Ґцклдўр Элстд тањєчин правительствин конференц-залд «Онц болн бає арєлачнрт лизингов дґњ кўрглєн» гидг тґрір «тґгрг ширін» сўўр болв. Харєлтыг Хальмг Тањєчин правительствин Ахлачин дарук Людмила Иванова нўр ўгір секід, «МСП корпорац» АО арєлачнриг дґњнлєні халхар керг-ўўлдврмўд давулљана гив. Хальмг Тањєчин правительствин болн эн корпорацин хоорнд батлгдсн бооцанас ишті эдн оборудовань хулдљ авлєна тґлі лизинг олзлљ кергін делгрўллєні халхар біірн арєлачнрла дамшлтарн хувацлхар ирв.

Хальмгин зарєин приставмуд зарєин бичгўдиг цаглань эс кўргсн тґліднь пошт зґґєічнриг эн љилин 7 сарин эргцд 12 сааљ административн дааврла харєулв. Поштын залєлдана туслмљ кўрглєні зокалмудыг эвдсн уршгар салњгар кґдлдг поштын кґдлічнр 62 мињєн арслњга ялын мґњг ґгхмн

Ґцклдўр, август сарин 26-д, Элстд ЗАО рНПП «Љањєр» типографьт 2019 љилин сентябрин 8-д болх тањєчин Толєачин суњєврин тґлі бюллетеньс бел кегдв. Бюллетеньсиг тањєчин Суњєврин комиссин гешўдт бірўлљ ґгв. Энтн тогтасн зуран дарани дааврта девсњ болљана. Бюллетеньс хойр - орс болн хальмг келір бўклдін барлгдсн бііні. Энд кандидатнрин дґрвн фамильнь заагдљана: Вышкварок, Манжикова, Мучаев, Хасиков.

Мґњгін хірў авч чадв
ФСС-ин специалистнр ціілєвр ґгчіні
Нилхд эцкнрин хіліврт
Балєсна цутхлњ сііхрљіні
Бичкдўд музейд одв

- Удл уга элстд, июль сарин 26-27-д, Хальмг Тањєчд тўрўн болљ Энткг орн-нутгин Ґдрмўд эклх. Эн орн-нутг Ірісілі кесг зун љилин туршарт иньгллтин болн олн халхин нґкцлтин хірлці бірљ ўўлдљіні. Сўл љилмўдт болхла эн Ірісін регионмудла, тер тоод Хальмг Тањєчла, залєлдаєан ґргљўлљіні- гиљ «Калмыкия» РИА-д болсн кўўндвриг сойлын болн туризмин министрин ўўлиг дааљадг Хоњєр Эльбиков эклв.

«Тањєчин імтні социальн теткврин комплексн Цутхлњ» гидг учрежденя ґрк-бўлмўдт болн бичкдўдт дґњ кўрглєні іњгин медлд «Бамб цецг» гидг лагерь ўўлдљіні. Июнь сарин 4-с авн бає теткврті, олн ўрті болн љирєлин кўнд таалд туссн ґрк-бўлмўдин кўўкд-кґвўд энд амрчана. Ут тоодан 25 кўўкн-кґвўн эн селгінд орљана. Эн бичкдўд эн љил 1-ч класст орх, тегід школын ґмн энд сергмљтієір амрхин тґлі соньн программ белдгдсн бііні.

Одахн «Калмыкия» РИА-н барин Цутхлњд болсн брифингд Хальмг Тањєчин социальн делгрлтин, кўч-кґлсні болн кґдлмшір тетклєні министрин ўўл дааљадг Марина Ользятиева журналистнрла харєад, «Демография» гидг келн-улсин тґсвір кўцігдх керг-ўўлдврмўдин тускар тодрхаєар келљ ґгв. Июнь сарин 8-д мана орн-нутгт социальн кґдлічин Ґдр темдглні, тегід эн кемд бидн кељ-кўцісн кґдлмшиннь аш диглљ, эркн чинрті тґрмўд темдглљ авнавидн гиљ дааврта єардач келв.

Рыночн хірлціні таалд хулд-гўўлгі делгрўлні гисн амр биш. Нег ўлў сетевой хулд-гўўлгін делгрсн цагт мейірклєиг дааєад, олзтаєар кґдлхд кўчр болна. Тегід чигн урднь тањєчин район болєнд гилті ўўлдљісн райпос хаагдад, кґдлдгін уурв. Харм тґрхд, ода тањєчд зуг Кґтчнрі болн Хар Єазра райодт райпо бііні.

Давсн долан хонгт Хальмг Тањєчин прокуратурт насни-дигт кўрід уга бичкдўдиг аля-азд йовдлмудас хґрлєні тґрір форум болв. Терўнд ямаран учрас ишті бичкдўд зака эвдљ аля-азд йовдлмуд єарєдгин, яєад эдн імндін кўрдгин, эдн талдан бичкдўдіс мґњг некљ баєчудын организацсин ханьд ордгин, амрлєна кемд бичкдўдиг кґдлмшір тетклєні, цаган сергмљтієір болн тустаєар давулхиг бўрділєні болн нань чигн тґрмўд эн хургт босхгдв.

Îäàõí Ýëñòä, Õàëüìã óíèâåðñèòåòä, ´í÷í áîëí á³³äë-šèðºëèí ê¢íä òààëä òóññí áàº÷óäò Øèí šèëèí ´ìí ´ðãíä äåì ê¢ðãëºíä íåð³äñí õóðã áîëâ. Ýíä ôàêóëüòåòì¢äèí äåêàíìóä, îþòíð, ñïåöèàëèñòíð îðëöâ. Ò¢ð¢ë³ä áàº÷óäûí ýð¢ë-ìåíäèã ÿñðóëëºíà ò´ð³ð Õàëüìã ÃÓ-í ñàíàòîðèé-ïðîôèëàêòîðèéèí àõ ìåäñåñòðà Òàìàðà Ñàðàíãîâà êåëš ´ãâ. Ýíä îëí ç¢ñí ïðîôèëüò³ ýì÷íð ê´äëí³, òåã³ä îþòíð ìåäèöèíñê öóòõëœä èð³ä, ýð¢ë-ìåíä³í ÿñðóëš ÷àäšàíà ãèš ýí òåìäãëâ.
- Òèèì èê òóñòà ê´äëìø ê¢ö³ñíäíü ïðîôèëàêòîðèéèí êîëëåêòèâä õàíëòàí ´ðãš³í³â. Ìàíà îþòíðò íàì áàëºñíà ïîëèêëèíèêä îäàä êåðã óãà, ïðîôèëàêòîðèéèí ýì÷íð ýäí³ ýð¢ë - ìåíäèíü øèíšëš ýìíí³. Òàäíàñ êåí ïðîôèëàêòîðèéä îäíà?- ãèš ðåêòîð Áàäì Ñàëàåâ ñóðâ. Áîëâ õóðãò èðñí îþòíð äóíä òèèì ê¢í îëäñí óãà. Òåðíü ñ³í ÷èãí áîëõ ãèš ðåêòîð òåìäãëâ, áîëâ ýâð³ííü ýð¢ë-ìåíäèí òóñêàð áຠöàãàñí àâí óõàëõ êåðãò³. Òåã³ä ôàêóëüòåòèí äåêàíìóäò îþòíðèí ýð¢ë-ìåíä á¢ðòêëºíä óëì èê îíüãàí ´ãõ ñåëâã ´ããäâ.
Ê¢íä á³³äëä òóññí, ä´œ êåðãëš³õ áîëí ´í÷í îþòíðò ïðîôêîìä èð³ä ýðëº áè÷õ êåðãò³, òèèãõë³ ýäíä ìàòåðèàëüí ä´œ ê¢ðããäõ. Ôåäåðàëüí çàêàºàð òèèì êåðã-¢¢ëäâð ê¢ö³ãäš³í³. Ýí šèë áຠáèø ì´œãí ýí êåðãò ºàðºãäâ, ñîöèàëüí êåñã äåì ýí¢í³ óë äååð ´ããäâ.
Îäà 7 ´í÷í îþòíä äåì ´ããäš³í³, êåìð ýäí îëíà ê´äëìøò îðëöšàõëà, ñ³³í³ð ñóð÷àõëà, ñòèïåíäüä áàñ íåìëò àâõ. Òåã³ä ñ³³í³ð ñóðòí, ëåêöàñ áîëí ñåìèíàðìóäàñ áè÷³ äóòòí, ãèš ðåêòîð êåëâ. Ìàíà óíèâåðñèòåòèí îþòíðèí òîîä ²ð³ñ³í ÷åìïèîíìóä, âîëîíòåðìóä, íàíü ÷èãí àêòèâèñòíð áàñ éîâíà, ýäí áàñ íåìëò ñòèïåíäüä³í àâíà.
Òåð ìåò ýê-ýöê óãàºàð ¢ëäñí îþòíðò ôåäåðàëüí çàêàíëà èðëö³ò³º³ð ÿìàðàí äåì ê¢ðããäš³õèí òóñêàð ôèíàíñèí-ýêîíîìè÷åñê ³œãèí ºàðäà÷ Î÷èð Ìàöåêîâ êåëš ´ãâ. Ôåäåðàëüí áþäæåòèí ì´œãí³ñ ýäíä ó÷åáíèê¢ä, õóâö-õóíð, õîò-õîë õóëäš àâõèí ò´ë³ 16 ì蜺 øàõó àðñëœ ´ããäí³. Óò-òóðøòàí Õàëüìã-í ´í÷í îþòíðò áîëí ñîöèàëüí äåì êåðãëš³õ íàíü ÷èãí áàº÷óäò 27 ñàé àðñëœ ´ããäí³. Òèèã÷ê³ä ýäí³ ³œã šèë áîëºí íåìð ì´œã àâëºíà òóñê ýðëºèã îðóëš ´ãí³. Ýí šèë íîìèí áîëí àõ ñóðºóëèí ìèíèñòåðñòâ 5 ñàé 200 ì蜺í àðñëœãà íåìëò ´ãâ, äåì êåðãëš³õ öóã îþòíðò òåðíü ´ããäâ.
Îëíà ê´äëìøò øóíìºàºàð îðëöšàõ îþòí Âèòàëèé Ñàìîéëîâ Õàëüìã ÃÓ-í ºàðäâð ýäíä äåì áîëí ì´ð³ ´ã÷³ñí³ ò´ë³ õàíëòàí ´ðãâ. Ýí áèèºèí àíñàìáëüä îðëöšàíà. 4-÷ êóðñò ñóð÷àõäàí ¢¢ðì¢ä볺³í õàìäàí Ôðàíöä, Èòàëüä îäàä èðš. "Ê¢í áîëºí îëíà ê´äëìøò, ñïîðòä, áèëã-ýðäìèí êðóæîêä ýñ ãèš àíñàìáëüä îðëöõàð á³³õë³, ò¢¢í³ ñàíàíü ê¢öõ",- ãèš Âèòàëèé êåëâ.
Òåð ìåò òàëäàí ôàêóëüòåòì¢äèí ñòóäåíòð ïðîôêîìä õàíëòàí ´ðãâ. Ýíä êåç³ ÷èãí îþòíðèí ýðëºèã öàãëàíü àâíà, òåã³ä ÷èãí áàº÷óä äåì³í óäàí ê¢ë³õø. ¥ðê-á¢ëò³ îþòíðò ÷èãí èê ä´œ ê¢ðããäí³. Òàëäàí ðåãèîíàñ èðñí îþòíð ò¢ð¢í ñààìä ý쳺³ä îëíà ê´äëìøò îðëöäãî á³³ñìí. ijê³ä èšëä³ä, øèí ¢¢ðì¢ä³í îëàä, âîëîíòåðìóä áîëí íàíü ÷èãí àêòèâèñòíð áîëñìí.
- Ìàäíä ìàòåðèàëüí ä´œ ´ãñí äååð³í, á¢ë³í ¢ã êåë³ä, ìàíà ê¢ö³š³õ êåðãèã, ìàíà áèëã-ýðäìèã, øóíëòûí ä´œíí³, òåð¢í³ ò´ë³ õàíëòàí ´ðãõ³ð ñåäë³â. Öóã âóçìóäò òèèãš ñ³³í³ð îþòíðëà çàëºëäà á³ðí³ ãèš êåëš áîëøãî,- ãèš ãóìàíèòàðí ôàêóëüòåòèí îþòí Ñîôüÿ Áàäìàåâà êåëâ.
-Áèäí óíèâåðñèòåòä ñóð÷àõ öóã áàº÷óäò îíüãàí ´ãõ³ð ñåäí³âèäí. Îäàõí ´ðê-á¢ëò³ îþòíðò ä´œ áîëëàâèäí. Òèèì éîâäë ìàäíèã áàéðëóëíà. Îþòíð ñóðñí äååð³í áè÷êä¢ä³í àñðíà, òåðíü áàñ ñ³í, îëíä òóñòà éîâäë. Òåã³ä òàäíàñ ê¢í áîëºí òèèì òóñòà ¢¢ëäâð ê¢ö³õë³ ñ³í áîëõ. Ê¢ö³ìšä ê¢ðõ³ð ñåäš³õ öóã áàº÷óäûã ä´œíõ ñåäêë 碢í³âèäí. Ìàäí äàðó-äàðóíü õàðºëòñ êåš ìàíà óíèâåðñèòåòèí äåëãðëòèí òóñêàð êåëõ ç´âò³âèäí. Ñóðºóëÿí, íîìèí øèíšëëò³í ÿñðóëõèí ò´ë³ á³³äã öóã ýâ-àðºèã îëçëòí, áèäí îíüäèí ä´œ áîëàä á³³õâèäí, ýð¢ë-ìåíä³í áàòðóëõèí òóñêàð áè÷³ ìàðòòí, Õàëüìã óíèâåðñèòåò ø¢¢š àâñíäòí õàíëòàí ´ðãš³í³â, óíèâåðñèòåò òàäíä óëì èê óðìä ´ãòõ³, ê¢ö³ìš á³ðõ ñåäêë 碢ëºòõ³, -ãèš Áàäì Ñàëàåâ îþòíðèã óðìäóëâ.
Ò¡ÐÂ²Í ªóíàÎäàõí Ýëñòä, Õàëüìã óíèâåðñèòåòä, ´í÷í áîëí á³³äë-šèðºëèí ê¢íä òààëä òóññí áàº÷óäò Øèí šèëèí ´ìí ´ðãíä äåì ê¢ðãëºíä íåð³äñí õóðã áîëâ. Ýíä ôàêóëüòåòì¢äèí äåêàíìóä, îþòíð, ñïåöèàëèñòíð îðëöâ. Ò¢ð¢ë³ä áàº÷óäûí ýð¢ë-ìåíäèã ÿñðóëëºíà ò´ð³ð Õàëüìã ÃÓ-í ñàíàòîðèé-ïðîôèëàêòîðèéèí àõ ìåäñåñòðà Òàìàðà Ñàðàíãîâà êåëš ´ãâ. Ýíä îëí ç¢ñí ïðîôèëüò³ ýì÷íð ê´äëí³, òåã³ä îþòíð ìåäèöèíñê öóòõëœä èð³ä, ýð¢ë-ìåíä³í ÿñðóëš ÷àäšàíà ãèš ýí òåìäãëâ.
- Òèèì èê òóñòà ê´äëìø ê¢ö³ñíäíü ïðîôèëàêòîðèéèí êîëëåêòèâä õàíëòàí ´ðãš³í³â. Ìàíà îþòíðò íàì áàëºñíà ïîëèêëèíèêä îäàä êåðã óãà, ïðîôèëàêòîðèéèí ýì÷íð ýäí³ ýð¢ë - ìåíäèíü øèíšëš ýìíí³. Òàäíàñ êåí ïðîôèëàêòîðèéä îäíà?- ãèš ðåêòîð Áàäì Ñàëàåâ ñóðâ. Áîëâ õóðãò èðñí îþòíð äóíä òèèì ê¢í îëäñí óãà. Òåðíü ñ³í ÷èãí áîëõ ãèš ðåêòîð òåìäãëâ, áîëâ ýâð³ííü ýð¢ë-ìåíäèí òóñêàð áຠöàãàñí àâí óõàëõ êåðãò³. Òåã³ä ôàêóëüòåòèí äåêàíìóäò îþòíðèí ýð¢ë-ìåíä á¢ðòêëºíä óëì èê îíüãàí ´ãõ ñåëâã ´ããäâ.
Ê¢íä á³³äëä òóññí, ä´œ êåðãëš³õ áîëí ´í÷í îþòíðò ïðîôêîìä èð³ä ýðëº áè÷õ êåðãò³, òèèãõë³ ýäíä ìàòåðèàëüí ä´œ ê¢ðããäõ. Ôåäåðàëüí çàêàºàð òèèì êåðã-¢¢ëäâð ê¢ö³ãäš³í³. Ýí šèë áຠáèø ì´œãí ýí êåðãò ºàðºãäâ, ñîöèàëüí êåñã äåì ýí¢í³ óë äååð ´ããäâ.
Îäà 7 ´í÷í îþòíä äåì ´ããäš³í³, êåìð ýäí îëíà ê´äëìøò îðëöšàõëà, ñ³³í³ð ñóð÷àõëà, ñòèïåíäüä áàñ íåìëò àâõ. Òåã³ä ñ³³í³ð ñóðòí, ëåêöàñ áîëí ñåìèíàðìóäàñ áè÷³ äóòòí, ãèš ðåêòîð êåëâ. Ìàíà óíèâåðñèòåòèí îþòíðèí òîîä ²ð³ñ³í ÷åìïèîíìóä, âîëîíòåðìóä, íàíü ÷èãí àêòèâèñòíð áàñ éîâíà, ýäí áàñ íåìëò ñòèïåíäüä³í àâíà.
Òåð ìåò ýê-ýöê óãàºàð ¢ëäñí îþòíðò ôåäåðàëüí çàêàíëà èðëö³ò³º³ð ÿìàðàí äåì ê¢ðããäš³õèí òóñêàð ôèíàíñèí-ýêîíîìè÷åñê ³œãèí ºàðäà÷ Î÷èð Ìàöåêîâ êåëš ´ãâ. Ôåäåðàëüí áþäæåòèí ì´œãí³ñ ýäíä ó÷åáíèê¢ä, õóâö-õóíð, õîò-õîë õóëäš àâõèí ò´ë³ 16 ì蜺 øàõó àðñëœ ´ããäí³. Óò-òóðøòàí Õàëüìã-í ´í÷í îþòíðò áîëí ñîöèàëüí äåì êåðãëš³õ íàíü ÷èãí áàº÷óäò 27 ñàé àðñëœ ´ããäí³. Òèèã÷ê³ä ýäí³ ³œã šèë áîëºí íåìð ì´œã àâëºíà òóñê ýðëºèã îðóëš ´ãí³. Ýí šèë íîìèí áîëí àõ ñóðºóëèí ìèíèñòåðñòâ 5 ñàé 200 ì蜺í àðñëœãà íåìëò ´ãâ, äåì êåðãëš³õ öóã îþòíðò òåðíü ´ããäâ.
Îëíà ê´äëìøò øóíìºàºàð îðëöšàõ îþòí Âèòàëèé Ñàìîéëîâ Õàëüìã ÃÓ-í ºàðäâð ýäíä äåì áîëí ì´ð³ ´ã÷³ñí³ ò´ë³ õàíëòàí ´ðãâ. Ýí áèèºèí àíñàìáëüä îðëöšàíà. 4-÷ êóðñò ñóð÷àõäàí ¢¢ðì¢ä볺³í õàìäàí Ôðàíöä, Èòàëüä îäàä èðš. "Ê¢í áîëºí îëíà ê´äëìøò, ñïîðòä, áèëã-ýðäìèí êðóæîêä ýñ ãèš àíñàìáëüä îðëöõàð á³³õë³, ò¢¢í³ ñàíàíü ê¢öõ",- ãèš Âèòàëèé êåëâ.
Òåð ìåò òàëäàí ôàêóëüòåòì¢äèí ñòóäåíòð ïðîôêîìä õàíëòàí ´ðãâ. Ýíä êåç³ ÷èãí îþòíðèí ýðëºèã öàãëàíü àâíà, òåã³ä ÷èãí áàº÷óä äåì³í óäàí ê¢ë³õø. ¥ðê-á¢ëò³ îþòíðò ÷èãí èê ä´œ ê¢ðããäí³. Òàëäàí ðåãèîíàñ èðñí îþòíð ò¢ð¢í ñààìä ý쳺³ä îëíà ê´äëìøò îðëöäãî á³³ñìí. ijê³ä èšëä³ä, øèí ¢¢ðì¢ä³í îëàä, âîëîíòåðìóä áîëí íàíü ÷èãí àêòèâèñòíð áîëñìí.
- Ìàäíä ìàòåðèàëüí ä´œ ´ãñí äååð³í, á¢ë³í ¢ã êåë³ä, ìàíà ê¢ö³š³õ êåðãèã, ìàíà áèëã-ýðäìèã, øóíëòûí ä´œíí³, òåð¢í³ ò´ë³ õàíëòàí ´ðãõ³ð ñåäë³â. Öóã âóçìóäò òèèãš ñ³³í³ð îþòíðëà çàëºëäà á³ðí³ ãèš êåëš áîëøãî,- ãèš ãóìàíèòàðí ôàêóëüòåòèí îþòí Ñîôüÿ Áàäìàåâà êåëâ.
-Áèäí óíèâåðñèòåòä ñóð÷àõ öóã áàº÷óäò îíüãàí ´ãõ³ð ñåäí³âèäí. Îäàõí ´ðê-á¢ëò³ îþòíðò ä´œ áîëëàâèäí. Òèèì éîâäë ìàäíèã áàéðëóëíà. Îþòíð ñóðñí äååð³í áè÷êä¢ä³í àñðíà, òåðíü áàñ ñ³í, îëíä òóñòà éîâäë. Òåã³ä òàäíàñ ê¢í áîëºí òèèì òóñòà ¢¢ëäâð ê¢ö³õë³ ñ³í áîëõ. Ê¢ö³ìšä ê¢ðõ³ð ñåäš³õ öóã áàº÷óäûã ä´œíõ ñåäêë 碢í³âèäí. Ìàäí äàðó-äàðóíü õàðºëòñ êåš ìàíà óíèâåðñèòåòèí äåëãðëòèí òóñêàð êåëõ ç´âò³âèäí. Ñóðºóëÿí, íîìèí øèíšëëò³í ÿñðóëõèí ò´ë³ á³³äã öóã ýâ-àðºèã îëçëòí, áèäí îíüäèí ä´œ áîëàä á³³õâèäí, ýð¢ë-ìåíä³í áàòðóëõèí òóñêàð áè÷³ ìàðòòí, Õàëüìã óíèâåðñèòåò ø¢¢š àâñíäòí õàíëòàí ´ðãš³í³â, óíèâåðñèòåò òàäíä óëì èê óðìä ´ãòõ³, ê¢ö³ìš á³ðõ ñåäêë 碢ëºòõ³, -ãèš Áàäì Ñàëàåâ îþòíðèã óðìäóëâ.
Ò¡ÐÂ²Í ªóíà