Давсн амрлһна өдрмүдт Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Бату Октябрьск районд көдлмшин кергәр одад ирв. Района муниципальн бүрдәцин толһачин үүл дааҗадг Увшан Басңла эдн зәрм объектс шинҗлҗ хәләв. Таңһчин толһачин келсәр, «Широкий» гидг усна тогталын үүлдвриг ясрулхин төлә эн объектыг таңһчин социальн-экономическ делгрлтин онц көтлврт орулв. Ода деерән эн объектын төсвин-һаруһин бәрмт цаас белдлһнә көдлмш күцәгдҗәнә. Эн системиг ясруллһна көдлмшин ашт Ик Царң болн өөр шидр бәәдг селәдиг сән чинртә уудг усар тетклһнә төр хаһлгдхмн.

Баахн өрк-бүлмүдиг гер-бүүрәр тетклһнә төр чинртә болҗахнь лавта. Нег үлү эндрк амр биш цагт баһчудт эврә патьр хулдҗ авхд күнд болна, тегәд «Баахн өрк-бүлд – сән гер-бүүр» гидг шаңһа көтлвр батлгдснь эн чинртә төр хаһллһнд туслх зөвтә болҗана. Эн көтлвр мана таңһчд күцәмҗтәһәр бәәдл-җирһлд тохрагдҗ, баахн улст эврә патьрта болхднь туслна. Җил болһн хотл Элст балһснд болн райодт эн көтлврәр баһчуд демин мөңг авч, гер-бүүртә болҗахнь байрта.

Хальмг Таңһчин социальн делгрлтин, күч-көлснә болн көдлмшәр тетклһнә министерствин зәңглсәр, эн сарин эклцәр кесн то-дигәр мана таңһчд түрүн үрнь һунта болтл 1711 өрк-бүл болн һурвдгч үрнь төрҗ һарсн 2477 өрк-бүл демин мөңг авчана. Эн демин мөңгиг «Демографь» гидг келн-улсин төсвин медлд «Үрнь төрҗ һарсн цагт өрк-бүлд демин мөңг өглһн» гидг региональн төсвәр өгнә.

Калиниградск муљин Краснознаменск балєснд шин талвњ секгдв. Советск Союзин Герой Басан Городовиковин нериг тавлњ зўўљіні. Балєсна Советская уульнцин 23-ч герин ґґр тер талвњ эклні. Балєсна округин хўўвин депутатнр тиим шиидвр батлљ авсмн. «Краснознаменский муниципальный округ» гидг муниципальн бўрдіцин топонимическ комиссин ашлврин ул деер депутатнр тиим шиидвр батлљ авсмн. «Краснознаменскд Советск Союзин Герой Б. Городовиковин дўрті санлын самбр эс гиљ талдан нег темдг белдљ тівлєні тґриг хаєлтн» гисн заавран депутатнр тер шиидвртін бас бичсмн.

Эндр бидн цугтан йир нірн біідлд біінівидн. Коронавирус гемин пандемий цуг делкієір тўгід, чилшго зовлњ учраљана. Імтн кесг сарин туршарт карантина біідлд бііхнь тедні санан-седклд му нилчін кўргљіні. Геміс кґлті љирєлин цуг халхар біідл муурв. Кедў кўн кґдлмш уга ўлдв, ґґрхн улсан геедг йовдл бас хара биш учрљана. Иим біідлд імтнд седкл-ухаєинь батлх, эн љирєлдін тўшг олхд дґњ кергті болљана.

Эн долан хонгин чилгчір мана эњкр хотл Элст балєсн 155 љилин ґґнін темдглхмн. Бидн мана теегин сувсн болсн балєсндан дурта болнавидн, кўн болєнд эн хамгин дурта орм болна. Эн љил хальдврта гем учрад ґґн ґргмљтієір темдглгдшго, тер бийнь байрин керг-ўўлдврмўд болхмн. Ончта ґґн угтљ мана балєснд сін кец-таал тогталєна, олн давхр гермўдин эргндк єазриг ахуллєна, шин объектс тосхлєна кґдлмш кўцігдљіні. Тер мет балєсна біірн улс біідг гериннь ґґр олн зўсн урємл суулєљ, біісн єазран сііхрўлхір шунна.

Әрәсән Президент РФ-н Федеральн Хургт кесн Дуудвртан эклц классмудын сурһульчнриг халун хотар өңгәр тетклһнә туск төриг босхсн билә. Терүнә дару мана орн-нутгт эклц классмудын сурһульчнриг халун хотар тетклһнә туск закан батлгдсн билә. Тер мет гемтә-шалтгта бичкдүд болн җирһлин күнд таалд туссн күүкд-көвүд халун хотар бас теткгдҗәнә. Эн сурһулин җиләс авн эн закан бәәдл-җирһлд экләд тохрагдҗана.

Одахн «Әрәсән нүүрләчнр» гидг марһан төгсв. Терүнд орлцсн 230 миңһн күүнәс дииләчнр йилһҗ авгдв. Суперфиналд орлцсн һурвн зун күүнәс 33-нь Әрәсән Өмн үзгин элчнр билә. Марһанд диилвр бәрсн сән гисн болн седвәртә улсас 106 дииләч йилһҗ авгдсмн, тедн дунд Хальмг Таңһчас хойр күн бәәхнь байрта йовдл болв. Чиҗин Андрей болн Картин Андрей эн марһанд диилвр бәрәд, 1 сай арслңга грант шүүҗ авв. Эдн терүг РАНХиГС-ин шаңһа залврин Деед школд сурһуль сурлһнд олзлхар шиидв.

Шидр ФСС-ин региональн әңгд көдлмштән шарх-шав авсн күүнд шишлң терг йилһҗ өггдв. Тернь 20 миңһн шаху арслң күрнә. Эн залу күн көдлмштән шав авсна ашт көдлдг арһ уга болв. 2008 җилд эн социальн даатхлһна саңин тоод зогсад, техническ эв-арһсар теткгддг болв. Эн җилмүдин эргцд энүнд шишлң көлгн-күчн, һаза йовдг тергн болн бийән уһадг шишлң ванн болн нань чигн техническ эв-арһс йилһҗ өггдсн билә.

Әрәсән социальн даатхлһна саңгин Хальмг Таңһчар үүлддг региональн әңгин барин цергллт зәңглсәр, сүл кесн то-дигәр мана таңһчд 2218 күн үрнь күсдундур нас наслтл амрлһнд бәәнә. Эн җилин нәәмн сарин туршарт нилхән асрҗах эк-эцкнрт демин мөңг өглһнд 111 сай арслң олзлгдв.