Одахн 2023 җилд Хальмг Таңһчин хазна күцәлһнә ашлврт нерәдгдсн ил соңсхврт бичкдүдин зуни амрлһна кем бүрдәлһнә, райодт үүлддг лагерьмүдт ясвр келһнә төр босхгдсн билә. Урднь район болһнд эврә лагерь көдлдг бәәсн болхла, ода теднә то кесг холванд баһрснь нәрн төр болҗана. Хальмг Таңһчин залврин Ахлачин негдгч дарук – таңһчин хазна министр Шурһчин Очр эн чинртә төрәр тодрха хәрү өгч, тогтсн бәәдлиг ясруллһна төлә күцәгдҗәдг керг-үүлдврмүдин тускар келв.

Шидр орн-нутгин Президент Владимир Путин Әрәсән Федерацин Хүүвин Ахлач Валентина Матвиенкод Әрәсән күч-көлснә Баатрин нер зүүлһв. Эн байрта йовдлла Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Бату Валентина Ивановнаг йөрәв.

Эн долан хонгт Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Бату ар үзгт бәәдг райодт одҗ, бәәрн улсла харһҗана. Шидр Бату Сергеевич Баһ Дөрвдә района Тундутово селәнд одад, энд тосхгдсн парк, эмнлһ, ясгдсн дунд сурһуль хәләһәд, әмтиг үүмүлҗәдг төрмүдәр соньмсв.

Эндр, зуни түрүн өдрлә, өкәр мана бичкдүдт нерәдсн байр темдглгдҗәнә. Күн болх баһасн, күлг болх унһнасн, гиҗ келгддгәр, бичкнәснь авн өвкнрин авъясар дамҗад, үрдтән бидн чик сурһмҗ, сән сурһуль өгч өскхәр зүткнәвидн.

Шидр Яшалтан района Эсто-Алтай селәнд К.Марксин нертә СПК-н ул деер тәрәнә һазрин Өдрт нерәдсн хург болв. Городовиковск, Ик Буурла, Приютна райодын, тер мет Аһшин, Әәдрхнә, Ростовск, Шартун мүҗсин болн Сарпулин крайин селәнә эдл-ахун арһлачнр болн мергҗлтнр ирҗ орлцв.

- Мана элгн-садыг, цуг хальмг улсиг ямаран чигн учр угаһар урвачнр гиһәд хол Сиврүр туусна туск зәңгиг 1944 җилин эклцәр теднәс бичг ирхлә медҗ авлав. Чееҗм бүтәд, уурм күрәд, яһад мөшклһн-зарһ угаһар неринь һутаһад, төрүц гем уга улсиг җиңнсн киитнлә туусмб гиһәд үүмҗәләв, дәкәд тесч болшго болад, кеер һарад, нам ууляд, тедү дүңгә икәр теднә тускар седклм зовад бәәв, - гиҗ Төрскән харсгч Алдр дәәнә түрүн өдрәс авн церглҗәсн хальмг нисәч, зөргтә дәәч һашута тодлвран келәд, санаһан медүлсн билә.

Бичкн биичнрин нер туурсн коллектив эн җил олн марһанд болн хәләврмүдт орлцад, диилвр бәрҗ, Хальмгин нер һарһҗана. Шидр коллектив Дагестанд болсн нарт-делкән хәләврт хальмг бииһин ке-сәәхниг сүркә сәәнәр үзүләд, диилвр бәрәд ирв. Энүнә тускар «Тюльпанчик» ансамблин художественн һардач, Хальмг Таңһчин сойлын ачта көдләч Людмила Толкачева седкүлчнрт келҗ өгв.

Назрань балһснд Келн-улсин оркестр концертән үзүлснь сойлын ик чинртә йовдл болв.

Урҗ өдр Хальмг Таңһчин Улсин Хуралын (Парламентин) дарани биш сессь болв. Сессьт долан сурвр хәләгдв, тедн дунд суңһврин туск заканд сольвр оруллһна, шидр мана таңһчд болсн ЮРПА-н сүүрт таңһчин Улсин Хурал орулсн седвәрмүдин туск төрмүд болв. Сүүрин эклцәр таңһчин Улсин Хуралын Ахлач Артем Михайлов депутат Болдра Валерийд Төрскән харсгч Алдр дәәнә баатрмудын санл мөңкрүллһнд нерәдгдсн керг-үүлдврмүдт шунмһаһар орлцсн төләднь Ростовск мүҗин Азовск района һардврин Күндллһнә һашг бәрүлҗ өгв.

Шаред уул өврмҗ үүдәнә.
Баһчудыг спортд орлцулхин төлә.