Таңһчин Толһач Хаска Бату «Иргчин экологин бәәдл» нертә нарт-делкән ик хургт орлцв. Йиртмҗин бәәдл харлһна Цугәрәсән ниицән энүг бүрдәв.
Йиртмҗин бәәдлиг әрүнәр хадһлҗ, иргчин төлә энүг харсх кергтә. Мана таңһч эн кергт тәвцән бас орулҗ йовна.

Шидр Элстд «Балһсна сән кец-таал» гидг орн-нутгин төсвин керг-үүлдврмүд күцәлһиг тетклһнә ведомствс хоорднк комиссин дарани сүүр болв. Сүүриг таңһчин комиссин ахлач, таңһчин жилищн-коммунальн эдл-ахун болн энергетикин министрин үүл дааҗадг Мангута Виктория һардҗ давулв. Городовиковск балһсна муниципальн бүрдәц «Башантан яарм» төсвиг күцәлһнә тооцаһан өгәд, комиссин гешүдт кесн көдлмшин тускар келҗ өгв. Эн сүүрт таңһчин Улсин Хуралын депутат Хаалһин Очр орлцв.

«Негдсн Әрәсә» парть бүрдәгдснә Өдрт нерәдҗ бар сарин 1-әс авн 10 күртл Хальмг Таңһчин Улсин Хуралын депутатнр әмтнлә харһҗ, тедниг соньмсулҗах төрмүдәр цәәлһвр өгхмн. Тиим харһлтс таңһчин райодт болн хотл балһснд болхмн.

Бар сарин 24-д Хальмг Таңһчин Улсин Хурал (Парламент) 30 җилин өөнән темдглхмн. Ончта өөн угтҗ, депутатнр Элст балһснд Басан Городовиковин нертә уульнцд һучн урһа мод суулһв (зургт). Таңһчин Улсин Хуралын Ахлач Артем Михайлов, Элст балһсна Хургин Ахлач Максим Сорокин, таңһчин болн хотл балһсна зака үүдәгч бүрдәцсин депутатнр эн кергт орлцв.

Шидр Әрәсән Орн-нутгин Хүүвин эрүл-менд харлһна комитетин ахлач Башанкан Бадмин һардврт болсн селвлцәнд эмч бичҗ өгсн цаасар эмиг хулдҗ авлһна дамшлтын тускар күүндвр болв.

1992 җиләс авн инвалидмүдин Келн-әмтни хоорндк өдр темдглдг болв. Шалтгта улсин бачм чинртә төрмүд хаһлхин төлә Генеральн Ассамблей ирлцңгү шиидвр батлсн бәәҗ. Әрәсәд болхла нарт- делкән талдан орн-нутгудт мет авъяст тохрсар җил болһн бар сарин 3-д инвалидмүдин өдр темдглнә.Эннь эрмдгтә улсин җирһлд ямр күнд- күчр тоот, амр биш бәәдл учрдгин тускар дәкнәс олнд медүлхин төлә зарлсн өдр болҗана гих кергтә. Мана орн-нутгт инвалид улст социальн халхар немр мөңг,шаңһа дем һарһҗ өгч,эднә тетклһиг ясрулхар зүткдг мөн. Эн кемд шалтгта әмтнд эрүл- дорул улс арһ- чадсарн дөң- нөкд болдгинь бас өөдәнәр үнлх кергтә гиҗ сангдна. Тегәд минь эн өдриг ончлҗ,инвалидмүдт ямр туслмҗ күргдгин ,эднә зөвмүд яһҗ теткгдҗәхин тускар тодрхаһар цәәлһҗ өгснь бас чинртә нег төр болҗана,гих кергтә.
Шидр бидн Хальмг Таңһчин Хар Һазра района зарһин ахлач, Хальмг Таңһчд «Зарһчнрин Әрәсән негдлт» кемҗәлгдсн дааврта ниицәнә региона әңгин хүүвин гешүн Саңһҗин Оксанаг (зургт) Әрәсән Федерацин зарһин бүрдәцст инвалидмүдин зөвмүд яһҗ теткгдҗәхин тускар келҗ өгхинь сурвидн. Келхд, Оксана Анатольевна эн җилин така сард Әрәсән Президентин зәрлгәр эн өөдән үүлд шиидгдсн болдг. Эндр болхла төрскнч седклтә, гүн медрлтә эн баахн һардач эврә кергән даавртаһар күцәҗәхинь онц темдглхмн.

Сүл җилмүдт Әрәсәд, тер тоод Хальмг Таңһчд, гемтә-шалтгта улс орн-нутгин олна бәәдл-җирһлд болн эврә сән дурар үүлддг бүрдәцст шунмһаһар орлцҗ, спортын болн билг-эрдмин халхар ик күцәмҗ бәрҗ үлгүр-үзмҗ болна. Эдн шалтгта болв чигн билг-эрдмән делгрүлҗ, сурһуль сурч, тааста эрдмәрн көдлҗ, олна нүүрт йовхар шунна.

Одахн кесн то-дигәр, таңһчин приставмуд бүтәгдсн нег миңһн һар керг күцәгдсн болв. Эн кергүдәр цуглулҗ авсн мөңгн 10 сай һар арслң тогтав.

Эн өдрмүдт мана таңһчд «Төрскән харслһнд Әрәсән орн-нутгин олн-әмтнә тәвц» нертә Цугәрәсн хург давҗана. Орн-нутгас болн талын орнас олн номтнр терүнд орлцҗана.

Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Бату ЮФО-д Әрәсән Президентин элч Владимир Устиновин орлцлһтаһар иргнмүдлә болсн харһлтд орлцв.