Шидр Хальмг Таңһчин Улсин Хуралын (Парламентин) Ахлач Артем Михайлов болн Хальмг Таңһчин залврин Ахлачин дарукин–таңһчин социальн делгрлтин, күч-көлснә болн көдлмшәр тетклһнә министрин үүл дааҗадг Өлзәтин Марина Әрәсән Федерацин Хургин зака үүдәчнрин Хүүвин социальн төрмүдин комиссин сүүрт орлцв. Видео-залһлдана эв-арһар болсн сүүрт бичкдүдиг асрҗадг өрк-бүлмүдиг дөңнлһнә, орн-нутгин субъектмүдин зака үүдәгч бүрдәцс социальн халхд ямаран седвәр татсин болн 2024 җилд комиссь күцәсн көдлмшин аш диглһлнә төрмүд хәләгдв.

Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Батун седвәрәр бүрдәгдсн «Эрүл-менд бәәтн» гидг керг-үүлдвр цааранднь райодар давулгдҗана. Эн долан хонгин эклцәр эмчнр Ик Буурла района Приманыч болн Ик Буурл селәдт одв. Һаза цаста болн салькта болв чигн селәнәхн эмчнрт бийән үзүлхәр адһв. Мадниг Приманыч селәнүр ирхд бәәрн сурһулин улд бүрдәгдсн керг-үүлдврт олн әмтн ирсиг үзвидн, бәәрн улсла зерглҗ хам-хоша бәәдг Баһ Буурл селәнә әмтн эн өдр бас эн керг-үүлдврт орлцхар ирв.

Элстд көдлмшч кесг эрдмәр эклсн таңһчин «Профессионалмуд» гидг марһанд хальмг вузин колледжин оютнр шунмһаһар орлцҗана.

Хальмг-өөрд улст олн зүсн көгҗмин зевсгүд бәәнә: сакил, мөрн хуур, бүрә, бүшкүр, ятх, хуур, домбр мөн. Кезәнә цагт өөрд улст ут хаалһднь дахад, байр-зовлң хувалцҗ йовснь – товшур көгҗм бәәсмн. Харһа модар кесн хойр чивһстә товшурин айс дахад, Алта уулд магтал өргәд, өвкнрин һазриг магтад хәңкнәд дуулад бәәдг билә. Товшур гидг көгҗмин зевсг домбрла өөрхн болна. Зуг домбр товшурас нәрн күңкнсн дуута. Хальмгин көгҗмчнрин келсәр, домбрт ямаран чигн айсиг орулҗ болхмн.

Үвл төгсхдән өөрдәд, Цаһан Сарин байр Хальмг Таңһчд ирв. Кезәнә болхла, мана өвкнр үвлзңгән соляд, хаврин идгүдт малтаһан нүүдг бәәсмн. Тег серәд, хавр эклҗәхиг медүлдг байриг әмтн ик байртаһар тосна. Өдр утдад, шовуд җиргәд, үдин кемлә нарна герлд цуг эргндк дуларад, хаврин серүн салькн кеер һарх дур күргнә.

Урҗ өдр мана орн-нутгт Төрскән харсачин Өдр темдглгдв. Элстд иргнә болн Төрскән харсгч Алдр дәәнә баатрмудт нерәдсн бумблвин өөр митинг болв. Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Бату, Улсин Хуралын (Парламентин) Ахлач Артем Михайлов, таңһчин залврин Ахлач Босхмҗин Гилән, Төрскән харсгч Алдр дәәнә ветеран Петр Леонтьев, цергә шишлң керг-үүлдврт орлцачнр, зөв-йос харлһна бүрдәцсин һардачнр, олна үүлдәчнр болн баһчуд терүнд орлцв.
Хальмгин Толһач Хаска Бату цуглрсн улсиг сән Өдрлә йөрәв.

Лу сарин 21-д төрскн келнә нарт-делкән өдр темдглгдв. 1999 җилин үкр сарин 17-д ЮНЕСКО-н хургт эн өдр батлгдв. Җил болһн делкән орн-нутгудт эн өдрлә ирлцүлҗ олн зүсн керг-үүлдврмүд давулгдна.

Ик кезәнәс авн хальмг өрк-бүлд талдан келн-улсин бүлмүдт мет күүкд күн һулмтын хадһлач болдмн. Мана ээҗнр үрдтән, ачнр-зеенртән бичкнәснь авн үүл бәрдгиг дасхна. Тер мет һуйрин зүүтә әмтәхн кегдлмүд күүкн болһн кеҗ чадх зөвтә.

Шидр Москва балһснд лу сарин 23-д темдглгддг Төрскән харсачин Өдр угтҗ, «Голоса героев» нертә төрскнч седклтә-көгҗмин төсв күцәгдв. Терүнд нег һазра Софья Жаркова орлцв.

Одахн Хальмг ик сурһулин кесг эрдмәр дасхдг колледжд «Мини эцк- Төрскән харсач» гидг керг-үүлдвр болв. Эцкнрнь цергә шишлң керг-үүлдврт орлцҗадг үрдтнь тер хург нерәдгдв. Тер мет энүнд орлцачнр 1941-1945 җилмүдин Төрскән харсгч Алдр дәәнд Диилвр бәрснә 80 җилин өөнин болн Төрскән харсачин җилин тускар келгдв. Кесг зун җилин туршарт Әрәсәг, түүнә өмн үзгин меҗәг харсч йовсн зөргтә мана өвкнрин санлынь энд бас тевчв.