Күсдундур җил хооран Моңһлас Хальмг нутгур нег соньн өрк-бүл ирсн бәәнә. Эн бүлин эзнь Эңк-Мандх гидг күн. Шидр эн мана редакцд гиич болҗ ирәд эврәннь әмдрлин, өдгә цагин моңһл улсин бәәдл-җирһлин тодрхаһар келҗ өгв.

Туула сарин 18-әс авн Әрәсәд коронавирусин тәрлһ тәвүлх өргн кем эклв. Әрәсән Правительствин ахлач Михаил Мишустинә келсәр, эн тәрлһиг кен болв чигн эврә дурарн авч чадҗана. Эн төләд Әрәсән регион болһнд тәрлһнә кесг һазр секчәнә.

Ик кезәнәһәс авн ода күртл хальмг күн малын махар әмән теҗәдг болна. Йир мах эс идхлә, идсн хот шиңгн болад, амтн-шимтн уга, хальмг күүнә гес цадхдг биш. Мах идхин өмн мана өвкнр ик эрт цагас үлдсн хуучн йосар малан һарһдг бәәҗ. Тер йосна тускар ода бичкн цәәлһвр өгчәнәв.

Хальмг Тањєчд ниднин љил темдглгдсн ончта хойр ґґнлі эн кўўні, йосна болн олна ик ўўлдічин нерн залєлдата. Пўрвін Анљур Хальмг АССР-ин Совнаркомин тўрўн ахлач бііснь темдгті. Гўн медрлті, цецн ухата эн кўн олн-імтніннь тґлі бийін ірвллго ўўлдљ йовсмн.

Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Батун зәрлгәс иштә хаслһна диг-даран лу сарин 14 күртл утдулгдв. Тер зәрлгәр 65 наснас ах улст гемәс саглҗ гертән бәәлһнә туст селвг өггдҗәнә. Иим шиидвр коронавирус гем түглһнәс хөрлһнә штабин сүүрин ашар батлгдв. Харм төрхд, мана таңһчд эпидемиологическ бәәдл ясрад уга гиҗ сүүрт темдглгдв. Терүнәс иштә мана таңһчд чирәдән медицинск хааһул өмслһнә болн нег-негнәсн күсдундур метрт бәәлһнә туст неквр эрк биш күцәгдх болҗана.

Хальмг кел меддг күүнд «туг» гидг үгин тускар келх керг уга. Цуг хальмгуд иим үг эврә келнлә хамдан соңсч, медҗ, келҗ бәәдг. Зуг эн һурвхн үзгтә үгин утхнь, тууҗ-түүкнь, нууц чинрнь чигн эрт-урд цагин эклцтә болчкад, келндән хару улсин седклин байр болх юмн.

Нәдвдә Озна Тихон уңг-тохмарн Шорвин кецин Баһ Дөрвд нутгин Дунд хурла ламин арвна күн. Далн җил хооран Озна Тихон Алтайск крайин, Парфеновск района, Песчаное селәнд тачкнҗах киитнд һарсн билә. Хальмг улс Сиврүр нүүлһгдсн учрар Тихон киитн һазрт төрәд, тавтадан төрскн һазртан ирәд, өсәд-боссн бәәнә. Бичкнәсн авн эн күн керсү ухата, дигтә-дарата, сарул чееҗтә көвүн бәәсмн. Эцкнь, Нәдвдә Озн, Сиврт механизаторар көдлҗ йовсна тускар бичәч Бадмин Алексей “Эцкин сүл үг” гидг очерктан 1957-ч җилд темдглсн бәәнә. Тедн бичкнәсн авн хамдан өсҗ, үүрлҗ йовсн улс болдмн. Тихона эцкнь һартан өөтә, медрлтә, билгтә, ухан-тоолврта бәәсинь нертә бичәч темдглнә. Хәәрлт уга засгла харһсн Озн Аршанович аваль, Санҗин Босхата, Сиврт ханьцад, арвн үр һарһсмн, ууһн күүкнь гемин учрар хорад, тендән үлдсн болҗана. Хальмгудын өрк-бүл болһна элгн-саднь Сиврт мөңкинд үлдсинь меднәвидн, теднә зовҗ-түрҗ йовсн тууҗинь медәтнрәс сергәһәд, соңсад, дегтрмүдт умшхла, кенә чигн зүрк шарклна.

Хальмг Таңһчин эрүл-менд харлһна министерствин зәңглсәр, пандемий эклсн цагас авн мана таңһчд ут тоодан 16242 күн эн гемәр гемтв. Теднәснь 13489 күн эмнлһ авсна хөөн эдгв. Харм төрхд, Шин җилин байрин ашар эн гемәр гемтсн улсин то баһрх биш, нам өсәд йовна. Тегәд өцклдүр кесн шинҗллтсин ашар 93 күүнд эн хальдврта гем илдкгдв. Харм төрхд, мана таңһчд 221 күн эн гемиг диилҗ чадсн уга.