Давсн басң өдрлә Элстд бичкдүдин үүдәлтин бәәшңд таңһчин «Медрл» ниицән Нюрнбергин зарһин 80 җилин өөнд нерәдсн хург-кинолекторий кев. Терүнә йовудыг ниицәнә лектор, Элст балһсна һардачин дарук Дмитрий Довгополов һардв. Хургт баһ наста багшнр, колледжмүдин оютнр, олна бүрдәцсин элчнр орлцв.

Хальмг Таңһчин улс Зулын байрт белдвр кеҗәнә. Эн өдрмүдт әмтн олар хурлд ирҗәхиг үзҗ болхмн. Җилиг ашлдг эн байрт белдсн цагтан ах үйин улсин санлыг тевчҗ, аав-ээҗнртән, өөрхн элгн-садндан йөрәл авхулхар әмтн хурлд ирнә.

Хальмг ик сурһульд «Памятники фольклора монгольских народов» иим нертә номин гүн щинҗллтиг олна оньгт шидр тусхагдв. Цуг делкән, орн-нутгин болн таңһчин номин делгрлтд эннь ик чинртә йовдл болв. Хальмгин, Бурятин болн Моңһлын номтнрин хамцу шинҗллтин олн җилә көдлмшин ашт арвн ботьта эн хураңһу барас һарсмн.

Бар сарин 6-д Хаска Бату Тулан мүҗин губернатор Дмитрий Миляевла харһв. Селәнә эдл-ахун, зуульчллһна, сойлын, сурһуль-эрдмин халхсар нөкцлтхәр күүндсн билә. Эн туст ирлцңгү бооцан белдгдҗәнә.
– Тулан мүҗд «Большие калмыки» нертә селән бәәдгнь темдгтә болв. XVIII зун җилд Аюка хаана орлцлһтаһар болсн йовдлмудла эн селәнә тууҗ залһлдата болсинь медвидн. Хойр региона төсвсиг күцәхин төлә көдлмшән цааранднь даавртаһар бүрдәхвидн, – гиҗ Хаска Бату товчлв.
Тенд Хальмгин делегац Тулан мүҗин залврин элчнрлә хоккей наадв. Цогц-махмудан батрулсн деерән спортын эв-арһар нөкцлтән делгрүлхәр бас шунҗана. – Эн наадыг бүрдәсн Тулан мүҗин залврт ханлтан күргҗәнәв, – гиҗ Бату Сергеевич темдглсн болдг.

Шидр Элстд юристин сән Өдрт нерәдсн байрин хург болв. Эн халхин ветеранмуд, зарһсин, зөв-йос харлһна бүрдәцсин көдләчнр, Б.Б.Городовиковин нертә заллтын болн зөвин дацңгин багшнр, оютнр болн күндтә гиичнр Хальмгин залврин бәәрнд цуглрв.
Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Батун йөрәлин үгиг энүнә һардврин ахлачин дарук Тарбан Савар умшҗ олнд соңсулв.

Күн болһна җирһл әдл болхш. Зәрм улс күүкдиннь болн олн ачнр-зеенриннь килмҗтә хәләврт көгшрнә, наадкснь болхла өсәд-боссн күүкдтән нүүҗ төрскн һазрасн салхар седхш. Тер цагт һанцарн бәәдг медәтнрт социальн көдләчнр дөң-тусан күргҗ, олн зүсн төрмүд хаһлна. Эдн нег-негнәннь седкл медҗ, элгн-саднла әдл байр-зовлңган әдл хувалцҗ, өөрхн улс болна. Целинн района Овата селәнд бәәдг Бельтрикә Зинаида арвн хойр җилдән социальн көдләч болҗ көдлҗәнә. Эн җилмүдин эргцд Зинаида Санджиевна энүнә хәләврт бәәдг медәтнрт итклтә нөкд болв.

Эндр мана орн-нутгт төрскнч сурһмҗд һол оньг өггднә. Әрәсән цуг келн-улсин сойл, кел, тууҗ хадһллһна төрмүд улм ик чинр зүүҗәнә. Кесг келн-улсиг хамцуллһна төр аюлын, цергә керг-үүлдврин таалд орн-нутгин болн регионмудын йосна һоллгч төр болҗ хүврҗәнә.
Тиим төрскнч седклиг чаңһалһна олнд туста көдлмшиг таңһчин бичкдүдин-арвтнрин зуульчллһна болн эврә һазр-усан медлһнә төв (РЦДЮТиК) кесг җилин туршарт күцәҗәнә.

Хальмгин түрүн профессиональн көгҗмч Чонкуша Петрин 95 җилин өөнд таңһчин әмтн, нег үлү сойлын көдләчнр белдҗәнә. Ончта эн өөнд нерәдсн концертин тускар «Калмыкия» таңһчин зәңгллһнә агентствд болсн харһлтд Манҗин Аркадин нертә госфилармоня һардачнр седкүлчнрт келҗ өгв. «Төрскн теегин ке-сәәхниг көгҗмәрн туурулв» гиҗ нерәдгдсн концертд Хальмгин нертә артистнр болн нань чигн билгтнр орлцхмн. Көгҗмин делкәд нер һарсн пианист Вадим Пальмов бар сарин 8-д фортепианон болн оркестрин төлә бичгдсн концертиг наадхмн.

Шидр Элст балһсна 4-ч тойгта дунд сурһульд Хальмг Таңһчин ачта багш Нимән Тамаран санлд нерәдсн харһлт болв. Дөчн йисн хонг хооран өрүн эрт көдлмштән адһҗ йовад, Тамара Манджиевна хаалһд зеткртә йовдлла харһад, әмнәсн хаһцв. Сурһуль-эрдмин халхд тәвн җилдән үнн-чик седклтәһәр көдләд, дорас өсч йовдг бичкдүдт төрскн кел, өвкнриннь сойл, авъяс зааҗ йовсн багш энүнлә хамдан көдлҗ йовсн үүрмүдиннь болн сурһульчнриннь санлд мөңкинд үлдв.

Күн болһна җирһлин болзг төгсхлә, арднь кеҗ-күцәҗ йовсн тоотнь эрк биш үлднә. Тернь юн болҗахв? Җирһлин туршарт хоршасн юмн...

Элст балһсна 4-ч тойгта дунд сурһульд хальмг келнә багшар көдлсн Әрәсән сурһуль-эрдмин күндтә көдләч, Хальмг Таңһчин ачта багш Нимән Тамара хулһн сарла сәәһән хәәһәд хәрҗ одв. Эн җилин хаврар далн насни өөнән тосад-темдгләд, бийинь тускар иим үгмүд бичсмн: