Пандемий шиңкән эклҗәсн цагт Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Бату Т.Хахлынован нертә медколледжин ах курсмудын оютнрла харһҗ, эдн хальдврта гемәс хөрлһнә дааврта кергт орлцҗ, ах үүрмүдтән дөң болхиг сурсн билә. Тер харһлтд сурһулян төгсәҗәх оютнр орлцсмн, тегәд кесгнь Бату Сергеевичин дуудвриг дөңнәд, хальдврта гемәс эдгәлһнә госпитальмудт көдлх санаһан медүлсмн.

Улм дала імтиг зуульчллєар соньмсуллєна болн хойр региона хоорнд тедні йовлєиг икдўллєні туск ўгцієін Хальмг Тањєч болн Іідрхні мўљг одахн мана хотл балєснд давсн «Элст-2020» экономикин хургт батлв. Тиим кевір керг-тґрин улсин тўрўн ик кемљіті селвлцінд дотр-дундын зуульчллєиг делгрўллєні ик чинрті тґр бас хілігдв.

Алтн делкә деер Әрәсән орн-нутг хамгин ик болад делгр һазр мөн. «Әрәсә» гидг нертә болвчн, мана эн һазрт 190 келн-улс бәәдгинь цуһар меддг болх. Цуг эднә үнн иктә зөөриг хадһлҗ, харсч, делкән әмтнд медүлхин төлә «Орс делкә» эс гиҗ «Русский мир» гидг нертә саң 2007-ч җилд секгдәд, ода күртл орс кел, сойл, тууҗ-түүк, шинҗлх ухан, сурһуль болн нань чигн орсин нутгт көгҗҗәх зүүлсин тускар медүлҗ, һазадын орн-нугтгудт бәәх Әрәсән әмтиг мөңгәр, сүв-селвгәр, орс кел сурх дегтрмүдәр демҗәд теткх үүл дааҗ йовҗана.

ХХ-ч зун җилд мана орн-нутгт ик үүмән болсмн – эннь хаана төр-йосн хольврад, бурхн-ном керго гиҗ, урдк цагин йосар бәәшговидн, шин йосан тогтахм гиҗ Коммуна партин гешүд зарлсмн. Хамгин түрүнд шин йоснас зовлң үзснь – шаҗна үүлдәчнр. 1930-ч җилмүдт хурлмуд хаагдад, буйсгдад, лам-хувргудын кесгнь алгдад, туугдад, түүрмд суулhгдад йовсмн. Зәрмснь хард хүврәд, сәкл-санвран оркад, гер-мал болад бәәсн мөн.

Ірісін телеўзлин негдгч каналын нег соњсхврт шўлгч Лариса Рубальская эрўл-мендін батлхднь хальмг эмч дґњ болсна тускар келв. Тегід эмч Дольган Лиджиевин тускар умшачнртан тодлулх таал маднд учрв. Лиљин Дольган Элстд ґсч-боссмн. 17-ч тойгта дундын школ тґгсієід, Іідрхні медицинск институтд эмчин медрл авсмн. Китд мергљлтін ґґдлўлід, дорд ўзгин эмнлєні эв-арєла таньлдсмн.

Хальмг кўўкн английск бичіч Джоан Роулингин дегтрин зург зурх гисн зіњг тер дарунь цуг тањєчар тарв. Элстд бііх арвта кўўкн Эвита Мучкинова английск бичічин шин туульта дегтриг кеерўлх зург зурх болљ єарв. Билгті кўўкн шишлњ зарлгдсн марєанд орлцад, ноха сарин чилгчір энўні зурсн зургуд шўўљ авгдсн 69 кґдлмшин тоод орв гисн зіњг ирв.

Эн артистын бўрдісн дўрмўдт хальмг залу кўўні хамгин сін зањ-авц, ґрк-бўлин болн нутгин туск ґґдін даавр шињгрснь імтні оньг авлљ, седкл байрлулна. Љирєлин бат тўшг болдг иим залус ўнндін біієід, тедн тііз деер билгті артистын нааднд імдрљ, мана седклиг ўўмўлні. Басњга Баатрин нерті Келн-улсин драматическ театрин артист Сергей Адьянов шидр Хальмг Тањєчин ачта артистын кўндті нер зўўв. Арвн тавн љилин туршарт театрин тііз деер олнд тодлгдсн дўрмўд тогтаєад, ўўдігч ўўлдврірн ўўрмўдиннь болн імтні кўндллє олсн артистын ўўлдвр тиигљ ґґдін ўнлгдв.

Сўл цагт нарт делкід коронавирус гемин туст біідл дікніс нірн болљахас ишті зірм орн-нутгуд хаслєна диг-дара дікніс зарлгдсн бііні. Мана орн-нутгт чигн бас эн гемір гемтсн улсин то баєрљахш. Пандемий эклсніс авн мана орн-нутгт нег сай єар кўн эн хальдврта гемір гемтв. Ірісін ах санитарн эмч Анна Попован батлсн тогтаврас ишті єазадын орн-нутгудас самолетар нисч ирсн улс єурвн ґдрин эргцд эрўл-мендин біідлін шинљлљ, коронавирус гем илдкљ авлєна ПЦР тест эрк биш кех зґвті.

Өдгә цагин хальмг келнә бәәдл му болсиг кен эс меднә? Эн төрәр кесг җилин туршарт мана номтнр, сегәтнр (интеллигенция), хара биш улс чигн келҗ, бичҗ, зовҗ бәәцхәнә. Кеснь чигн баһ биш бәәнә, зуг җил ирвәс келән меддг хальмгудын тонь баһрҗ, эс меддгин тонь улм өсч бәәнә.

Хальмг Тањєчин Толєачин медлд хальмг кел делгрўллєні олна Хўўвин тўрўн сўўр болв. Терўг тањєчин Толєач Хаска Бату єардљ давулад, эн тґр эркн чинрті болљахиг темдглв. Сўўрт номтнр, сойлын болн олнд зіњгллєні эв-арєсин нерті кґдлічнр, олна ўўлдічнр болн тґрскн келндін хару седвірті баєчуд орлцв.