Хальмг Таңһч зун тавн җил хооран бүрдәгдәд, эн җилмүдин эргцд харһсн күчр-күндиг дааһад, батрад делгрҗәнә. Сурһуль-эрдмин, сойлын, эрүл-менд харлһна, спортын болн нань чигн халх зун һар җилин туршарт күцәмҗтәһәр делгрҗ йовна. Таңһчин эрүл-менд харлһна делгрлтд ик тәвцән орулҗ, бәәрн улст өөдән чинртә дөң күргҗ, олн зүсн гемәс эдгәҗ йовх эмчнр дунд Настан Викторин нерн онц орман эзлнә.

Хөрдгч зун җилин тәвдгч җилмүдин чилгчәр арвн һурвн җилдән хол Сиврт бәәсн мана аавнр-ээҗнр төрскн һазртан ирх зөв авад, таңһчан шинәс босххар шунв. Эҗго теегт гермүдән шинәс тосхад, үрдән өскәд көдлв.

Кован Нимә Хальмгин тууҗд орсн нерн мөн. Советин йосн теегт ирәд, шин җирһл экләд тосхгдсн цагт терүнд шунҗ орлцсн күүкд улсин негнь эн бәәсмн. Хальмг АССР-ин Совнаркомин түрүн ахлач бәәсн Пүрвән Анжурин аваль Нимә Хараевна цааҗллһна цагт кесг күчр-күнд тоотыг дааҗ һарсмн.
Бичкнәсн зөргтә билә

Нүр үгин ормд:105 җилин эргцд мана таңһчин олз- орунь икдәд, кемҗәһәрн өсәд- өргҗәд йовсн кергт нег үлү мана эгл улс тәвцән орулҗ, күцәмҗтәһәр көдлсн мөн. Урдк җилмүдт цуг халхин эрдмчнр авсн даалһвран давулҗ күцәһәд, нүүрт һарад, олна дунд күндлгдҗ йовсмн. Лаганя районд бәәсн нертә саальч Һәрән Екатерина минь иим улсин тоод орҗахнь лавта болхмн. Хойр зуудгч җилмүдин дундурар эн ачта медәтлә харһҗ тогтасн күүндвр эндр чигн бас эврә чинрән гееһәд уга гиҗ санад, энүг сергәх дурм күрв.

Шидр Хальмг Таңһчин эрүл-менд харлһна министрин дарук Нахан Мария болн Целинн района муниципальн бүрдәцин һардврин элч Джунан Данара Төрскән харсгч Алдр дәәнә ветеран Болха Санджиевна Ашектаеваг 100 насна өөнләнь йөрәв.

Маңһдур, така сарин 6-д цуг нарт-делкәд бурхн-шаҗнд сүзглдг улс XIV Дала ламин 90 насна өөн темдглхмн. Эн өдр Төвдин, Монһлын, Энткгин, Әрәсән шар шаҗнд шүтдг улсин алдр үүлдәч Дала Ламин Гегәнә өөнд нерәдгдсн керг-үүлдврмүд болхмн.

Хальмгуд иигҗ оларн хамцҗ ирдгинь үзәд уга бәәсн болхла, мөчн сарин 26-д Чонкуша Петрин нертә билг-эрдмин колледжд ирхмн билә. Тавн зун күн багтдг бәәрнд нег миңһн үлү күн цуглрв. Тернь баһдад, әмтн зогслго ирәд бәәв. Райодас чигн әмтн ирсн бәәдлтә. Китдин һазрт кесг миңһн дуунад бәәдг хальмгуд ахнр-дүүнрән үзхәр ирсн болҗана. Зуульчллһна халхар зун һучн күн ирсмн. Келн-улсин хувцтаһан балһсна уульнцсар, гиичлүрин өөгүр тедн йовснь олар үзгдв. Хол һазрас ахнр-дүүнр ирҗ йовна гисн зәңг тиигәд хальмгудыг хамцулв.

Элстд сән таал тогталһна көдлмш цаарандан давҗана. Элстин һардвр болн ЭГС-ин депутатнр эн төрт ик оньган тусхаҗана. Урҗ өдр балһсна төвд бәәдг Б.Б.Городовиковин нертә Хальмг ик сурһулин негдгч тойгта бәәрин өмн күцәгдҗәдг көдлмшиг Элст балһсна һардврин ахлачин дарук Хаска Сергей бүрткв.
Терүнд дөрвлҗн километр аһуд сән чинртә чолун углҗ тәвгдв. Темдглхд, эннь өдгә цагин шин эв-арһар кеҗ һарһгдв. Удл уга энд сәәхн панрмуд болн сандлмуд тәвгдхмн. Тер мет Хальмгин Келн-улсин архивин гер бас ясгдхмн.

Малчнрин төлә зуни кем дааврта болн чинртә болдгинь заах кергтә, тер юңгад гихлә хаврин цагт сән төл авад, малын то икдүләд, хөн сарин чилгчәр хөөдән кирһлһнә дарани кем эклнә.

Нүр үгин ормд: Эн җилин така сарин 5-д таңһчин улс Хальмг автономин ончта өөн өргмҗтә бәәдлд темдглхмн. Эн ут цагин туршт төрскн нутг делгрәд, өсәд-өргҗәд йовхнь минь нег һазра улсин ач-тус мөн гиҗ келх кергтәМана аавнр-ээҗнр, эк-эцкнр өдр- сө уга гилтә арһ-чидлән нөөлго көдлҗ, эврә һазр- усна делгрлтин төлә зүтксн болдг.Төрскән харсгч Алдр дәәнд залу-зөрмгән үзүлҗ, отг-әәмгән хортнас сулдхад, баатр йовдлмуд һарһсинь чигн ода кен эс меднә. Даруһас болхла хальмгуд цааҗла харһад,зөв угаһар эврә һазрасн туугдад, бүкл арвн һурвн җилдән киитн Сиврт хоолцаһан зовлң үзснь төрүц мартгдшго юмн. Тәвдгч җилмүдин дундурар эдн төрскн теегтән хәрҗ ирәд, шинәс таңһчан босхад гүҗрҗ көдлсн болдг. Иим улсин негнь Лаганя района Җалһан нертә совхозд ах хөөчәр көдлсн, Социалистическ Күч-көлснә Баатр Хоҗһра Адьян (зургт) бәәсмн. Адьян Тюрбеевич әмд- менд бәәсн цагт 2003 җилд мана зәңгч нертә малчла харһҗ күүндсн билә. Тер цага тодлврмудан минь Хальмг автономин ончта өөнлә ирлцүлҗ сергәснь орта болх гиҗ санад, барлҗасмдн эн.