Хальмг телеүзлд долан хонгин үлмҗ өдр 9 час 15 минутла «Дуука болн Куука» гидг һарц һарч ирнә. Шогта, инәдтә болн сурһмҗин чинртә эн соңсхврт Шорван Феликс Һәрән Лиҗ хойр орлцна. Билгтә хойр көвүг таңһчд әмтн сәәнәр меднә. Телеүзлин тематическ соңсхврмудын редакц эн һарциг белддг болв. Нертә седкүлч, редактор Нәдвдә Тамаран келсәр, соньн эн ахр наадыг телевизионн эв-арһар үзүлх санан урднь төрсн билә.

Сүл хойр долан хонгин туршарт мана таңһчд коронавирусн гемәр гемтсн улсин то невчк баһрад бәәхнь темдглгдҗәнә. Таңһчин эрүл-менд харлһна министерствин то-дигәр, пандемий эклсн цагас авн 19 миңһ һар күн эн хальдврта гемәр гемтв. Сүл хонгт гемтә улсин тоод 35 күн немгдв. Мана таңһчд эн гемәс 18033 күн эдгв, сүл хонгт дәкәд 51 күн эн гемиг диилҗ чадв. Гемнь гиигнәр болн медмҗән угаһар давҗах 3887 күн гертән амбулаторн кевәр эмнлһ авчана.
Таңһчин эмнлһсин улд секгдсн госпитальмудт ода 570 күн эмнлһ авчана. Теднәснь өрәлнь, таңһчин эмнлһнд бәәнә. Ода деерән зуг һурвн районд госпитальмуд үүлдҗәнә. Яшалтад -13, Көтчнрт – 23 болн Яшкульд 27 күн эмчнрин хәләврт кергтә эмнлһ авчана. Күнд кевәр эн гем давҗах 20 күүнәс 11-нь ИВЛ-аппаратар кииһән авчана.
Шидр мана орн-нутгт шин коронавирусн гемәс саглуллһна һурвдгч вакцин тоод авгдв. «КовиВак» гидг вакциниг Чумаковин нертә төв кеҗ һарһв. Әрәсән правительствин Ахлач Михаил Мишустина зәңглсәр, 120 миңһн доз моһа сард поликлиникүдт әмтнд экләд кедг болхмн. Ода Әрәсә эн гемәс саглдг һурвн вакцин бәәдг ор һанцхн орн-нутг болна.
Мана зәңгч

Кичгә Төлән нертә Хальмг Келн-улсин гимназин хальмг келнә багш Довуркан Кару «Төрскн келнә, тер тоод орс келнә, багшнрин Цугәрәсән мастер-класс – 2021» гидг марһанд диилвр бәрв. Эн марһаг РАНХиГС-ин сурһуль-эрдмин делгрлтин федеральн институтын (ФИРО) келн-улсин төрмүдин номин-шинҗллтин төв бүрдәҗ давулна. Эн Москвад лу сарин 26-с авн 28 күртл болв. Терүнд ут тоодан 33 гешүн орлцв. Дагестана, Чувашин, Ингушетин, Карелин, Удмуртин, Чечнян болн нань чигн талдан регионмудын төрскн келнә багшнр хоорндан марһлдв.

Шидр мана таңһчур А.Бакулевин нертә зүркнә-судцна Келн-улсин медицинск шинҗллтин төвин эмчнр ирсн билә. Эдн П.Жемчуевин нертә таңһчин эмнлһнә улд ода стационарт эмнлһ авчах улсин эрүл-мендин бәәдл шинҗлв. Терүнә ашар эмчнр өөдән чинртә месллһ керглҗәх улсиг шүүҗ авв.

Күн болһн төрснәс авн, түрүн ишкдл кеснәс авн кедү унҗ-босдг болх? Тер дотр бөдүрсн насндан учрсн зовлң дааҗ һарна гисиг күүнә заң-бәрцәс меддг.

Элст балһсна медәтнрин болн гемтә-шалтгта улсин гер-интернатд бәәдг Валерий Чекушенков НТВ телекомпаня «Ты супер 60+» гидг соңсхврин кастингд орлцхмн. Таңһчин социальн бүрдәцст бәәдг улс дундас Валерий Юрьевичиг шүүҗ авад, эн марһанд орлцх эрлһинь йовулв.

Хальмгин у теегт мал асрҗ, бийән теҗәҗ йовсн өвкнрин цагас авн хөөчин эрдм хамгин кергтә болн хамгин тоомсрта эрдм болҗаснь йирин юмн. «Мал асрсн амн тоста» – гиҗ хара заядан келгдсн үг биш.

Хальмг Таңһчин эрүл-менд харлһна министерствин зәңглсәр, пандемий эклсн цагас авн мана таңһчд 18960 күн коронавирусн гемәр гемтв. Сүл хонгт теднә тоод дәкәд 40 күн немгдв. Темдглхәс, сүл цагт өдр болһн дөч һар күүнд эн гем илдкгддг болв. Тегәд эпидемиологическ бәәдл невчк ясрҗана гиҗ келҗ болҗана. Таңһчин әмтн хальдврта гемәс саглуллһна тәрлһ авчана, санитарн некврмүдиг сәәнәр күцәҗәхәс иштә бәәдл ясрҗадг чигн болх. Эн өдрмүдт мана таңһчур дәкәд «Спутник V» вакцин авч ирв, тегәд тәрлһ авхар бичгдсн улс цаглань терүг авч чадҗана. Элст балһсна поликлиникд тәрлһ авхар ирсн улсин эрүл-мендин бәәдлиг һурвн эмч шинҗлнә. Тәрлһ келһнә хойр кабинет үүлдҗәнә, тегәд әмтн бичгдсн цагтан ирәд тәрлһ авна.
Ода таңһчин госпитальмудт 603 күн эмнлһнд бәәнә. Урдк кевәрн таңһчин эмнлһнә улд үүлдҗәдг 3-ч тойгта госпитальд нурһлҗ эдн эмнлһ авчана. Тенд эмнлһнд бәәдг 278 күүнәс 85-нь Деед Яшкульд эрүл-менд харлһна көдләчнрин хәләврт реабилитацин керг-үүлдврт орлцҗана. Гемнь күнд кевәр давҗах 13 күүнәс өрәлнь ИВЛ-аппаратар кииһәр авчана, эрүл-менд харлһна көдләчнр эднә әм аврхин төлә цугинь кеҗәнә. Болв зәрмдән гем күүнә эрүл-мендд ик харшлтан күргснә ашт теднә әм аврҗ болхш. Һундл төрхд, мана таңһчд 295 күн эн хальдврта гемәс иштә сәәһән хәәв. Шидр Хальмгин шаҗн лам Тэло Тулку ринпоче таңһчин эрүл-менд харлһна көдләчнрин ач-тус өөдәнәр үнлҗ эдн үнн-чик седклтәһәр эн хальдврта гемәс хөрлһнд церглҗәх төләднь ханлтан өргв.

БАТАН Наталья

Эклц класст сурхд бичкдүдт таалта болна. Эклц класст бичкдүд эрк биш сәәнәр сурхар седнә, му темдг авхасн эдн ичнә. Делкәд медрлин күчн хамгин ик гиҗ эдн иткнә, чидл, йосн болн мөңгн делкәд цугинь залхар седдгинь эдн медәд уга, иргчдән тиим му тоот уга кеһәд уурулх гиҗ бичкдүд тоолна, тиим санан эднд сурһульднь дөң болна. Болв ода бидн хамгин түрүнд сурһуль-эрдмин тускар келҗәнәвидн.

1999-ч җилин үкр сарин 17-д болсн ЮНЕСКО-н Һоллгч хургин зарлсар 2000-ч җиләс авн җил болһн олн келнә болн сойлын делгрлтин төлә нарт-делкән төрскн келнә Өдр темдглгднә. Лу сарин 25-д тогтсн авъясар эн байрт нерәдәд Хальмг Таңһчин сурһулин болн номин министерств хальмг келнд хару багшнриг, сурһмҗлачнриг, сурһульчнриг, өрк-бүлмүдиг цуглулҗ авад, хург бүрдәв. Хальмг Таңһчин Толһачин Администрацин һардачин дарук Манҗин Араш, Хальмг Таңһчин сурһулин болн номин министрин дарук Саңҗрһа Герман, Хальмг ик сурһулин Хальмг болн дорд үзгин келн-бичгин күрәлңгин һардач Лиҗин Мингиян, РАН-а Хальмг номин Төвин һардач Кукан Виктория, муниципалитет болһна сурһулин әңгүдин һардачнр, номтнр, седкүлчнр болн олна үүлдәчнр эн хургт орлцв.