«КТК – билгтә бичкдүдт» гидг нарт-делкән марһана гала - концертд Хальмгин билгтнр билг-эрдмән үзүлв. Марһаг ашлсн байрин ик концерт Москвад болв. Көк теңгсин бүрдәцин буйнч седклин көтлвр эн җил Алдр Диилврин 80 җилин өөнд нерәдгдв.

Хальмг Таңһчин ах санитарн эмчин үүл дааҗадг Евгений Джеваковин батлсн тогтаврас иштә грипп болн ОРВИ гем түгҗәхәс иштә бар сарин 2-ас авн Элст балһсна сурһуль-эрдмин бүрдәцст хаслһна диг-даран зарлгдсн бәәнә. Тер тогтаврас иштә хотл балһсна дунд, немр болн дунд шишлң сурһулин болн спортын бүрдәцсин, бичкдүдин садмудын, наадлһна хорасин үүлдвр цаг зуур зогсагдв. Тер мет шишлң заавр һартл эмнлһнә болн социальн теткврин бүрдәцст бас хаслһна диг-даран зарлгдв.

[b]Маңһдур цуг нарт-делкәд эврә сән дурар үүлддг улсин сән өдр темдглгдҗәнә. Эн өдриг 1985 җиләс авн ООН-а Генеральн ассамблейин шиидврәр темдглдг болсмн, мана орн-нутгт болхла Әрәсән Президентин зәрлгәс иштә 2017 җиләс авн эн өдр зарлгдв. Эврә сән дурар үүлддг улс буйнч седклин болн олна седвәрәр бүрдәгдсн керг-үүлдврмүд, спортын марһас, наадм болн концертсд давуллһнд дөңгән күргнә. Мана таңһчд эн җисән бас күцәмҗтәһәр делгрҗәнә, эврә сән дурар олн-әмтнд дөң-тусан күргх улсин то өсәд йовна. Эн намрар мана таңһчд болсн шар шаҗна нарт-делкән ик хург давуллһнд, кесг һазрас ирсн гиичнриг тосч авлһнд эврә сән дурар үүлддг улсин тәвциг үнлҗ болшго. Эднә ач-тусар ик хург өөдән кемҗәнд давулгдв, ирсн гиичнрт Хальмг һазрт давулсн өдрмүд мартгдшго кем болҗ тодлгдв.

Хальмг Таңһчин Улсин Хуралын (Парламентин) Ахлач Артем Михайлов таңһчин Толһач Хаска Батун даалһврар цергә шишлң керг-үүлдврт орлцачнр Одган Николайд болн Манҗин Владимирт Советин Союзин Баатр Делгә Эрднин медаль бәрүлҗ өгв. Таңһчин Улсин Хуралд болсн харһлтд цергчнр болн теднә өрк-бүлмүд, Хальмг Таңһчин Олна палатын ахлач Мучан Батыр орлцв.

Хальмг ик сурһулин коллектив Әрәсәд нүүрт һарад, «Приоритет-2030» төсвин орлцач болҗ өөдән нерән иткүлв.

Эндр селәнә һазрт бәәдг улсин то баһрад йовхнь һундлта. Баһчуд дунд сурһулян төгсәһәд, орн-нутгин балһсдт ик сурһуль төгсәҗ, нурһлҗдан тенд үлдәд көдлнә. Бичкн селәдт альд көдлхмб гисн сурвр даңгин үүднә. Мал өсклһнә халхар эс гиҗ дунд сурһуль бәәхлә багшар көдлҗ болхмн. Талдан бүрдәцс цөн, тегәд баһчуд балһсн тал темцнә.

Экин сән өдрт нерәдҗ Әрәсән күүкд улсин ниицәнә Хальмг региональн әңг «Өрк-бүлин авъясмуд: үйнрин залһлдан» гидг марһана дииләчнриг ачлв. Эн марһан дөрвн җил дарандан давулгдҗана, тегәд сән авъяст тохрв гиҗ келҗ болхмн. Терүнд орлцачнр ут ду дуулв, хальмг келәр шүлг айслулҗ умшв. Эн җил мана орн-нутгт Төрскән харсачин җил болҗана, Алдр Диилврин 80 җилин ончта өөн темдглгдв, тегәд «Мини өрк-бүлин баатрмуд» гидг онц марһан зарлгдсн билә.

Нас утдуллһн – кезәңк хальмг авъяс мөн. Мана хальмг улст дала авъясмуд бәәнә. Эдн дунд «нас утдуллһн» ик чинр зүүнә. Хальмг литд җилмүд эврә нерәдлһтә: туула, лу, моһа, мөрн, хөн, мөчн, така, ноха, һаха, хулһн, үкр, бар мөн. Күн ямаран җилд һарна, тиим җилтә болна. Арвн хойр җил болад, дарук җилднь насн ордг. Насн орхла, насан утдулх кергтә. Җил орхин өмн гелңд одад нас утдулдг, ном умшулдмн. Гелң тал одхларн цә, тос, шикр-балта авч оддмн, мөңгәр бәрц бәрдмн, шүтәнднь мөргдмн. Гелңд одхларн ээҗ-аавдан йөрәл авхулдмн, өөрхн улстан нерәдәд киилг, эд өргҗ мөргдмн.

Үкр сарин 30-д кикбоксингин нарт-делкән өдр темдглнә. Әрәсәд, нег үлү Хальмг Таңһчд кикбоксинг өргнәр делгрҗәнә гиҗ келх кергтә. Шин ул батлгдад, сән спортсменмүд, дамшачнр болн нүүрләчнр өсчәнә.

Намрин сүл сарин дундурар малчнрин төлә үвлзлһнә хамгин дааврта кем эклв. Тегәд таңһчин фермермүд малын өвс-тоосинь зөөҗ орулад, эртәснь белдв.
Хальмгин селәнә эдл-ахун министерствин зәңглсәр, таңһчин эдл-ахуст 320 миңһн һар толһа бод мал, 1,5 миңһн һар хөн, 1000 шаху темән үвлзлһнд орв. Цуг эдл-ахуст малын хот белн бәәнә. Эн җилин намр зөвәр дулан болад, мал өдртән теегт идшлв, эннь малын хот хадһллһнд туслв гиҗ келх кергтә. Ветеринарийин халхар бас ирлцңгү керг-үүлдврмүд цаглань күцәгдв.