Нарт-делкән шар шаҗна III хург угтад, Хальмг Таңһчд белдврин көдлмш кегдҗәнә. Олн келн-улсин оньгиг авлҗадг эн ик цуглранд белдәд, таңһчин Толһач йосна болн шаҗна халхин кесг үүлдәчнрлә харһлт кеҗәнә. Шидр Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Бату Непал орн-нутгт йосна гиичллһнд одв.

Хальмгин Толһач Хаска Батун һардврт таңһчин делегац Непал орн-нутгт ирв. Европд мана таңһч шар шаҗна сойлын өвәрц төв болад, Әрәсән болн Азийин хоорнд нөкцлтиг батрулҗ йовна.

Давсн үлмҗ өдрлә, хөн сарин 14-д, Элстд таңһчин Олна палатын болн таңһчин кесг кемҗәнә суңһвр шинҗллһнә олна штабин дарани сүүр болв. Энд шинҗләчнр цуглрад, бәәрн хүүвд болх суңһврин йовудыг шинҗлдг бүрткәчнриг белдлһнә төр хәләҗ тоолврарн хувалцв. Сүүриг Олна палатын Ахлач Муучан Баатр секв.

Хальмг Таңһчин социальн делгрлтин, күч-көлснә болн көдлмшәр тетклһнә министерствин зәңглсәр, 2025 җилин эклцәс авн насни дигт күрәд уга 130 күүкн-көвүн цаг зуур көдлмшәр теткгдв. Таңһчин әмтиг көдлмшәр тетклһнә цергллтсин дөңгәр бичкдүд цаг зуур көдләд, мөңг олҗ чадв. Көдлмшәр теткгдсн бичкдүд нурһлҗ олн үртә болн баһ тетквртә өрк-бүлмүдт өсчәнә. Эн җилин чилгч күртл 1369 сурһульч көдлмшәр теткгдхмн гиҗ зуралгдҗана.

Сурһулин җил төгсхдән өөрдҗ йовна, сурһульчнр удл уга зуни амрлһнд һархмн. Шидр Әрәсән гегән-герлин Министерств орн-нутгин сурһуль-эрдмин бүрдәцст сурһулин җил хөн сарин 26-д төгсәд, зуни амрлһна кем эклхин тускар зәңглв.

Хальмг Таңһчин Улсин Хуралын (Парламентин) делегац Луганск Улсин Республикин Өдрт нерәдгдсн байрин керг-үүлдврмүдт орлцв. Хальмг Таңһчин Улсин Хуралын Ахлач Артем Михайлов һардсн делегацин ханьд энүнә дарук Бадмин Вячеслав болн депутат Айс Никитин орв.

Хальмг ик сурһульд төрскнч сурһмҗин кергт ик оньган өгнә. Энд цергә төв, волонтермуд цуг дацңгин оютнриг негдүлнә. Одахн цергә төвд сурдг 40 һар оютн хойр баг бүрдәһәд, Диилврин өдрт нерәдсн парадт орлцҗ, цергә сән белдврән үзүлв.

Эн җил таңһчд хальмг шүлгч, бичәч, Әрәсән бичәчнрин Ниицәнә гешүн Байдын Санҗаран 100 җилин өөн темдглгдҗәнә.

Шидр П.Жемчуевин нертә таңһчин эмнлһнд Хальмг Таңһчин ачта эмч, Әрәсән эрүл-менд харлһна йилһән сән көдләч Нина Опиеваг ончта өөнләнь йөрәв. Нина Ивановна эн эмнлһнд 1987 җиләс авн көдлҗәнә, үүрмүд дунд эн ик күндллһ олҗ, байн дамшлтта болн өөдән мергҗлттә эмч болҗ тоолгдна.

Сән авъяст тохрсар хөн сарин 15-д нарт-делкәд өрк-бүлин Өдр темдглнә. Өрк-бүлмүдин төрмүдт һол оньг өгхин, чинринь өөдлүлхин төлә ООН-а Генеральн Ассамблейин шиидврәр эн өдр зарлгдсмн. Өрк-бүл күн болһна җирһлд һол орм эзлнә, юңгад гихлә һарлдсн улс нег-негән дөңнҗ, байр-зовлңган әдл хувалцҗ, җирһлин хаалһар хамдан йовна. Сүл цагт нарт-делкәд өрк-бүлин чинр өөдлүллһнә төр темдгтә болв, тегәд эн сән Өдрт ик оньг тусхагддг болв.
Мана орн-нутгин һардвр өрк-бүлин авъяс хадһллһнд, бичкдүдт чик сурһмҗ өглһнд, баахн болн олн үртә улст дөң күрглһнд ик оньг тусхаҗана. Өрк-бүл бат, ниитә, өнр-өсклң болхла, мана орн-нутг чигн бас батрад, делгрәд йовх гиҗ Әрәсән Президент Владимир Путин дәкн-дәкн темдглҗ, эн төрмүдт оньган тусхах зөвтәг онц заана. Нидн мана орн-нутгт өрк-бүлин җил болснь, нилхд төрлһиг урмдулдг, олн үртә өрк-бүлмүдиг дөңнлһнә көтлврмүд болн «Өрк-бүл» гидг келн-улсин төсв батлгдснь терүг герчлҗәнә. Мана таңһчд ут тоодан 52 миңһн өрк-бүл бәәнә, терүнд 63 миңһн күүкн-көвүн өсчәнә. Сүл җилмүдт олн үртә өрк-бүлмүдин то өсчәхнь байрта. Тиигәд, давсн җилд 711 өрк-бүл олн үртә болв, эднә то 9 процентд өсәд, 8415 тогтав. Мана таңһчд бичкдүдиг асрҗадг өрк-бүлмүдиг дөңнлһнә 28 онц зөв батлгдсмн, теднәснь 20-нь региональн чинртә болна. Цагин неквриг учртан авч, таңһчин закадт сольвр орулгдҗ, олн үртә өрк-бүлмүдин төлә немр керг-үүлдврмүд батлгдҗахнь темдгтә. Тиигәд, олн үртә өрк-бүлмүдин бичкдүдт хаалһин мөңг дунд шишлң сурһульд мөңгән өгәд сурдг болхла җилд 20 миңһн арслңга һаруһинь даңцана.