«Чемданд багтсн музей. Баатрмудын дүрмүд» гисн соньн нер керг-үүлдвр зүүснь өврмҗтә. Төрскән харсачин җилд нерәдсн керг-үүлдврт олн күн орлцв.
Лаганя района толһач Коган Юрий соньн эн харһлтын күндтә гиич болҗ орлцсн эн керг-үүлдврин төрскнч седкл сурһмҗллһна, өвкнрин баатр үүлдвриг мартлго, эндрк үйнрт үлгүр болҗ йовлһнд туслх чинринь темдглв. Сурһуль-эрдмин района профсоюзмуд бүрдәсн музейин чинртә эн керг-үүлдвр төрскнә баатрмудын зөргиг тодлулсн үүлдвр болв. Баатрмудын туск санлыг сергәҗ, баһчудт теднә тускар келҗ өгхәр эн керг-үүлдвр бүрдәгдсмн. Төрскән харсачнрин зургуд, теднә зөргтә үүлдврин туск тоот өрк-бүлднь чемданд, эс гиҗ авдрт дүргдҗ, әрүн кевәр хадһлгдна. Диилврин өдрмүдлә эк-эцкнр тер әрүн тоотан авдрас һарһҗ авад, зургудынь күүкд-көвүдтән үзүләд, дәәнд тедн ямаран кевәр дәәлдснә тускар келҗ өгнә. Өрк-бүлд хадһлгдҗадг дәәч зөргин туск бәрмт цаасн болн баатрмудын зургуд цугтад темдгтә болҗ, өсч йовх үйнрт Төрскнә төлә әмән эс әрвлсн әмтнә зөргиг үзүлҗ, үлгүр авхднь туслх седклтәһәр эн керг-үүлдвр болсмн.

Давсн долан хонгин чилгчәр Хальмг Таңһчин Улсин Хуралын (Парламентин) дарани биш сессь болв.Терүнд дөрвн төр хәләгдв. Сүүриг таңһчин Улсин Хуралын Ахлач Артем Михайлов һардҗ давулв.

Майор Санчира Санлын нертә Яшкуль селәнә хойрдгч тойгта сурһульд төрскнч сурһмҗд ик оньган өгнә. Энд Алдр Диилврин 80 җилин өөнд нерәдсн кесг керг-үүлдвр болв, 1941-1945 җилмүдин ветеранмудын туск санлыг сурһульчнр әрүнәр хадһлна, 80 җил хооран дәәнд орлцҗасн эврәннь өвкнрин нериг мөңкрүлхин төлә сурһульчнр хәәврин ик көдлмш кенә, теднә дәәч хаалһин тускар келҗ өгнә.

Әрәсән «Сойл» гидг телеүзлд хальмг көгҗмин ик үүдәвр түрүн болҗ үзүлгдхмн. «Улсин нүүдл җирһл» («Кочевье народа») гидг нерәдлһтә хальмг көгҗмин наадн бар сарин 27-д олн хәләһәчнрин оньгт тусхагдҗана.

Урҗ өдр Хальмгин залврин ахлач Босхмҗин Гилән таңһчин Толһачин даалһврар Әрәсән номин академин дорд үзгин шинҗллһнә күрәлңгин ах багш, тууҗин номин доктор Китинә Баатрт Хальмг Таңһчин номин ачта үүлдәчин нер зүүлһв.

Одахн Әрәсән Президент Владимир Путинлә нег һазра мана дәәч, хаһачнрин батальона 6-ч тойгта ротын командир Очр-Һәрән Нарн шуд залһлдана эв-арһар күүндәд, күцәсн даалһврин тускар зәңглсн билә. Нарн Алексеевичин һардврт бәәсн дәәчнр Донецк Улсин Республикин Северск балһсиг сулдхв. Тер догшн дәәлдәнә йовудт чадмг командирин һардврт мана орн-нутгин цергчнр кергән даавртаһар күцәһәд күслдән күрв.

Бар сарин 17-д Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Бату «шуд залһлдана» эв-арһар нег һазра улсин сурврмудт хәрү өгв. Тогтсн авъясар, Бату Сергеевич һарчах җилин ашинь дигләд, ирх җилд кех-күцәх тоотла болн тәвсн зурала олыг таньлдулв.

Эндр Хар Һазра района Комсомольский селәнд бәәдг ээҗ Лиҗ-Һәрән Булҗа 95 җилин өөнән темдглҗәнә. Өрүн эртәс авн ачта ээҗиг күүкднь, ачнр-зеенрнь болн җич-зеенчнрнь авсн наснлань йөрәҗ, бүлән үгән нерәдв. Бичкнәсн авн дәәнә болн тууврин күчр зовлң дааҗ һарсн медәт насн-җирһлиннь туршарт үнн кевәр көдләд, тавн үрән өскәд, отг-әәмгтән күндтә болн тоомсрта күн болв. Булҗа Басанговна Хальмг Таңһчин болн Хар Һазра района күндтә иргнә өөдән нер зүүнә.

Урҗ өдр Элстд «Негдсн Әрәсә» партин Хальмг Таңһчд үүлддг әңгин хург болв. Терүг партин региональн әңгин сегләтр, Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Бату нүр үгәр секәд, шидр Москва балһснд Әрәсән Президент Владимир Путин «Негдсн Әрәсә» партин һоллгч Хүүвин сегләтр Владимир Якушевла харһсна тускар келв. Тер харһлтд босхгдсн чинртә төрмүдин тускар бидн бас күүндҗ, кеҗ-күцәсн көдлмшин аш диглҗ, иргч зуран чухл зөрүллтс диглҗ авх зөвтәвидн, гиҗ Хаска Бату темдглв.

Цергә шишлң керг-үүлдвр давҗадг һазрур мана таңһчин һардвр, арһлачнр, эгл улс чигн дөң-тусан даңгин күргнә. Дулан хувцн, махна зүүтә хот-хол, цергә шишлң кергсл болн талдан керглгдҗәдг тоот тиигәрән йовулгдна.