Бурхн-шаҗна үүлдәчнрин нарт-делкән дөрвдгч ик хург Тыва Республикд болхмн. Тер ик керг-үүлдврт Элст балһсн бас экләд белдҗәнә. Хотл балһсна һардврин толһач Лиҗикә Алдр Кызыл балһсна һардач Айдын Сарыгларла көдлмшч селвлцә давулв.

Таңһчин Улсин Хуралын депутатнр «Күслин һацур» гидг керг-үүлдврт орлцҗ, баһ тетквртә, олн үртә болн җирһлин күнд таалд туссн өрк-бүлмүдин бичкдүдиг оньгасн алдхш. Шидр эдн Луганск Улсин Республикин Антрацитовск района бичкдүдт олн зүсн наадһас болн шикр-балта йовулв.

Шидр Хальмг Таңһчин Улсин Хуралын (Парламентин) Ахлач Артем Михайлов «Опора Родины» бүрдәцин үүлдврт шунмһаһар орлцдг арһлачнр Андрей Бадамшинд болн Дмитрий Исаевд Ханлтын бичгүд бәрүлҗ өгв.

Лу сарин 9-д Элстд РАН-а Хальмг номин төвд номин Өдрт нерәдсн байрин хург болв. Хальмг Таңһчин Улсин Хуралын (Парламентин) Ахлач Артем Михайлов болн таңһчин залврин Ахлачин дарук, тооһин делгрлтин министр Этән Алексей, сурһуль-эрдмин болн номин министр Александр Ким хургт орлцачнриг йөрәҗ күцәмҗ дурдв. Керг-үүлдврин йовудт Артем Михайлов Хальмг номин төвин көдләчнрт Күндллһнә һашгуд бәрүлҗ өгв.

Одахн Элстд, таңһчин залврин сүүрин герт сурһулин өмнк эрдмин җил секлһнә байрин хург болв. Таңһчин сурһмҗлачнр, багшнр, салврин ветеранмуд болн баһ наста мергҗлтнр эн керг-үүлдврт орлцв. Әрәсән гегән –герлин министр Сергей Кравцов эн эрдмин көдләчнрт нерәдгдсн җил зарлсн болдг.

Нидн мана таңһчд экин Өдрт нерәдәд «Альков, күүкд!» гидг марһан олн эрдмин элчнр дунд бүрдәгдсн билә. Терүнд П.Жемчуевин нертә таңһчин эмнлһнә эмч Эрнҗәнә Евгения диилвр бәрәд, олн үүрмүдтән болн элгн-садндан бахмҗ үүдәв. Евгения Олеговна байн дамшлтта, өөдән мергҗлттә эмч болсн деерән һартан өөтә, билгтә күүкд күн мөн. Марһанд олн-әмтнә эрүл-мендин бәәдл харлһна туст кеҗәдг көдлмшиннь тускар келҗ өгсн деерән эврән кесн хатхмр кегдлмүд, наадһас, зургуд болн эврән уйсн ке-сәәхн хувц үзүлҗ марһанд орлцачнриг өврүлсмн.

Хальмгин зарһин приставмуд тосн- түләнә компаняс зурһан сай арслң өринь некч авв.Эн компаньд мөңгнә халхар зөвәр амр биш бәәдл тогтсн учрар эн бүрдәц нәәмәдллһнә болн коммунальн туслмҗин халхар өрән даңцалго бәәҗ. Болв эврә көдләчнртән хойр сай һар арслң җалвинь өглго бәәснь зөвәр үүмәтә бәәдл тогтав.
Хойрдгч тойгта Элст балһсна әңгин зарһин приставмуд күцәгч кергин йовудт деер заагдсн компаня өринь даңцалһна туст ирлцңгү керг- үүлдвр күцәв.Тиигәд эн бүрдәцин өлг- эд,эннь 260 дөрвлҗн метр аһу тогтаҗадг әмтн бәәдго хойр гер,бәрәнд авгдсмн,энүнәс нань эн компань 352 дөрвлҗн метр аһута һазрин әңгиг нәәмәдлх зөвән чигн геесн болҗ һарв.

Шидр Москва балһснд «Әрәсә» Төвд келн-улсин ниицлтин җил байрин бәәдлд секгдв. «Медрл» ниицәнә «Әрәсә өрк-бүлмүдин өрк» нертә гегән-герлин керг-үүлдвр болв. Орн-нутгин һардврин, Залврин элчнр, цергә шишлң керг-үүлдврин ветеранмуд , талын орнас ирсн күндтә гиичнр, Әрәсәд бәәдг 190 һар келн-улсин элчнр, ут тоодан дөрвн миңһн һар күн терүнд орлцв.

Хальмг Таңһчин кесг сурһульмудт билгтә, дамшлтта хальмг келнә багшнр көдлҗәнә. Эднә нилчәр бичкдүд болн арвтнр төрскн келән сәәнәр дасч, бат медрл авна. Тер тоод Ик Буурла района Орһахн селәнә сурһулин эклц классин багш Володькинә Иринаг (зургт) эрк биш заах кергтә. Яһад гихлә одахн Ирина Сергеевна төрскн келнә багшнрин Цугәрәсән дамшлтын кичәлд орлцад диилвр бәрв. Орн-нутгин марһаг төрскн келнә багшнрин Әрәсән ниицән болн А.С.Пушкинә нертә орс келнә шаңһа күрәлң бүрдәв.

Шидр Хальмг Таңһчин Улсин Хуралын (Парламентин) Ахлач Артем Михайлов зака үүдәгч хургин үүлдврин тускар бичдг седкүлчнрлә харһад, эдн дунд 2025 җилд зарлгдсн марһана аш диглв.