Одахн таңһчин волонтермуд болн СВО-н ветеранмудын таңһчин негдлтин ахлач Чумда Николай Курскин мүҗд күрәд ирв, цергә шишлң керг-үүлдврт орлцҗадг теңгсин йовһн цергин 810-ч тойгта багин дәәчнрт буйнч седклин дөңгән бәрүлҗ өгв. Эн керг-үүлдврин тускар Николай Санджи-Горяевич маднд келҗ өгв.

Зуни амрлһна кем эклхлә, зәрм сурһульчнр эк-эцкдән нөкд болад, мөңг олхар шунна. Сән авъяст тохрсар, «Әмтиг көдлмшәр тетклһнд туслһн» гидг таңһчин көтлврин йовудт насни дигт күрәд уга бичкдүдиг цаг зуур көдлмшәр тетклһнә керг-үүлдвр бүрдәгднә. Хальмг Таңһчин социальн делгрлтин, күч-көлснә болн көдлмшәр тетклһнә министерствин зәңглсәр, ода деерән 1288 сурһульч зуни амрлһна кемд көдлмшәр теткгдв. Хамгин түрүнд олн үртә өрк-бүлмүдин, гемтә-шалтгта болн цергә шишлң керг-үүлдврт орлцачнрин күүкд-көвүдт көдлмш олҗ авхд дөң күргнә. Эн җил күсдундур миңһн сурһульч цаг зуур көдлмшәр теткгдхмн гиҗ зуралгдсмн.

Дегтр күүнә җирһлд чинртә орм эзлнә. Бичкнәсн авн дегтр умшдг күн дегтрин саңд дару-дарунь ирҗ, тенд көдлдг улсла бат залһлда бәрнә. Мана Шарнут селәнд дегтрин саңд ик-баһ уга ирәд, тааста үүдәврмүд умшна, шин утх-зокълмудла таньлдҗ, олн зүсн барин һарцст шин медрл авна. Эн бүрдәцин көдләчнр күн болһнд, сүв-селвгән өгч, шин дегтр олҗ авхд дөңгән күргнә.

Үстин района Харба селәнд өсәд-боссн Аңһра Нарн (зургт) бичкнәсн авн цогц-махмудан батрулҗ, спортар соньмсч кесг марһанд орлцдг билә. Эн селәнд хөрн һар җилин туршарт эн һазра көвүн Четра Окан санлд нерәдгдсн марһан болна. Эн 1996 җилд Чечняд болсн дәәнд зөрмгән үзүләд, баһ настадан әмнәсн хаһцв. Бәәрн көвүд-күүкд цуһар гилтә нег һазра баатрин санлд нерәдгдсн марһанд орлцна, тедн дунд Нарн сән белдврән иткүлҗ кесг дәкҗ дииләчнрин тоод орсмн.

Мөчн сарин 28-д Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Бату 45 насна өөнән темдглв. Москван болн Цуг Әрәсән Әрүн гелң Кирилл Бату Сергеевичиг һарсн өдрләнь бүләнәр йөрәв.

Эн намрар мана таңһчд нарт-делкән шар шаҗна Чуулһн болхмн. Кесг һазрас ирх гиичнр мана таңһчд босхгдсн хурлмуд, Бодь суврһс хәләҗ, бурхн-шаҗн ямр кевәр делгрҗәхәр соньмсхнь лавта. «Геден Шеддуб Чойкорлинг» эс гиҗ талданар нерәдгддг Аршана хурл эднә оньгиг эрк биш авлхнь мөн. Эн хурл тосхлһна ормиг XIV Дала Ламин гегән 1992 җилд зааһад әрүслсмн. Дөрвн җил давад энд хурл босхгдв. Хөөннь 2004 җилд XIV Дала Ламин гегән дәкәд мана таңһчур залрҗ ирсн цагтан энд ик ном сурһаль өгсн билә. Арвн дөрвн җил хооран энд Нгаванг Лодой ламин седвәрәр зер-земшин сад суулһгдв.

Шидр Хальмгин Толһач Хаска Батун һардврт «Балһснд сән кец-таал тогталһн» төсв күцәлһнә ведомственн хоорндк таңһчин комиссин селвлцән болв. Таңһчин залврин ахлачин дарук Александр Мишаков, федеральн ах инспектор Александр Беляев, Лаганя болн Городовиковск райодын толһачнр Коган Юрий болн Абушинә Валерий, Элст балһсна һардврин ахлач Лиҗикә Алдр, министерствсин болн ведомствсин элчнр терүнд орлцв.

Әрәсән Президент Владимир Путинә седвәрәр бүрдәгдсн «Әрәсә – арһсин орн-нутг» гидг бүрдәцин медлд ордг «Талдан керг» төсв «Оньдин белн!» марһана шин девсң эклснә тускар зарлв. Хальмгин сурһульчнрт терүнд орлцх үрвр кегдҗәнә. Терүнд орлцхин төлә 14-17 наста баһчуд эрлһән орулҗ, билг-эрдмән үзүлҗ чадҗана. Эн җил терүнд 10 миңһн баһ наста күн орлцхмн, тедн дунд диилвр бәрсн баһчуд «Сенежд» сурһуль сурх зөв авхмн. Эрлһән мөчн сарин 20 күртл орулх кергтә.

Хөн сарин 23-ас авн 25 күртл Благовещенск балһснд «АмурЭкспо-2025» Әрәсән-Китдын экономическ хург давулгдв. Хол Дорд үзгин округд эн җилин чинртә керг-үүлдврмүдин негнь болна. Улсин Хуралд (Парламентд) Хальмг Таңһчин Толһачин элч Манҗин Араш, Хальмгин экономикин болн хулд-гүүлгәнә министрин дарук Ганжиган Наталья, сойлын министрин үүл дааҗадг Түрвән Саглр, Хальмг Таңһчин делгрлтин саңгин әңгин һардач Озан Делгр болн баахн артист Поштара Мазн таңһчин делегацин ханьд орв.

Шидр Әәдрхн балһснд Өмн үзгин округин мөшклһнә комитетин заллтын көдләчнрин дунд Алдр Диилврин 80 җилин өөнд нерәдсн спартакиад болв. Хальмг Таңһчар үүлддг мөшклһнә комитетин заллтын әңгин элчнр тенд бас орлцв.