Хальмг Таңһчин сән Өдрлә ирлцҗ, Б.Б.Городовиковин нертә баһчудын Герт Непал орн-нутгин Әрәсән элчллтд бүрдәгдсн видеозалһлдана йовудт нег һазра мана баһчуд орлцв. Тер мет Шри-Ланкан болн Мьянман элчнр терүнд бас орлцсинь темдглх кергтә.

Хальмг Таңһчин социальн делгрлтин, күч-көлснә болн көдлмшәр тетклһнә министерствин седвәрәр мана таңһчд сүл җилмүдт «Өрк-бүлин байрта агчм» гидг зургудын марһан болна. Терүг өрк-бүлин, дурна болн итклин Өдрт нерәдҗ давулна. Шидр ирлцңгү марһанд диилвр бәрсн өрк-бүлмүдиг ачлҗ сән өдрин байрла йөрәв.

Така сарин 4-д Хальмг Таңһчин залврин сүүрин бәәрнд Хальмг автономин 105 җилин өөнд нерәдсн байрин хург болв. ЮФО-д Әрәсән Президентин күцц зөвтә элчин дарук Алексей Ермаков, Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Бату, таңһчин Улсин Хуралын (Парламентин) Ахлач Артем Михайлов, таңһчин залврин Ахлач Босхмҗин Гилән, Әрәсән Орн-нутгин Хүүвин депутат, эрүл-менд харлһна комитетин ахлачин негдгч дарук Башанкан Бадм, Әрәсән Федерацин Хүүвин элчнр Байир Путеев болн Хачирә Борис, залврин гешүд, райодын толһачнр, таңһчин делгрлтд ик тәвцән орулсн ачта улс, СВО-н ветеранмуд байрин хургт орлцв.

Така сарин 5-д Хальмг Таңһчин сән Өдр өргнәр темдглгдв. Онц темдглхд, Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Батун хайгар Әрәсән залврин олн элчнрәс Йөрәлин бичгүд ирсмн. Тедн дунд Әрәсән Федерацин Хүүвин Ахлач Валентина Матвиенко, орн-нутгин Залврин Ахлачин дарукс Дмитрий Чернышенко болн Марат Хуснуллин, Әрәсән йиртмҗин көрңгин болн экологин министр Александр Козлов, Әрәсән гегән-герлин министр Сергей Кравцов, эрүл-менд харлһна министр Михаил Мурашко, Әәдрхнә мүҗин губернатор Игорь Бабушкин, Тыва Республикин Толһач Владислав Ховалыг болн орн-нутгин талдан үүлдәчнр Йөрәлин бичгүдән илгәсн болдг. Элстәс далн дуунад бәәдг Чилгр селәнд 1920 җилд таңһчин олна үүлдәчнрин орлцлһта хальмгудын негдгч чуулһн болсмн. Тер цагас авн дигтә 105 җил болв. Така сарин 5-д энд тууҗлгч герин өмнк талвңд байрин керг-үүлдвр болв.

Дала Ламин Гегәнә 90-җилин өөниг Хальмг Таңһчд өргнәр темдглв. Хальмгин әмтн Оюни Ик Багштан балһснд болн таңһчин райодар болсн байрин керг-үүлдврмүдән нерәдв.

Хальмг Таңһчин өдрт нерәдәд Элстд академическ көгҗмин ик байр болв. Алдр теегтән нерәдсн магталан дуучнр, көгҗмчнр, сойлын көдләчнр авъяс болҗ тохрсн концертдән хамцулна. Эн җил көгҗмин дееҗән Хальмгин билгтнр дөрвдгч кемдән төрскн һазртан нерәдв.

Така сарин 6 -д Дала Ламин Гегәнә нарта орчлңла мендлсн өдриг делкәд саяд әмтн темдглнә. Эн җил мана Ик Багш 90 җилин өөнән темдглҗәнә. Авалокитешвара бурхна хүвлһн гиҗ бурхн-шаҗнд шүтдг әмтн XIV Дала Ламиг күндлнә. Ут нас зүүҗ, эрүл-менд йовҗ, Бурхн Багшин номин оюни герлиг маднд күргҗ йовтха, гиҗ әмтн зальврна. Мана Ик Багш өр-өвч седклин бурхна хүвлһн болҗадг төләднь иигәд эн җилиг XIV Дала Ламин Гегәнә өр-өвч үүлдврин җил гиҗ зарлсмн.

Шидр Хальмг Таңһчин сурһуль-эрдмин болн номин министрин үүлиг Александр Ким даах болҗ батлгдв. Энүнә һардврт Н.Г.Сергиенкон нертә Элстин 3-ч тойгта дунд сурһуль таңһчин хамгин сән гисн бүрдәцсин тоод орв. Тер мет эн сурһулиг төгсәсн баһчуд җил болһн орн-нутгин нүүрлгч вузмудт ордгинь бас темдглх кергтә. Келхд, мел нааран Әрәсән гегән-герлин министр Сергей Кравцов ирәд, багшнрла болн сурһульчнрла харһҗ күүндсн билә.

Така сарин 8-д мана орн-нутгт өрк-бүлин, дурна болн итклин Өдр темдглнә. Эн өдр цуһар эңкр авальдан болн күүкдтән ханлтан өргҗ, өрк-бүл күн болһна җирһлд онц орм эзлдгин тускар дәкәд нег келнә. Кен-негнь хоорндан ниитәһәр бәәхин төлә хамгин түрүнд нег-негән дөңнҗ, байр-зовлңган әдл хувалцх кергтә. Мана таңһчд өнр-өсклң, ниитә, билгтә, олн дунд тоомср олсн өрк-бүлмүд баһ биш. Яшкуль селәнд бәәдг Дорҗ болн Элистина Манджиевихн тиим өрк-бүлмүдин негнь мөн.

«Медрл» ниицәнә мөрә авхин төлә Әрәсән цуг регионмудас 10 миңһн эрлһн орҗ ирсн бәәнә, тедн дунд Хальмг Таңһчас 18 күн йовна. «Медрл.Мөрә» гидг төсвд орлцхин төлә һаха сар күртл эрлһән орулҗ өгх кергтә. Шидр «Медрл» ниицән эн төсвд орлцҗадг регионмудын то-диг барлв.