Эн зунар ниигмәнә сүлҗәнд нег өвәрц йовдлын тускар умшчкад, ю- күүһинь медсн деерән эврә умшачнртан чигн эн туст цәәлһвр өгх седкл үүдв. Таңһчд үүлддг хәәврин багмуд һазр малтад, энд-тендәһүр кезәңк юмс,тер тоод олыг соньмсулх хуучн цага кергсл олҗ авснь дару-дарунь соңсгдна биший. Эн туст нег үлү Төрскән харсгч Алдр дәәнә цагт зәңг-зә угаһар геедрсн советск салдсмудын цогцс олдгдҗахнь темдгтә йовдл болҗана. Зуг ирлцңгү керг-үүлдврин ашт кезәңк юмс илдкгдҗәхнь тууҗин халхар бас ик чинр зүүҗәхнь лавта.

Одахн Аһш балһснас байрта зәңг ирв. Энд болсн «Аһшин сувсн» гидг VI нарт-делкән наадмд Лагань балһсна 1-ч тойгта дунд сурһулин «Бичкн дүрмүд» гидг нертә театрт орлцачнр диилвр бәрв. «Театрин наадн» гидг әңгд эдн негдгч орм эзләд, негдгч девсңгин дипломар ачлгдв. «Онегин болн 9 «а» классин күүкд-көвүд» гидг наадыг уйн наста артистнр үзүлв. Эднә багш болн театрин һардач Сюкенә Татьянан һардврт сурһульчнр диивлр бәрв.

«28-ч әәрм Хальмгиг сулдхлһна дәәлдәнд» гидг нертә һәәхүл шидр Н. Пальмовин нертә Келн-улсин музейд секгдв. Сталинградск фронтын ханьд йовсн эн әәрмии залу-зөрмг үүлдврин тускар һәәхүлд келгдв.

Эн җилин үкр сар тууҗд учрсн нег чинртә йовдлыг тодлулв. 80 җил хооран Нюрнбергд дә татсн нацистнриг засглсн нарт-делкән дәәнә зарһ болсмн. Делкән тууҗд түрүн болҗ бүкл нутгин толһачнр цааҗла тиигхд харһулгдв. Делкәд дәәнә һал асаҗ, кесг орн-нутгудыг дорацулсн, цуг әмтнәс деерлксн уха-санаг эврә әмтндән зүүлһсн, саяд улсин әмнд күрсн, аврлт уга йосна һардачнр - нацистск Германя толһачнр нарт-делкән засгла харһулгдсмн.

Күн болһна җирһлд эк хамгин эңкр, дурта болн хәәртә күн болна. Эк күн сүл әмсхл күртлән үрнәннь төлә бәәдг. Үрнь өсәд-босад күн болсн бийнь эк арднь зовҗ, эрүл-дорул хотта-хоолта, өмсх хувцта йовну угай гиҗ седкләрн зовдг. Сән авъяст тохрсар, үкр сарин сүл нарн өдрлә мана орн-нутгт экин Өдр темдглнә. Өрк-бүл болһнд эн өдр эңкр экдән цецгүд белглҗ, оларн цуглрна.

Эн долан хонгт Хальмг Таңһчин Улсин Хуралын (Парламентин) 24-ч дарани биш сессь болв. Сүүрин эклцәр таңһчин Улсин Хуралын Ахлач Артем Михайлов селәнә эдл-ахун көдләчин сән өдрлә цугтаһинь йөрәв. Селәнә эдл-аху мана таңһчин экономикин һоллгч халх болна, мадна ик зунь селән һазрт өсәд-боссмн, кесгнь селәнә эдл-ахун халхар көдлҗәнә гиҗ Артем Васильевич темдглв. Хальмг Таңһчд федеральн инспектор Сергей Бойко, таңһчин Улсин Хуралд Хальмг Таңһчин Толһачин элч Манҗин Араш, зөв-йосна болн зарһин бүрдәцсин элчнр сессин көдлмшт орлцв.

Мана орн-нутгт баһ тетквртә, җирһлин күнд таалд туссн улс социальн бооца батлад, олз-оруһан икдүлҗ, өрк-бүлән теҗәхин төлә шаңһа дөң авч чадна. 2021 җиләс авн күцәгдҗәдг көтлврт мана таңһчин әмтн бас орлцхар шунҗахнь байрта. Эн цагин эргцд 1,4 миңһн күн шаңһа дөң авад, эврә керг бүрдәв, онц эдл-аху бәрдг болв, 700 күн көдлмш олҗ авв. Шаңһа дөңгиг олзлад эврә керг бүрдәсн улс дунд Яшкуль селәнд өсәд-боссн Баджан Александр (зургт) бахмҗ үүдәнә. Олн үртә эцк тааста эрдмәрн керг бүрдәһәд, олзта-орутаһар көдлҗ, цааранднь терүг делгрүлхәр зуралҗана.

Шидр, үкр сарин 20-д, өнр-өсклң Манджиевихнә өрк-бүлд ончта болн ик байрта йовдл учрв. Ачта ээҗ Нина Горяевна 100 җилин өөнән темдглв. Экин Өдр угтҗ сәәхн өөнән темдглсн медәтиг күүкднь, олн ачнр-зеенрнь, җичнрнь болн элгн-саднь йөрәҗ, сергмҗтә харһлт бүрдәв.

Петр болн Любовь Чонкушовихнә герин тускар әмтн тиигҗ келдг билә. Генткн чееҗинь дүүргҗ, күңкнҗ ирдг айсмудыг фортепианод, баянд эс гиҗ талдан нег зевсгт орулхар адһдг Петр өдрәр чигн, сөөһәр чигн көгҗм татҗ, өөр эргндкиг шуугулдмн.
Болх-болшго цагла көгҗмин әәһәрн әмтнд амр өглго бәәхинь меддг Любовь авальнь хоша бәәсн улсиг эргәд, эртәснь теднлә күүндәд: «Петр Очирович көгҗм һарһҗана, невчк тестн, бичә уурлтн», - гиһәд үгцәд авчкдг билә.

Кезәнәс авн хальмгуд дунд эн цецн үлгүр келгдҗ йовна. Насн ирх дутман эн үлгүрин учр-утхнь улм сәәнәр медгднә. Экиннь тускар, тоомсрта багш болн күч-көлснә ветеран Бадмин Галинан тускар ууһн үрнь Кичгә Игорь келҗ өгв.