Суңһвр болсн өдрмүдт Элстд болн таңһчин райодар үүлдсн суңһврин әңгүдт дууһан өгсн суңһачнр ухан-тоолврарн хувалцв:

Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Бату болн таңһчин залвр номтнрин үүлдвриг үнлҗ, цуг халхин дөңгән күргҗәнә. Одахн таңһчин Толһачин һардврин ахлачин дарук Шипин Екатерина болн сурһуль-эрдмин болн номин министр Александр Ким ик сурһулин оютнриг ик күцәмҗләнь йөрәхәр ирв.

Хальмг ик сурһульд шин эв-арһс олзллһнд һол оньган өгнә. Эндрк өдрин девшлтиг түргдүлхин төлә Хальмг ик сурһульд Адыгейин шаңһа ик сурһулин, Краснодарин эмнлһнә болн Москван тосхлтын ик сурһульмудын мергҗлтнр-шинҗләчнр ирҗ, хойр өдрин эргцд бәәрн номтнрла олн төрәр өргн күүндвр кев.
Хальмг номтнр теднә сүв-селвгиг өөдәнәр үнлв. Тер төрәр тооһин заллтын һардач Андрей Онтаевин келсн үг онц чинртә болв. Төсв белдлһнә кемд үүрмг кергүдт бас оньган өгх кергтә, гиҗ күндтә шинҗләчнр селвглв, терүг бидн дарук төсв белдлһнд эрк биш олзлхвидн. Төсвиг бидн үкр сард харсх зөвтәвидн, тиигхд талдан вузас ирсн мана үүрмүд дөңгән күргәд бәәх, гиҗ эн темдглв.

Өцклдүр Әрәсәд Орн-нутгин Хүүвин депутатнрин суңһвр эклв. Хальмг Таңһчд болхла ут тоодан суңһврин 224 әңг көдлмшән эклв, тер тоод Элстд суңһврин 48 әңг экләд үүлдв.

Нидн Хальмгин күүкд улсин ниицәнә седвәрәр таңһчин Толһачин зәрлгәс иштә мана таңһчд олн үртә өрк-бүлин сән Өдр батлгдсн болдг. Һаха сарин һурвдгч нарн өдрлә эн байриг темдглх болҗ шиидгдсмн. Олн үрән өскчәдг эк-эцкнриг дөңнәд, өрк-бүлин чинриг улм өөдлүлхин төлә эн өдр батлгдснь лавта.

Шидр Элстин 3-ч тойгта дунд сурһульд балһсна баахн багшнрин клубин сүүр болв. «Медрл» ниицәнә хальмг әңгин элч Довгопола Дмитрий терүг давулв.
Сүүрт орлцачнр өдгә цагт тууҗин болн обществознаня кичәлмүдиг яһҗ давулхин тускар күүндв. Багшнр дамшлтарн хувалцҗ, кичәлмүдиг улм соньнар бүрдәхин төрмүд босхв. Тер мет Владимир Мединскийин болн Дмитрий Медведевин түүрвәчнрин һардвртаһар барлгдсн тууҗин болн обществознаня шин даслурмуд олна оньгт тусхагдв.

Шидр Б.Б.Городовиковин нертә Хальмг ик сурһульд олна үүлдәч Санҗин Николайин 70 җилин өөнд нерәдсн «төгрг ширән» сүүр болв. Энүнд хальмг кел-бичгин болн дорд үзгин шинҗллтин күрәлңгин оютнр, Николай Джамбуловичин үүрмүднь, тер тоод таңһчин сойлын болн зуульчллһна министрин дарук Санҗрһа Герман, хамдан ик сурһульд сурч йовсн Санҗин Сергей болн Әрәсән бичәчнрин ниицәнә Хальмг Таңһчин әңгин ахлач Бадака Татьяна, профессормуд Улана Санл Мушан Владимир хойр тодлврарн хувалцҗ, бичәчин болн номин үүлдврин тускар келҗ өгв.
«Төгрг ширән» сүүриг хальмг келнә күрәлңгин һардач Лиҗин Мингиян һардҗ давулв.

Таңһчин җирһлд зөвтә орман олҗ, удан цагт тодлгдх Ярне шаҗна йосрхл күцәмҗтәһәр төгсв. Зун җилин туршарт кегдлго бәәсн шаҗна йосрхл Хальмгин Төв хурлд түрүн болҗ эн зунар күцәгдв. Хальмгин гелңгүд 45 хонгтан ном умшҗ Ярне йосхрлд бәәв. Энүнә йовудт гелңгүд Бурхн Багшин ном сергәҗ, шинәс умшҗ, тер номин цәәлһвр өглһнд килмҗән һарһҗ зальврв. Тиигәд цуг әмтә тоотд туслх буйнта үүлдвр күцәлһнд олзлгдх медрлән эдн улм гүүдүлв.

Хальмг Таңһчин йосна, сойлын болн олна үүлдәч, шүлгч, номт Санҗин Николайин 70 җилин өөнд нерәдсн керг-үүлдврмүд таңһчд давв. Билгтә үрнә неринь мөңкрүллһнд нерәдсн байрин хургудт болн харһлтст олн күн орлцв.
Эн җилин һаха сарин 11-д А. Амр-Санана нертә Келн-улсин дегтрин саң таңһчин сойлын болн зуульчллһна министерствин дөңгәр Санҗин Николайин үүдәврмүдин умшлһ бүрдәв.

Һаха сарин 15-д Төрскән харсгч Алдр дәәнә цагт улсин күч-көлснә туурмҗин санлын өдр темдглнәвидн. Дигтә найн тавн җил хооран Әәдрхн Кизләр хоорндк төмр хаалһ экләд тосхгдв.