Сән авъяст тохрсар, хаврин сүл сард сурһулян төгсәҗәдг баһчудын төлә «Сүл хоңхин» байр болна. Эн цагт күн болһн эврәннь сурһулин цаган тодлҗ, хамдан олн җилдән сурч йовсн үүрмүдтәһән харһад, тер өлзәтә кемиг сергәнә. Көтчнрә (урднь Приозерн) района Чкаловский селәнә дунд сурһулиг 50 җил хооран төгсәсн улст эн җил ончта болҗана, тегәд эдн үүрмүдиннь харһлт давулхар шиидв.

«Цаһанас мунь – цасн,
Цагин мунь – дән»
гиҗ үлгүрт келгддмн.

Мана таңһчд болн түүнә меҗә һатц нернь темдгтә көгҗмч болн амн үгин зөөрин хадһлач Уджан Борис «Шин нерд» гидг төсв эклҗ үүлдҗәхин тускар маднд келҗ өглә. Эврә дурар үүлддг билгтә дуучнриг болн биичнриг, шүлгчнриг болн бичәчнриг, дизайнермүдиг болн зурачнриг хәәҗ дөңнлһн, теднә тускар олнд зәңгллһн эн төсвин һол күсл мөн.

Җил болһн давулгддг баһчудын үүдәлтин наадм билгтә олн күүкд-көвүдин нердиг илдкнә. Эн җил билгтнриг шүүҗ авлһна девсңгнь Б.Б. Городовиковин нертә баһчудын герин ул деер болв. Хөн сарин 18-д бичкдүдин үүдәлтин Герин тәәз деер шүүврин девсңд йилһгдҗ авгдсн билгтә оютнр эрдмән үзүлв.

Шидр Москвад «Әрәсә» Келн-улсин төвин талвңд «Умный город» мөрән лауреатнр ачлгдв. Терүнд «Цифровая Россия» әңгд болхла мана таңһч цаһан мөңгн дипломар темдглгдв.

Шидр мана таңһчд экологическ седвәр дөңнлһнә болн делгрүллһнә «Компас» саң (Үндсни ахуллһна өвәрц) «Особенности национальной уборки» керг-үүлдвр бүрдәв. Эн Әрәсән кесг регионмудар давулгдна. Керг-үүлдврт орлцачнр Элстәс хол биш бәәдг Аршан селәнә өөр Аршан булгин эргндк һазриг хог-богас цеврүлҗ ахулв.

Экологическ седвәр дөңнлһнә болн делгрүллһнә «Компас» саңгин седвәрәр болсн субботникин хөөн дәкәд нег керг-үүлдвр болв. Чоһран усна тогталын эндрк бәәдл болн терүг делгрүллһнә төрмүдәр болсн «төгрг ширән» сүүрт Әрәсән Орн-нутгин Хүүвин экологин, йиртмҗин зөөрин болн эргндк йиртмҗ харлһна комитетин ахлачин дарук Жанна Рябцева болн эрүл-менд харлһна комитетин ахлачин дарук Башанкан Бадм, экологическ седвәр дөңнлһнә болн делгрүллһнә «Компас» саңгин һардач Татьяна Ковалева, Хальмг Таңһчин залврин Ахлач Босхмҗин Гилән, энүнә дарук Җамбинә Очр орлцв. Чинртә төрәр болсн күүндврт Сарпулин крайин йиртмҗ харлһна министр Олег Безменов, Хальмг Таңһчин йиртмҗ харлһна министрин үүл дааҗадг Каминә Юрий, «Управление эксплуатации Терско-Кумского гидроузла и Чограйского водохранилища» ФГБУ-н һардач Александр Погода болн нань чигн мергҗлтнр орлцв.

Хальмг ик сурһульд баһ наста номтнриг болн багшнриг белдлһнә кергт ик оньган өгнә, эн туст кесг җилин туршарт шишлң көтлвр олзлгдҗана. Аштнь баһ наста номтнрин то цаг ирвәс өсәд йовна. Эдн аспирантуран төгсәһәд, олн зүсн төрәр диссертацан харсад, номтнр болад, соньн төрәр шинҗллтән кеҗ үүлдҗәнә.

«Бидн - Әрәсә» ( «Мы Россия») гидг шаңһа көтлвр 2020 җилд эклҗ үүлдлә. Әрәсән Федерацин сойлын Министерствин седвәрәр үүдсн көтлвр үүдәгч коллективст йир сән дөң болҗана. «Бамб цецг» ансамбль эн төсвин кемҗәнд гастрольд һарч йовв.

Дән Хальмгин теегин һазрар чигн давсинь цугтан меднә. Немш-фашистнрлә бәәр бәрлдҗ, дәәлдәнә йовудт әмнәсн хаһцсн цергчнрин ах-дүүһин үкәрмүд тер цагиг тодлулна. Җил болһн хәәврин отрядмуд дәәлдәнә һазрт хәәврин көдлмш кенә. Терүнә ашт кесг салдсмудын нердинь илдкҗ, теднә элгн-саднд зәңг өггднә.