Тадн амр биш, зуг буйнч ,олнд кергтә көдлмш күцәҗәнәт, тадн күнд- күчр таалд бәәдг уга-яду улст дөң-тусан күргнәт.Ик дамшлтта, эврә кергән сәәнәр меддг, өр-өвч седклтә улс сайяд күүнд, тер тоод һанцарн бәәдг, гемтә- шалтгта медәтнр-көгшдт, нөкд болнат, гиҗ орн-нутгин толһач социальн көдләчин сән Өдрт нерәдсн хургт келснь тодлгдна. Дигтә эднә үүлдврлә лавтаһар ирлцҗәдг төв үгмүд болҗана, гиҗ эн кемд сангдв.

Арвн негн җилин туршарт Элст балһсна приставмудын шишлң әңгд Һучна Александр көдлҗ йовна. Бичкнәсн авн хальмг авъяс-заңшал медҗ өсәд, аав-ээҗнь чик сурһмҗ энүнд өгв. Юмнас әәлго, худл келлго, күүнә юм авлго, үлү үзлго, седклән тәвҗ көдлх кергтә, гиҗ аавнь энүнд келдмн.

Хальмг Таңһчд ик күндтә багш, өөдән цолта лам хөн сарин 31-д ирв. Хальмгин шаҗн лам Тензин Чойдакин болн Хальмгин төв хурлын үрврәр ирсн Кунделинг Бурхн Багшин Алтн сүмд гүн номин цәәлһвр өгв. Таңһчин райодар чигн күндтә багш йовв.

Әрәсән Президентин даалһврар нидн мана орн-нутгт, тер тоод Хальмг Таңһчд «Төрскән харсачнр» гидг саң бүрдәгдәд, цергә керг-үүлдврт орлцачнрт болн эднә өрк-бүлмүдт дөңгән күргҗ үүлдҗәнә. Мөчн сарин 1-д саң түрүн өөнән темдглв. Хальмг Таңһчин Улсин Хуралын (Пардаментин) Ахлач Артем Михайлов «Төрскән харсачнр» гидг саңгин региональн әңгиг өөнләнь йөрәһәд, көдләчнрт ачлвр бәрүлҗ өгв. Темдглхд, саңгин әңгиг таңһчин Улсин Хуралын депутат Хаалһин Очр һардҗана.

Иим нертә хураңһун презентац хөн сарин чилгчәр Москвад Поклонная уул деер болсмн. «Цугтаһинь нерәрнь тодлхмн» гидг үүлдврин йовудт «Олн келн- улсин Диилвр» төсвин дииләчнриг тер өдр байрин бәәдлд ачлсн болдг.

Эн җил Әрәсән Президент Владимир Путинә шиидврәр мана орн-нутгт өрк-бүлин Җил зарлгдсмн. Энүнд нерәдҗ Әрәсәд, тер тоод Хальмг Таңһчд өрк-бүлин чинр өөдлүллһнә, өнр-өсклң, ниитә болн билгтә улсин тускар олнд медүлхин төлә олн зүсн марһан, наадм байрин керг-үүлдврмүд болҗана. Шидр бичкдүдиг харслһна нарт-делкән Өдрт нерәдҗ «Өрк-бүлин өргмҗтә амрлһна өдрмүд» гидг төсвин медлд орн-нутгин регион болһнд олн зүсн керг-үүлдвр болв. Мана таңһчд эн өдр кесг концерт, марһан, наадм болв, терүнд өрк-бүлмүд орлцҗ, цаган сергмҗтәһәр давулв. Терүнә медлд Н.Пальмовин нертә Келн-улсин музейд «Җилин сән гисн өрк-бүл» гидг Әрәсән марһана региональн девсңгин ашлгч керг-үүлдвр болв.

Мөчн сарин 2-т Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Бату түрүләд Городовиковск районд одв. Энд Әрәсән эрүл-менд харлһна төсвин йовудт района шин поликлиникин гер тосхгдв.

Басң өдрлә Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Бату Сарпан района Обильное селәнд йовад бәәрн улсла харһв (зургт).

Хөн сарин 30-д Элстд Хальмг ик сурһулин һардач, биолог номин доктор Салан Бадм Кыргызстан орн-нутгур йовлһна, тенд нөкцлтин туск бооца батллһна тускар «Хальмг Таңһч» РИА-н барин төвд седкүлчнрлә харһҗ күүндв. Энүнә дарук Натра Байрта, профессор Муушан Владимир, эсвин, физикин болн зәңгллһнә эв-арһсин дацңгин һардач Сумьяна Елена эн харһлтд орлцв.

Одахн 2023 җилд Хальмг Таңһчин хазна күцәлһнә ашлврт нерәдгдсн ил соңсхврт бичкдүдин зуни амрлһна кем бүрдәлһнә, райодт үүлддг лагерьмүдт ясвр келһнә төр босхгдсн билә. Урднь район болһнд эврә лагерь көдлдг бәәсн болхла, ода теднә то кесг холванд баһрснь нәрн төр болҗана. Хальмг Таңһчин залврин Ахлачин негдгч дарук – таңһчин хазна министр Шурһчин Очр эн чинртә төрәр тодрха хәрү өгч, тогтсн бәәдлиг ясруллһна төлә күцәгдҗәдг керг-үүлдврмүдин тускар келв.