Тањєчд бііх келн-улсиг хоорнднь залєлдуллєар Элстин болн Хальмгин епархий бає биш кґдлмш кені. Шидр Казанск кафедральн чонљин оюни шаљна цутхлњд соньн керг-ўўлдвр болв. Орсин шаљнд орсн моњєл тохмта улсин деедс сікўсн болгч Петр хаана санлд тернь нерідгдв. Нойд - зіісњгўдіс орсин шаљнд орсн тохма улс дунд ірўн гегірўлгч ўўлдврірн ик ач-тус кўргљ йовсн улс дунд чингизидмўд, Чинєс хаана тохма імтн бііснь соньн.

Коронавирус гемір гемтсн улсин тонь баєрљахш, эрўл-менд харлєна кґдлічнр терўнлі ноолда кељ гўљрљ кґдлљіні. Кўн болєн серлті болљ, эн гем іімшгті болљахиг учртан эс авхла, сагллєна некврмўд эс кўціхлі біідл улм нірн болхмн. Гемті улсиг цаглань эмнљ кўн болєнд оньган кўргхин тґлі кўн болєна дґњ кергті, гиљ ґцклдўр Хальмг Тањєчин эрўл-менд харлєна министр Кикені Юрий келв.

Одахн гилті цергіс бууљ ирсн болнав, зуг тер цагас нааран дигті дґчн тавн љил давв. 1973-ч љиліс авн 1975-ч љил кўртл Чехословакия орн-нутгт Чешка Требова балєсна алднд йовєн ротд церглљ йовлав. Келхд, йовєн цергт церглхд амр биш. Ґдр болєн зерглінд біієід йовх, гўўх, бульчњган чањєах кергті билі. Мини хґвір, дунд сурєульд сурчасн цагла би спортд ик оньган тусхадг билів.

Хальмг келн-улсин кґгљмин ўўділт энтн олн імтні билг-эрдмин, сойлын зґґр мґн. Ду-бииєин «Бамб цецг» государственн ансамблин ханьд билгін ўзўлљ йовсн артистнр Улан Барбаевна Лиджиева, Валентина Нимгировна Гаряева, Валентина Бадминовна Ильцаранова, Антонина Георгиевна Мукаева, Булгун Бюрчиевна Манджуракова, Лидия Алексеевна Кулешова ахта хальмг олн імтні дуд дуулљ хадєлљ, хґґтк ўйнрт ўлдісн болдг. Эдн давсн зун љилин 1956-1957-ч љилмўдт хальмгуд тууврас ирсні хґґн хальмг дууна билг-эрдмиг шиніс сергіљ, хадєлљ делгрўлљ йовсмн.

Даргинск актер Мухтар Нуховиг мана тањєчд імтн сін медні. Даргинск кґгљмин-драматическ театрин артист Хальмгт тўрўн болљ 1995 љил ирсмн. Тиигхд Омарла Батырайин нерті театр Хальмгт гастрольд ирсн билі. Тањєчин уйн хілієічнрин театрин тііз деер эдн авч ирсн нааддан ўзўлсмн. «Долина шаха» гидг наадыг хілісн хальмг хілієічнр даргинск артистнрин билг-эрдмлі таньлдв. Тер цагас авн хойр театрин залєлдан эклсмн. Дарук љилднь Хальмг ТЮЗ Избербаш орад, тенд «Араш» болн «Где же ты, моя корова…» гидг наадан імтні оньгт тусхасмн.

Моњєл келтнрин авъясмуд ик зуудан ідл болна. Кезіні цагт ґвкнр цецн ухаєарн љирєлин зокалд хўврісн зірм авъясмудын тускар бичхмн. Моњєлмудла залєлда бірдг, теднлі хірлцдг імтн, тер дотр номтнр цуг терўгинь сін медні. Болв чигн зірм тоотыг сергіснь сін болх.

Кезід чигн гер-бўўрин тґр хамгин хурц тґр болна. Нег ўлў эндрк кенд чигн амр биш цагт эврі гер тосххд эс гиљ патьр хулдљ авхд йир кўнд болљана. Тегід чигн шањ імтнд гер-бўўрин тґр хаєллєнд дґњ-тус кўргдгнь сін нилчін кўргні. «Ірісін Федерацин иргнмўдиг таалмљта гер-бўўрір болн коммунальн туслмљар тетклєн» гидг Ірісін шањєа кґтлврлі мана тањєчд «Иргнмўдиг гер-бўўрір тетклєні болн жилищн-коммунальн туслмљин мґњг ґглєні туст шањєа дґњ кўрглєн» гидг ирлцњгў ведомственн шишлњ кґтлвр ўўлдљіні.

Одахн келн-улсин тґсвір болсн ик селвлцінд Ірісін президент Владимир Путин ўг келід, регионмудт эврі производствиг делгрўлх кергті гиљ заав. Эн туст Хальмг Тањєчиг тууврин љилмўдин хґґн босхлєна кемд тањєчин єардач біісн генерал Басан Городовиков ик кґдлмш кўцісмн. Тиигхд, 1960-1970-ч љилмўдин эргцд экономикин бат ул тогтагдсмн, Хальмг Тањєчин автономин 100 љилин ґґн темдглљіх љилд эн тоотыг эрк биш темдглх кергті.

«Эмчнрт ханлт ґргљінівидн» гидг буйнч секдлин керг цааранднь давулгдљана. Шидр «Негдсн Ірісі» партин Элстин біірн іњгин элчнр коронавирус гемір гемтсн улсиг эмнљіх эрўл-менд харлєна кґдлічнрт олн зўсн зер-земш болн темс кўргв. П.Жемчуевин нерті тањєчин эмнлєні улд ўўлдљідг госпиталин єурвн іњгд кґдлљіх эрўл-менд харлєна кґдлічнрт авч ирсн зер-земшиг болн темсиг біірн іњгин сеглітр Очра Игорь бірўлљ ґгв.

Ірісін социальн даатхлєна сањгин Хальмг Тањєчар ўўлддг региональн іњг кґдлмштін шав авсн хойр кўўнд инвалидн терг йилєљ ґгв. Элст балєснд біідг хойр кўн реабилитацин онц программар гер дотр болн єазаран єархларн олзлдг тергір теткгдв. Ґдгі цагт ФСС-ин региональн іњгд кґдлмштін шав авсн 616 кўн тоод бііні. Тедніснь 520 кўн кґдлмштін зеткрті йовдлла харєад шав авсмн, наадк 96 кўн болхла іімшгті ўўлдврт кґдлід гемтсмн.