Урҗ өдр гер-бүүрин коммунальн эдл-ахун көдләчнр сән өдрән темдглв. Хальмгин Толһач Хаска Бату эдниг йөрәв.

Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Бату терроризмлә ноолда келһнә халхар көдлдг комиссин гешүдлә селвлцә давулв. Темдглхд, эн җилд терроризмин туст үүлддг келн-улсин хүүв 20 җилин өөнән темдглҗәнә.

Моһа сарин 12-т Ростов-на-Дону балһснд «Негдсн Әрәсә» партин Өмн үзгин дуһргин ик хург болв. Хальмгин делегац Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Батун һардвртаһар терүнд бас орлцв. Эн сүүрт ямр төрмүд хаһлгдсна тускар Бату Сергеевич седкүлчнрт цәәлһҗ ашинь диглв.

Урҗ өдр Городовиковск района Веселое болн Лазаревское селәдт «Эрүл-менд бәәтн!» гидг керг-үүлдврин йовудт эмчнрин баг көдлв. Селәнә эмнлһнә фельдшер Галина Мельник урдаснь бәәрн улст эмчнр ирхин тускар медүләд, хуучта, гемтә-шалтгта улст болн цергә керг-үүлдврт орлцачнрин өрк-бүлмүдт ямаран мергҗлтнрин селвг кергтәһинь диглв. Галина Николаевна Сарпуль балһснд медицинск училищ төгсәһәд, 1983 җиләс авн энд көдлҗәнә. Бәәрн улс эрүл-менд харлһна көдләчиг күндлнә, цаһан седклднь ханна. Кенд ямаран шинҗллт кехинь, ямаран эмнлһ авхинь эн бүрткҗ, күн болһнд килмҗән тусхаҗ, кениг чигн оньгасн алдхш гиҗ селәнәхн буульмҗтаһар келнә.

Хальмг Таңһчин сурһуль-эрдмин бүрдәцсин сурһульчнриг «Медрл.Баатрмуд» гидг хураңһула таньлдулҗана. «Медрл» ниицәнә лектормуд болн «Дәәч» гидг цергә-спортын белдврин болн төрскнч сурһмҗин Төвин курсантнр сурһульчнрт цергә шишлң керг-үүлдврт орлцачнрин залу-зөрмгин тускар келҗ өгчәнә.

Моһа сарин 17-18-д Элстд «Хамдан» нертә билгтә баһчудын таңһчин марһан арвн тавдгч кемдән давулгдхмн. Әрәсән улсин ниицлтин җиллә ирлцҗ эн марһана көтлвр бүрдәгдхмн.
Энүнә тускар шидр баһчудын олна бүрдәцсин элчнр таңһчин седкүлчнрт тодрхаһар келҗ өгв. Мана таңһчд баһчудын билгинь делгрүлхин төлә «Хамдан» марһан-наадм давулгдна.

Шидр Үстин района Харба селәнд урднь Степная нерәдгдҗәсн уульнцд селәнә эдл-ахуг һардҗ йовсн Анҗан Владимирин нер зүүлһв. Владимир Олеевич «КПСС-ин XXI съезд» гидг селәнә эдл-ахун һардач болҗ 1979 җиләс авн 1992 җил күртл көдлҗ йовсмн. Энүнә һардврт эдл-аху олзта-орутаһар үүлдҗ, нүүрлгч совхоз бәәсмн. Тер цагт эдл-ахуд 50 миңһн һар хөн, 3 миңһн толһа бод мал, саалин үкрмүд асрдг билә. Чадмг һардач үнн-чик хәләцтә, кеслн үгдән бат, чаңһ неквртә, хамдан көдлдг улсин төлә сән таал тогтахар шундг, эднә мергҗлт өөдлүллһнд ик оньг өгдг күн бәәсмн. Тер төләд селәнә әмтн Владимир Олеевичиг күндлҗ тевчдг билә. Һундл төрхд, җил хооран эн сәәһән хәәв.

Шидр Хальмг Таңһчин күндтә иргн, Әрәсән физическ сойлын ачта көдләч, таңһчин спортын делгрлтд тәвцән орулсн Очра Александр йирн насан зүүв.

Әрәсән улсин ниицлтин җилд нерәдгдсн керг-үүлдврмүд орн-нутгин балһсдар, селәдәр бүрдәгдҗ, олн келн-улс хоорндк залһлдаг батрулҗана. Шидр Ростов-на-Дону балһсна Октябрьск района 32-ч тойгта дунд сурһульд болсн байрин керг-үүлдврт орс, хальмг, бурят, корей, азербайджан, маңһд болн нань чигн талдан келн-улсин элчнр харһад, билг-эрдмән үзүлв.

Моһа сарин 13-д мана таңһчд хальмг шүлгләнә өдр темдглв. Хальмгин хәәртә үрн, Социалистическ Күч-көлснә Баатр, хальмг улсин алдр шүлгч Көглтин Даван 90 җилин өөнлә ирлцҗ, 2012 җилд эн өдр батлгдсн болдг.