабин талвңд Хальмг Таңһчин залврин седвәрәр олна бүрдәцсин болн зөв-йос харлһна органмудын элчнрин төгрг ширән сүүр болв. «Хальмг Таңһчд пробацин институтыг бүрдәлһнә болн делгрүллһнә кергт олна тогтацсин тәвциг өргҗүллһнә тускар» гидг төрәр өргн күүндвр болв.

Өлзәтин Полина (зургт) Элст балһсна 4-ч тойгта дунд сурһулин 6-ч класст сурна. Җил болһн сурһульд, балһснд, таңһчд давулгддг марһаст, олимпиадт эн шунмһаһар орлцад, нүүрлгч орм эзлнә.

Һучн негн җил хооран 1994 җилин мөрн сарин 5-д Хальмг Таңһчин «Теегин Йосна Бичг» (Конституц) батлгдла. Тернь мана таңһчин Һол закан болҗана.

Хаврин хамгин сәәхн цаг теегиг бамб цецгүдәр кеерүлв. Мөрн сарла таңһчд болдг сәәхн эн байрт орлцхар Хальмгт олн зуульчнр ирнә. Эн җил Бамб цецгин байр мөрн сарин 5-д эклҗәнә. Эн өдр таңһчд олн гиичнр ирҗәнә. Тедниг тосч авхдан цугнь белн. Байрин керг-үүлдврмүд бүкл сара хонгтан болад, терүнд хотл балһсна болн райодын әмтн цугтан орлцхмн.

Әрәсәд, тер тоод мана таңһчд җил болһн «Җилин сән гисн өрк-бүл» гидг марһа давуллһн сән авъяст тохрв. Таңһчд болсн девсңд диилвр бәрсн өрк-бүл хөөннь орн-нутгин марһанд орлцх зөв авна.

Хальмг Таңһчин болн Әрәсән ачта эмч Хоньна Валерий таңһчин эрүл-менд харлһна делгрлтд ик тәвцән орулсн, кесг баахн эмчнрин төлҗлтд туслсн төләдән сурһмҗлгч болҗ күндлгднә. Эн өдрмүдт Валерий Михайлович 75 насна ончта өөнән темдглв. Хамдан көдлҗәдг үүрмүднь, нег һазра улснь эмчиг йөрәв.

Элстин медәтнрин болн гемтә-шалтгта улсин гер-интернатд дөчн һар җилдән көдлҗәдг медицинск эгч Улана Ирина эрдмдән итклтә, өөдән мергҗлттә болн байн дамшлтта көдләч мөн. 1983 җиләс авн Ирина Улюмджиевна эн социальн бүрдәцд үнн-чик седклтәһәр көдлҗ, өнчн медәтнрт килмҗән тусхаҗ, цаһан седклән нерәдҗ, бүлән үгәрн эдгәҗ түшг болна. Эн җил Улана Иринад «Әрәсән әмтнә социальн харслтын ачта көдләч» гидг шаңһа ачлврар ачлҗ, күч-көлсинь темдглв.