Хальмг Таңһчд һаха сарин 5-д хальмг келнә болн келн-улсин бичлтин Өдр темдглнә.
Шидр Н.Пальмовин нертә Келн-улсин музейд эн өдрлә ирлцүлҗ, өөрд-моңһл каллиграфин нарт-делкән VII һәәхүл секгдв. «Заясн бичг» гидг нертә эн һәәхүл доладгч кемдән давулгдв.

Эндрк баһчуд төрскн келән медхш, өөрхн иргчдән мана келн мартгдх гиҗ ах үйин улс зовна. Тернь учрта, бичкдүдин болн баһчудын ик зунь хальмгар келхш, дасхар чигн седхш. Зуг седвәртә, төрскнч седклтә баһчуд бәәнә, эдн бийснь хальмг келән дасхар шундг деерән талдан улсиг урмдулхар зүткдгнь темдгтә. Элст балһснд бәәдг Куприяна Бадм (зургт) тиим баһчудын негнь мөн.

Әрәсән Президент Владимир Путинә зәрлгәс иштә һаха сарин 8-д Әрәсән улсин келнә Өдр түрүн болҗ темдглгдв. Эн өдр Дагестана улсин шүлгч Расул Гамзатов һарсмн, тегәд энүнә үүдәврмүдин тасрхаг 21 келәр бичв. Эн өдр орн-нутгин регионмудар, тер тоод Хальмг Таңһчд төрскн келәр диктант бичв. Элст балһснд һурвн талвңд эн керг-үүлдвр болв. Б.Б.Городовиковин нертә Хальмг ик сурһульд, Амр-Санана нертә Келн-улсин дегтрин саңд болн баһчудын Герт әмтн эн өдр цуглрв.

Урҗ өдр мана орн-нутгин Президент Владимир Путинә зәрлгәс иштә түрүн болҗ Әрәсән келн-улсин келнә Өдр темдглгдв. Әрәсәд бәәдг олн келн-улсин кел, сойл, тууҗ хадһлхин болн олн-әмтн хоорндан ниитәһәр бәәхин төлә эн өдр батлгдсн болдг. Улсин ниицлтин җилд эннь темдглгдснь ончта болв.

Шидр Элст балһсна Көглтин Даван нертә 17-ч тойгта дунд сурһульд энүг төгсәсн гвардин лейтенант Көкән Михаилын эцк Владимир Михайловичд «Салдсин эцк» медаль бәрүлҗ өггдв.

Эн җил түрүн болҗ Әрәсән улсин келнә Өдр һаха сарин 8-д темдглгдҗәнә. Әрәсән Президент Владимир Путин 2025 җилин үкр сарин 4-д эн сән Өдрин туск зәрлг батлв. Орн-нутгин олн улсин төрскн кел хадһлхин, тедниг дөңнхин төлә эн өдр тогтагдв гиҗ зәрлгт келгдҗәнә. Әрәсән олн улсин ниицлтин җилд эн өдр темдглгдҗәхнь нег үлү ик чинртә болҗана.

Хальмг Таңһчин залврин Ахлачин дарук Өлзәтин Марина болн таңһчин эрүл-менд харлһна министрин үүл дааҗадг Мушаран Арслң Б.Б.Городовиковин нертә Хальмг ик сурһульд одад, эмнлһнә дацңгин үүлдврлә таньлдв. Ик сурһулин һардач Салан Бадм, дацңгин багшнр болн оютнр харһлтд орлцад, сурһулин хорас, эмчин эрдм дасхд олзлгддг кергсл үзүлв. Таңһчин эмнлһнә бүрдәцсин ах эмчнр бас эн харһлтд орлцснь темдгтә болв.
Эмнлһнә дацңгин медлд бәәдг шишлң төвд олн зүсн гем шинҗллһнә, түрүн дөң күрглһнә, эмнлһ болн тәрлһ келһнә төлә өдгә цага кергсл олзлгдна. Салан Бадмин келсәр, Росздравнадзорин бүртклһнә керг-үүлдврин йовудт эн төв бүрдәгдсн болв. Келхд, орн-нутгин зәрм ик сурһульмудт иим төв уга болад, эмнлһнә дацңгудын үүлдвр зогсагдв.

Шидр Элст балһснд олна үүлдәч, таңһчин болн орн-нутгин зака үүдәгч болн йосна бүрдәцст көдлҗ йовсн Хальмг Таңһчин улсин эдл-ахун ачта көдләч Мукөвүнә Максимин санлын самбр секгдв.

Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Батун седвәрәр болн «Негдсн Әрәсә» партин таңһчин әңгин «Эрүл-менд иргч» гидг төсвин йовудт бүрдәгдсн «Эрүл-менд бәәтн!» гидг керг-үүлдвр цаарандан давҗана. Давсн долан хонгт эмчнр Сарпан, Көтчнрә болн Хар Һазра райодт одад, селәнә әмтнә эрүл-мендин бәәдл шинҗлв.
Эмчнр хамгин түрүнд медәтнрт, цергә шишлң керг-үүлдврт орлцачнрт болн теднә өрк-бүлмүдин гешүдт дөңгән күргхәр шунна. Тер мет гемин уршгар эмнлһнд күрч чаддго улст эмчнр гертнь одад, эрүл-мендин бәәдлинь шинҗлҗ, эмнлһнә туст селвгән өгнә.

Һаха сарин 9-д Хальмг Таңһчин билг-эрдмин ачта үүлдәч, Хальмгин күндтә иргн Санҗин Николай һарсн өдрән темдглдг билә. Сиврин тууврин цагт Алтан крайд һарсн көвүнә хаалһ тиим соньн болх гиҗ күн санҗасмн уга. Көвүн һарснд эк-эцкнь, элгн-саднь икәр байрлв.