Кен-негнәннь бәәдл-җирһлд баһ цагтнь үүдсн үр-иньглгч залһлдан насн ирх дутм геедрх бәәтхә нам җил ирвәс батрад-делгрәд йовдгнь нуувч биш. Зәрм улсин төлә үр- дүңгнь нам элгн-саднлань әдлхн өөрхн улс чигн болҗ тоолгдна биший. Шидр мана редакцин хайгар «Хальмг үннә» умшачнр Онтан Роза, Мацка Алла болн Бадендән Галина бичгән илгәҗ, эврә өөрхн нәәҗән йөрәх седклән медүлв:

Багшан бичә марттн,
Бичә терүг һундатн.
Терүнә седкл таднд
Терүг бичә марттн,
гиҗ хальмг улсин шүлгч Шугран Вера багшин чинринь өөдлүлҗ,күн болһна җирһлд эн күн онц орм эзлҗәхинь дәкн нег олнд тодлулҗ,эврә үүдәвртән бичсн болдг. Үзг-тамһ меддго шинкн сурһулин герин үүднә мөр алхҗ орҗ йовх бичкдүдиг цугтаһаснь түрүлҗ тосад,һартаснь көтләд медрлин хаалһд орулдгнь мел багш болҗана,цааранднь болхла арвн шаху җилин эргцд һаринь һанзһд, көлинь дөрәд күргх күсл зүүҗ, сурһульчнртан нүдн-амн болҗ, бүлән үгәрн седклинь халулҗ йовдгнь бас мел эн күн болна эсий. Тегәд йириндән чигн багшин ач-туснь тедү мет өөдәнәр үнлгдҗ, олна дунд күндллһ олснь тер.

Буур җил һарад, ботхн җил орҗах цагиг таңһчин әмтн байрин бәәдлд темдглв. Бурхн Багшин Алтн сүмд Зулын өдриг байрин мөргүлд орлцҗ темдглхәр цуглрҗ ирсн әмтиг Хальмг Таңһчин Шаҗн Лам Гевш Тензин Чойдак үнн седкләсн йөрәв.

Әрәсән Президент Владимир Путин, орн-нутгин залврин ахлач Михаил Мишустин, Федерацин Хүүвин ахлач Валентина Матвиенко, орн- нутгин залврин гешүд гемтә-шалтгта, өнчрсн бичкдүдин седклин санаһинь шин җилин өмн өргнд күцәҗ, «Күслин һацур» гидг керг-үүлдврт орлцв.

Шидр Элстд Хальмг Таңһчин Улсин Хуралын (Парламентин) 30 җилин өөнд нерәдгдсн байрин хург болв. Терүнд Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Бату, таңһчин залврин Ахлач Босхмҗин Гилән, Әрәсән Орн-нутгин Хүүвин депутат Башанкан Бадм, РФ-н Хүүвин гешүд Борис Хачиров болн Байир Путеев, Хальмг Таңһчд ах федеральн инспектор Александр Беляев, урднь болн өдгә цагт үүлдҗәдг Улсин Хуралын депутатнр орлцв. Хальмг Таңһчин Улсин Хуралын Ахлач Артем Михайлов байрин хургиг нүр үгәр секв.

Санкт-Петербургас хол биш бәәдг Кингисепп балһснд дунд сурһульд физикин багшар көдлҗәсн цагтан Дольган Ханаев хөвән олад, Елена күүкнлә өрк-бүлән өндәлһв. Хөөннь баахн өрк-бүл Приморск крайин Чугуевск района Ленино селәнүр нүүһәд, бәәрн сурһульд багшлдг болв. 2022 җилд цергә шишлң керг-үүлдвр эклхлә, Еленан эцкнь эврә сән дурар терүнд орлцх шиидвр авв. Өөрхн элгн-саднь болн үүрмүднь бас бооца батлад, СВО-д орлцҗадгиг медәд, Дольган бас эврә сән дурар Приморск крайин цергә комиссариатд ирв. Багшар көдлҗәдг төләдән эн гертән үлдҗ чадх билә, зуг өвкнриннь залу-зөрмг авъясар эн Төрскнәннь харсачнрин зергләнд орх зөвтә гиҗ тоолв.

Хальмг АССР-ин ачта тосхач, Целинн района күндтә иргн Татьяна Васильевна Дорджиеван җирһлин хаалһ адрута болн күнд болв. Хальмг улсиг цааҗла харһулад төрскн һазраснь хол Сиврүр нүүлһсн цагт эн арвта күүкн билә. Деерән Үлмҗ болн Хулхач ахнрта күүкиг эк-эцкнь эңкрүлҗ альхн деерән өскҗ, өкәрлүлдг бәәсмн. Ээҗнь Сарңга Цаһан Хейчиевна зе күүкндән цань уга дурта бәәсмн, тегәд эн хальмг дуунд дуулгддгар «сарул сәәхн ээҗиннь өвр деер өссмн».

Хальмгудын хамгин дурта байр өөрдәд күрч ирв. Насан утдуллһна мөргүлмүдт орлцсн әмтн ик байран сәәнәр кехәр шунҗана. Җилин туршарт кесн тоотан дигләд, орҗах җилд кех кергән әмтн темдглҗ авчана.

Әрәсән регионмудла болн талдан орн-нутгудла таңһчин хәрлцә өргҗүллһнд таңһчин Толһач Хаска Бату эврәннь үүлдвртән ик оньган өгчәнә. Одахн Бату Сергеевич Союз Мьянма Республикд көдлмшин халхар одад ирв. Эн орн-нутгин һардврла болн энүнә регионмудын элчнрлә нөкцлт делгрүллһнә тускар күүндвр кев.

Бар сарин 20-д Хальмг Таңһчин Улсин Хуралын (Парламентин) 16-ч сессь болв. Сүүриг таңһчин Улсин Хуралын Ахлач Артем Михайлов һардҗ давулв. Сессин көдлмшт Хальмг Таңһчд ах федеральн инспектор Александр Беляев, Хальмг Таңһчин Толһачин һардврин һардач Кирил Попов, Улсин Хуралд таңһчин Толһачин элч Манҗин Араш, зөв-йосна, зарһин, бүртклһнә болн олна бүрдәцсин элчнр орлцв. Депутатнр ут тоодан 20 төр хәләв, теднәснь таңһчин залврин Ахлачин даруксин үүлд батлгдх улсиг дөңнлһнә, 2024 җилин таңһчин хазна туск заканд сольвр оруллһна болн ирх һурвн җилин хазна туск закана төсвиг хойрдгч умшлһнд хәләлһнә чинртә төрмүд болв.