Һучн зурһан җил хооран лу сарин 15-д Советин Союзин цергчнриг Афганистанас һарһҗ авсмн, тегәд эн өдр афганск дән төгсснә Өдр гиҗ темдглгднә. Хальмг Таңһчин 876 үрн бас тер дәәнд орлцв, залу-зөрмгән үзүлсн төләдән 100 һар күн өөдән ачлврар ачлгдсмн. Һундл төрхд, арвн тавн күн дәәнә һалд әмнәсн хаһцад, мөңкинд баһ наста болҗ үлдв. Әрәсән күүкд улсин ниицәнә Хальмг Таңһчд үүлддг әңг арвн тавн салдсин санл мөңкрүлҗ, эднә тускар олнд медүлхин төлә «Мана зүркнд» гидг фильм цокҗ авсмн. Төрскән харсачин җилд болн Афганистанас мана цергиг һарһҗ авсна Өдрт нерәдҗ эн фильмиг лу сарин 15-д Манҗин Аркадин нертә концертн залд үзүлхмн.

«Медрл» гидг ниицән Әрәсән сурһуль-эрдмин министерствин дөңгәр гегәрлтин болн төрскнч сурһмҗ өглһнә үүлдврт орн-нутгин регион болһна эк-эцкнр орлцхиг дөңнҗәнә. Тиигәд, ут тоодан 15 миңһн һар эк-эцк эн керг-үүлдврт орлцдг болв. Эднә төлә сурһульмудт үүлддг эк-эцкнрин комитетмүдин седвәр дөңнлһнә марһан бүрдәгдв, сурһулин керг-үүлдврмүд давулгдҗана.

- Мендвт, «Хальмг үннәхн!», төрскн газетән олн җилин туршт бичүлҗ авнав, энд барлгддг соньн статьясиг даңгин оньган өгч умшнав. Тегәд давсн долан хонгт «Зөргтә зүркнәннь зааврар зүткҗ уралан йовла» гисн статьяд мини экин үй ах, Окна Манҗин Исайин, тускар умшчкад, кезәнә мини җирһлд учрсн йовдлмудыг тодлвртан сергәҗ, газетин умшачнрла бас эврә ухан- тоолврарн хувалцх седкл үүдв, -гиҗ шидр мана редакцд Хальмг Таңһчин ачта багш Дорҗин Клара җиңнүлв.

«2025 җилин урч» гидг колледжмүдин региона марһан Хальмг Таңһчд эклҗәнә.

Хальмг ик сурһулин номтнр таңһчин экологин карт белдҗәнә. Мана таңһчд һазр элсрлһнә, һаң халунас көлтә хагсу-хүүрә кем ирдг болн йиртмҗин таал муурлһна талдан чигн кесг йовдл учрна. Түүнәс көлтә экономикин кесг салврт баһ биш һару учрна. Тер йовдлас гетлхин төлә Хальмг ик сурһулин номтнр таңһчин экологин карт тогтав. Түүнә тускар вузин номтнрин сүүрт тодрха күүндвр болв.

Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Бату Әрәсән Залврин Ахлачин дарук Дмитрий Чернышенкола харһв. Терүнә йовудт номин, сурһуль-эрдмин, зуульчллһна болн спортын төрмүдәр күүндвр болв.

Лу сарин 8-д мана орн-нутгт болн Хальмг Таңһчд номин өдр темдглҗәнә. Хальмг ик сурһулин баһ наста номтнр, тер тоод бод мал болн хө өсклһнә салврт генетикин шинҗллтиг күцәдг лабораторь номин халхар өргн көдлмш күцәҗәнә. Энүг баһ наста номт, биологин номин кандидат, биотехнологин тиңкмин доцент Чимдә Надежда һардҗана.

Эн җил намртан мана таңһчд болх шар-шаҗна ик хургт белдвр дигтә-даратаһар күцәгдҗ, олн харһлтс давулгдҗана. Шидр Хальмг Таңһчин залврин Ахлачин негдгч дарукин үүл дааҗадг Цернә Эрднь болн Б.Городовиковин нертә Хальмг ик сурһулин ректор Салан Бадм Москвад одад, Л.Ломоносовин нертә МГУ-н Азин орн-нутгудын ик сурһулин һардач, шар-шаҗна ном делгрүллһнә болн шинҗллһнә саңгин ахлач Алексей Масловла болн саңгин күцәгч һардач Алексей Шемякинла харһҗ күүндв.

«Нур дунд – нуһсн сәәхн
Нутг дунд – номтань сәәхн»
Хальмг амн үгин зөөр чилшго уурхан саң. Тедү чиңгә чимлһтә сәәхн болсн деерән, уул хальмг келәрн келгдәд, эндр күртл күүнә уха, седкл авлм байн зөөр. Эн байн зөөрин дунд алдр дуулвр «Җаңһр» ончта орман эзлҗәхинь маһд уга.

Н. Пальмовин нертә Келн-улсин музейд Хальмг Таңһчин сойлын ачта көдләч, Хальмг Таңһчин күндтә иргн Тазан Петрин билг- эрдмин үүлдврт нерәдсн һәәхүл көдлҗәнә. Зурач болн скульпторин 95 җилин өөнд тернь нерәдгдҗәнә.