Тогтсн авъясар селәнә эдл-ахун көдләчнрин сән өдрлә ирлцүләд, җил болһн намрар Элстд хот-хоолын яарм болна. Шидр балһсна Диилврин талвңд селәнә яармд олн-әмтн ирҗ, тааста хот-хоолан хулдҗ авв. Хальмгин селәнә эдл-ахун министерств энүг бүрдәсн болдг.

Давсн долан хонгин чилгчәр Элстд экин Өдрт нерәдсн байрин хург болв. Олн үртә, таңһчин олна бәәдл-җирһлд шунмһаһар орлцдг, көвүднь цергә шишлң керг-үүлдврт орлцҗадг экнр, таңһчин болн Әрәсән марһаст күцәмҗ бәрсн өрк-бүлмүд терүнд орлцв.

Маңһдур авъяст тохрсар цуг нарт-делкәд гемтә-шалтгта улсин Өдр темдглхмн. Эн өдриг ООН-а Генеральн Ассамблей 1992 җилд эрмдгтә улсин зөв харсхин, эднә төрмүдт оньг тусхахин күслтәһәр зарлсмн. Сүл җилмүдт гемтә-шалтгта улс олна бәәдл-җирһлд, спортын болн билг-эрдмин керг-үүлдврмүдт шунмһаһар орлцдг болв. Мана таңһчд «Бидн таднла әдл, зуг чидлтә» гидг дуудвртаһар параспартакиад давуллһн сән авъяст тохрв.

Эн зунар ниигмәнә сүлҗәнд нег өвәрц йовдлын тускар умшчкад, ю- күүһинь медсн деерән эврә умшачнртан чигн эн туст цәәлһвр өгх седкл үүдв. Таңһчд үүлддг хәәврин багмуд һазр малтад, энд-тендәһүр кезәңк юмс,тер тоод олыг соньмсулх хуучн цага кергсл олҗ авснь дару-дарунь соңсгдна биший. Эн туст нег үлү Төрскән харсгч Алдр дәәнә цагт зәңг-зә угаһар геедрсн советск салдсмудын цогцс олдгдҗахнь темдгтә йовдл болҗана. Зуг ирлцңгү керг-үүлдврин ашт кезәңк юмс илдкгдҗәхнь тууҗин халхар бас ик чинр зүүҗәхнь лавта.

Одахн Аһш балһснас байрта зәңг ирв. Энд болсн «Аһшин сувсн» гидг VI нарт-делкән наадмд Лагань балһсна 1-ч тойгта дунд сурһулин «Бичкн дүрмүд» гидг нертә театрт орлцачнр диилвр бәрв. «Театрин наадн» гидг әңгд эдн негдгч орм эзләд, негдгч девсңгин дипломар ачлгдв. «Онегин болн 9 «а» классин күүкд-көвүд» гидг наадыг уйн наста артистнр үзүлв. Эднә багш болн театрин һардач Сюкенә Татьянан һардврт сурһульчнр диивлр бәрв.

«28-ч әәрм Хальмгиг сулдхлһна дәәлдәнд» гидг нертә һәәхүл шидр Н. Пальмовин нертә Келн-улсин музейд секгдв. Сталинградск фронтын ханьд йовсн эн әәрмии залу-зөрмг үүлдврин тускар һәәхүлд келгдв.

Эн җилин үкр сар тууҗд учрсн нег чинртә йовдлыг тодлулв. 80 җил хооран Нюрнбергд дә татсн нацистнриг засглсн нарт-делкән дәәнә зарһ болсмн. Делкән тууҗд түрүн болҗ бүкл нутгин толһачнр цааҗла тиигхд харһулгдв. Делкәд дәәнә һал асаҗ, кесг орн-нутгудыг дорацулсн, цуг әмтнәс деерлксн уха-санаг эврә әмтндән зүүлһсн, саяд улсин әмнд күрсн, аврлт уга йосна һардачнр - нацистск Германя толһачнр нарт-делкән засгла харһулгдсмн.

Күн болһна җирһлд эк хамгин эңкр, дурта болн хәәртә күн болна. Эк күн сүл әмсхл күртлән үрнәннь төлә бәәдг. Үрнь өсәд-босад күн болсн бийнь эк арднь зовҗ, эрүл-дорул хотта-хоолта, өмсх хувцта йовну угай гиҗ седкләрн зовдг. Сән авъяст тохрсар, үкр сарин сүл нарн өдрлә мана орн-нутгт экин Өдр темдглнә. Өрк-бүл болһнд эн өдр эңкр экдән цецгүд белглҗ, оларн цуглрна.

Эн долан хонгт Хальмг Таңһчин Улсин Хуралын (Парламентин) 24-ч дарани биш сессь болв. Сүүрин эклцәр таңһчин Улсин Хуралын Ахлач Артем Михайлов селәнә эдл-ахун көдләчин сән өдрлә цугтаһинь йөрәв. Селәнә эдл-аху мана таңһчин экономикин һоллгч халх болна, мадна ик зунь селән һазрт өсәд-боссмн, кесгнь селәнә эдл-ахун халхар көдлҗәнә гиҗ Артем Васильевич темдглв. Хальмг Таңһчд федеральн инспектор Сергей Бойко, таңһчин Улсин Хуралд Хальмг Таңһчин Толһачин элч Манҗин Араш, зөв-йосна болн зарһин бүрдәцсин элчнр сессин көдлмшт орлцв.