Ик Буурла района Ут Сала селінд біідг Элла Валендер арвн дґрвн љилдін социальн кґдлічір ўўлдљіні. Эн љилмўдин эргцд энўні хіліврт біідг медітнр ґґрхн элгн-садн мет эњкр болв. Келхд, урднь экнь, Валентина Георгиевна, энд социальн кґдліч біісмн. Элла экдін нґкд болад, медітнрин гер ахулљ, хот-хол лавкас авч ирљ, сад-єарудтнь дґњгін кўргдг біісмн. 2006 љилд экнь сіієін хііхлі, энўні ормд кґдлх ўрвр кегдв. Тиигід тер цагас авн эн социальн тектврин халхар кґдлљ йовна.

Нимя Хараевна Коваева – Хальмгин тууљд орсн нерн. Советин йосн теегт ирід, шин љирєл эклід тосхгдсн цагт терўнд шунљ орлцсн кўўкд улсин негнь эн біісмн. Хальмг АССР-ин Совнаркомин тўрўн ахлач біісн Пўрвін Анжурин аваль Нимя Коваева цааљллєна цагла кесг кўчр-кўнд тоотыг дааљ єарсмн.

Нег дікљ намаг лавк орљ йовхлам генткн олн патьрта ик герин тавдгч давхрас «Мендвт!» гиљ нег кўн хіікрљіні. Деегшін хіліхлі долата-ніімті кґвўн балкон дееріс нан тал хіліљіні. «Мендвт!» гиљ хірў ґгўв.

Хальмг Тањєчин эрўл-менд харлєна министерствин зіњглсір, пандемий эклсніс авн мана тањєчд 6657 кўн эн хальдврта гемір гемтв. Сўл хонгт дікід 79 кўн гемтснь медгдв. Хаврас авн мана тањєчд 3983 кўн эмнлє авсна хґґн эдгв, сўл ґдр 66 кўн тедні тоод немгдв. Эндр госпитальмудт 596 кўн эмнлє авчана, тедніснь 15-нь кўнд кевір гемнљіні, тер тоод 9 кўн ИВЛ-аппаратд бііні.

Хальмг Тањєчин Толєач Хаска Бату хулєн сарин 1-д темдглгдсн медітнрин нарт-делкін Ґдрлі ах ўйин улсиг йґрів. «Эн сін ґдр – мана тањєчин делгрлтд ик тівцін орулсн ах ўйин улст кўндллєін медўллєні ґдр болљана. Таанр маднд залу-зґрмгин, Тґрскндін дурта болн кергтін ицлті болдгин ўлгўр болљанат. Тана љирєлд кесг зовлњ учрв, болв тадн тедниг дааљ єарад, урмдан болн ицлін геесн угавт», - гиљ Бату Сергеевич медітнрт бўлін ўгін нерідід, бат эрўл-менд, сін-сііхн бііхиг дурдв.


Мана зіњгч

Шидр Хальмг Тањєчин правительствин Ахлачин негдгч дарук Шурєчин Очр, тосхлтын министр Љанљин Виктор болн сурєуль-эрдмин министр Манцан Николай ґнчн болн эк-эцкнрин хілівр уга ўлдсн бичкдўдиг гер-бўўрір тетклєні тґрір болсн селвлцінд орлцв. Видеоконференц залєлдана эв-арєар болсн селвлціг Ірісін сурєуль-эрдмин министерствин бичкдўдин зґв харслєна халхд шањєа политикин департаментин директор Лариса Фальковская єардљ давулв.

Одахн Ростов-на-Дону балєснд «Системный подход в управлении регионом» гидг сурєулин кґтлврин очн занятьс тґгсв. Тер РАНХиГС-ин корпоративн залврин Деед школын улд бўрдігдв. Єурвн сардан болсн сурєульд мана тањєчас 28 кўн орлцв. Тер тоод Хальмг Тањєчин правительствин вице-премьермўд, кўцігч йосна органмудын єардачнр, райодын муниципальн бўрдіцсин толєачнр мергљлтін ґґдлўлв.

Кезәнәһәс нааран му зүүд үзәд эс гиҗ нүүлтә үүл һарһад авхла, хальмг күн хурлд одад, гелңгәр ном умшулад, «дәрк давтулх» гидг умшлһ сурдг бәәҗ. Көгшдлә бәәсн хальмгуд эн «дәрк давтулх» гидг үг олн дәкҗ соңссн болх. Зуг тер ном юн гисн ном болдгинь сәәнәр медх арһ уга. Ода түүнә тускар бичҗ медүлий!

Ик кезəнəс авн хальмг улс дѳрвн зүсн мал ѳскж йовсмн. Тер дотр үкриг ѳрк-бүл болhн ѳскдг билə. «Үкр уга - бүл уга»,- гиҗ мини ээҗм келнə. Ямаранчн угатя ѳрк-бүл нег үкрəн бəрəд, саадг билə. Юңгад гихлə үкрин үсн гер-бүлин теҗəл болдг бəəсмн. Мана ѳрк-бүл селəн hазрт бəəнə, цѳѳкн бод мал ѳскнəвидн. Хаврин цагт мана үкрмүд туhлна. Экм үкрмүдəн сааhад, үсинь цокад, ѳрм кеhəд, цəəhə тос авна, ээдмг кенə. Би даңгин экдəн нѳкд болнав.

Октябрь сард цуг орн-нутгар Росстатын шинљллт эклљіні. Улсин біідл-љирєлин таал ямаран болљахинь хойр љилд нег дікљ шинљлні. Эн љил цуг Ірісієір 60 мињєн улсин біідл шинљлгдхмн. Хальмгт 216 кўўні љирєлин біідл ямаран болљахнь кўўндврин йовудт йилєљ медљ авгдхмн. Шинљллтиг шишлњ белдврті специалистнр кехмн. Кўн болєнла, ґрк-бўлин элч болєнла шишлњ кўўндід, то-диг бичгдљ авгдхмн.