Хальмгин зарһин приставмуд тосн- түләнә компаняс зурһан сай арслң өринь некч авв.Эн компаньд мөңгнә халхар зөвәр амр биш бәәдл тогтсн учрар эн бүрдәц нәәмәдллһнә болн коммунальн туслмҗин халхар өрән даңцалго бәәҗ. Болв эврә көдләчнртән хойр сай һар арслң җалвинь өглго бәәснь зөвәр үүмәтә бәәдл тогтав.
Хойрдгч тойгта Элст балһсна әңгин зарһин приставмуд күцәгч кергин йовудт деер заагдсн компаня өринь даңцалһна туст ирлцңгү керг- үүлдвр күцәв.Тиигәд эн бүрдәцин өлг- эд,эннь 260 дөрвлҗн метр аһу тогтаҗадг әмтн бәәдго хойр гер,бәрәнд авгдсмн,энүнәс нань эн компань 352 дөрвлҗн метр аһута һазрин әңгиг нәәмәдлх зөвән чигн геесн болҗ һарв.

Шидр Москва балһснд «Әрәсә» Төвд келн-улсин ниицлтин җил байрин бәәдлд секгдв. «Медрл» ниицәнә «Әрәсә өрк-бүлмүдин өрк» нертә гегән-герлин керг-үүлдвр болв. Орн-нутгин һардврин, Залврин элчнр, цергә шишлң керг-үүлдврин ветеранмуд , талын орнас ирсн күндтә гиичнр, Әрәсәд бәәдг 190 һар келн-улсин элчнр, ут тоодан дөрвн миңһн һар күн терүнд орлцв.

Хальмг Таңһчин кесг сурһульмудт билгтә, дамшлтта хальмг келнә багшнр көдлҗәнә. Эднә нилчәр бичкдүд болн арвтнр төрскн келән сәәнәр дасч, бат медрл авна. Тер тоод Ик Буурла района Орһахн селәнә сурһулин эклц классин багш Володькинә Иринаг (зургт) эрк биш заах кергтә. Яһад гихлә одахн Ирина Сергеевна төрскн келнә багшнрин Цугәрәсән дамшлтын кичәлд орлцад диилвр бәрв. Орн-нутгин марһаг төрскн келнә багшнрин Әрәсән ниицән болн А.С.Пушкинә нертә орс келнә шаңһа күрәлң бүрдәв.

Шидр Хальмг Таңһчин Улсин Хуралын (Парламентин) Ахлач Артем Михайлов зака үүдәгч хургин үүлдврин тускар бичдг седкүлчнрлә харһад, эдн дунд 2025 җилд зарлгдсн марһана аш диглв.

Малчнрин төлә үвлзлһнә дааврта кем цаарандан давҗана. Хальмгин селәнә эдл-ахун министерствин мергҗлтнр таңһчин эдл-ахусар йовад, көдлмшиг даңгин бүрткнә. Одахн министерствин элчнр Приютна района «Агрофирма Пик Плюс» эдл-ахуд одад, тенд үвлин кем яһҗ давҗахинь шинҗлв.

Юуһинь нуухв,эврә маши залдг улс дунд зөв- йос эвддг йовдлмуд даңгин гилтә учрна биший. Салькнла урлдҗ,хурдар маши гүүлгдг җолачнр чигн олна дунд баһ биш гих кергтә. Тиигәд Приютна районд нег залу дару- дарунь хаалһин зокал эвддг төләдән засгла харһад, ут тоодан 250 частан олна көдлмш күцәх зөвтә болҗ һарв.
Хальмг Таңһчар үүлддг Әрәсән зарһин приставмудын шаңһа цергллтин Заллтын зәңглсәр,Целинн болн Приютна райодар үүлддг зарһин приставмудын әңгин көдләчнр эн иргнә туст хөрн тавн күцәгч керг бүтәсн болҗ һарна.Керг болһна халхар арвн частан олна көдлмш эрк биш күцәх болҗ засглгдсн бәәҗ.Тегәд чигн зөв- йос эвдсн залу ут тоодан хойр зун тәвн часин туршт олна көдлмш күцәх болҗ аштнь шиидвр батлгдсмн.

Әрәсәд келн-улсин ниицлтин җил Хальмг Таңһчин райодар болн Элстд сурһулин бүрдәцст байрин керг-үүлдвр болҗана. Тиим кевәр сурһульчнр болн оютнр келн-улсин хоорндк иньгллтиг батруллһна, эврә келән, тууҗан, авъясан медҗ авлһна җисәнд орлцҗахан медүлҗәнә.

Ик кезәнәс авн хальмг улсин төлә өрк-бүл, уңг-тохм ик чинр зүүнә. Күүкд күн герин чимг болхла, эцк герин эзн болад, өрк-бүлән теҗәдг бәәсмн. Хальмг өрк-бүлд залу күн көвүдт чик сурһмҗ өгч, мал асрдгиг, төрскн һазран харсдгиг дасхдг авъяста. Өдгә цагт төрскнч седклтә, чик авг-бәрцтә, бичкдүдт сән сурһмҗ өглһнә халхар эцкин чинр улм өсәд бәәхнь лавта. Сүл цагт мана орн-нутгт эцкин Өдр темдглдг болснь, эцкнрин олна бүрдәцсин үүлдвр шунмһадулгдҗахнь басл орта йовдл болҗана.

Ики кезәнәс нааран мана өвкнрин авъясмудас чинрән гееһәд уга байрнь – Цаһан Сар мөн. Җилмүд җисәһәрн давад, җирһлиг зовлң дарад йовсн бийнь эн өдр мартгдхш. Тернь учрта. Әмтә, киитә хамгнь үвләс һарад, дулан, ээвртә хаврур әмд-менд орҗахан җүрһлин байрта кем гиҗ темдглдг бәәсмн. Эн байриг ик-баһ уга, өнр-өнчн уга цуһар күләҗ байртаһар тосдмн. Цаһан Сарин туск домг бәәнә. Эн домгт иигҗ келгднә:

Дала Ламин Гегән орлцсн көгҗмин үүдәвр «Грэмми» мөрән марһанд орсна тускар урднь бичсн биләвидн. Мана Оюни Багш күндтә эн мөрәһәр ачлгдсна туск байрта зәңг ода ирв.