Хальмг Таңһчин социальн делгрлтин, күч-көлснә болн көдлмшәр тетклһнә министерствин зәңглсәр, эн сарин эклцәр кесн то-дигәр мана таңһчд түрүн үрнь һарсн 1601 күүнд тернь һунта күртл сар болһн демин мөңгн өггднә. Эн кергт ут тоодан 104,4 сай арслң олзлгдв. Эн дем «Демографь» гидг келн-улсин төсвин «Үрнь төрҗ һарсн цагт өрк-бүлмүдт дөң күрглһн» гидг федеральн көтлврин медлд иргнмүдт социальн дөң күргхин төлә өггднә.

Х.Б. Кануковин нертə Элстин багшнрин колледж тѳрскн таңһчиннь, келн-улсиннь, ниигмин күн болһна кергллтс учртан авад, күцəмҗтə кевəр үүлдҗ йовсмн. Эрдм-сурһуль делгрүллһнə, шин җирһлин кѳрңд орлцҗ чаддг мергҗлтнр ѳсклһнə халхар кеҗ-күцəснь цань уга ик чинртə. Эврəннь ут тууҗин туршарт Хальмг педтехникум, хѳѳннь педучилищ болн педколледж тѳгсəсн улс таңһчин һардврт, эдл-ахун халхар кѳдлҗ йовсмн, оюни сойлын нүүрт йовсмн.

Җилмүд дигллһнә Юань-ши моңһл-китдин дегтрт бичсәр, эцкнь Есүгей-баатр маңһдыг дәәлхәр цергә аянд һарсмн. Тиигхд маңһдын цергин толһач Темүҗин бәрәнд авгдсн бәәҗ. Дегц Есүгей-баатрин авалнь көвү һарһна. Нудрмдан хатсн цус (нөҗг) атхсн нилх төрнә. Тер цусн улан чолуна бәәдлтә болна. Эцкнь хортыг дәәлсн күцәмҗд байрлад, көвүндән бәрәнд авгдсн күүнә нер өгнә. Тегәд көвүнь Темүҗин гидг нертә болсмн.

Хальмг Таңһчин эрүл-менд харлһна министерствин зәңглсәр, өцклдүр кесн то-дигәр мана таңһчд 3472 күн коронавирусн гемәр гемтснь темдглгдв. Сүл хонгт дәкәд 59 күн эн хальдврта гемәр гемтв. Харм төрхд, өдр болһн гемтә улсин тонь икдәд бәәнә. Әрәсән зәрм регионмудт бәәдл ясрҗадг болхла, мана таңһчд ясрх бәәтхә, нам гем өдр ирвәс икәр түгәд бәәнә.
Ода таңһчин госпитальмудт 378 күн эмнлһ авчана, нурһлҗ эдн Элстд үүлддг эмнлһст эмчнрин хәләврт бәәнә.

Эн җилин эклцәр, туула сард орн-нутгин федеральн хургт кесн дуудвртан Президент Владимир Путин Әрәсән школмудын эклц классмудын сурһульчнриг халун хот-хоолар теткхмн гисн даалһвриг өгсмн. Федеральн шаңһан дөңгәр техническ цуг таал тогтаһад 2020 җилин һаха сарин1-әс авн сурһульмуд шинәр көдлх. 2023 җил күртл ах классмудын сурһульчнриг болн колледжмүдин оютнриг болн сурчах нань чигн арвтнриг халун хот-хоолар тетклһнә төриг ода хаһлҗана.

Эн җил ЕГЭ өглһнә таал амр биш билә, түрүләд вирусин гем саалтг болв, дәкәд шүүврин болзгнь хооран саагдв. Тегәд сурһульчнрин медрлән сөрлһн әдл биш болад бәәв. Шүүврин даалһвр йир күнд болв, терүг шинәс өгх кергтә гиҗ зәрмснь некҗәв, наадкснь болхла ашнь му биш, нам күләгдснәс деер болв гиҗ келҗәв.

Хальмгин хотл балєснас арвн дууна єазрт шар харєа модна олар урєсн єазр бііні. Элстіс хол биш бііх эн єазрт амрхд йир таалта, энд аєарнь йир сенр, эрўл-менд батлгч кўчті. Ґвірц эн єазрт ирід, яєљ мана кўчр халун, хагсу салькта єазрт иим соньн модд урєсн болхв, гиљ саннач. Урднь теегт уласн болн жукн мод урєаљ болдгинь цугтан меддг. Єањ халунд шар харєа яєљ єарна гиљ кесгинь алмацљасмн. Болв мод урєадг кґдлічнр зґрглід, ю чигн урєаљ болхинь медўлв.

Тґрскн харсгч Алдр діінд бірсн Диилврин 75 љилин ґґнд нерідід, дўрслўлгч искусствин ўўдіврмўдин марєан зарлгдсн біісмн. Ґдгі цага ўйин улс імд бііхдін ґвкнрин диилвриг мартшгон туск єол тоолвртаєар марєан давулгдв. Терўнд 21 зурач орлцљ, диилврин туск тґрт нерідсн ўўдіврмўдін жюрин оньгт тусхав.

Хар Һазра района Кумской селәнд бәәдг Санчра Раиса хөрн тавн җил хооран социальн көдләчәр экләд көдлв. Эн җилмүдин эргцд Раиса Коммуновна медәтә, гемтә-шалтгта болн һанцарн бәәдг нег һазра улст түрүн нөкд болн ицлтә түшг болҗ, кен негнднь һарлдсн эгчлә эс гиҗ үрнлә әдл болв. Делкә мини гисн седклтә, өр-өвч болн әмтнлә ээлтә, тевчңһү, седвәртә күүкд күн отг-әәмгтән күндтәд тоолгдна. Социальн көдләчәр көдлдг деерән эн селәнә бәәдл-җирһлд шунмһаһар орлцдг төләдән даңгин олна нүүрт йовна.

Зунын цаг төгсч йовна. Удл уга һаха сар экләд, сурһульчнр, оютнр чигн сурһульдан орхар адһх. Дундын сурһуль төгсәсн күмс болхла, ик сурһульдан орад, шин әмдрл эклхән күләнә. Оютна әмдрл ямаран болхмб гиҗ санад йовдгнь маһд уга. Эн җил Хальмг ик сурһуль төгсәсн Кармана Арвн шидр мана редакцин гиич болад, Хальмгин оютнр яһҗ әмдрх болн сурһулян яһҗ сурхин тускар келәд өгсмн.