• Õàëüìã êåë³ð ñîíüí øèíšëëòñ êåë³

    Áåëëà Áåìáååâíà Ìàíäæèêîâà ²ð³ñ³í íîìèí àêàäåìèí ãóìàíèòàðí íîì øèíšëëºí³ Õàëüìã èíñòèòóòä (îäà ÐÀÍ-à Õàëüìãèí íîìèí öóòõëœ) 30 ºàð šèëä³í ê´äëë³. ªóíäë ò´ðõä, íîìò êåñã šèë õîîðàí ñ³³º³í õ³³ë³. Ýí šèë ôèëîëîã íîìèí êàíäèäàò 75 íàñàí 碢õ áèë³. ªàðñí ´äðë³íü ýí¢íë³ õàìäàí ê´äëš éîâñí óëñ áèëãò³ íîìòûã á¢ë³í³ð òîäëàä, ñàíëûíü òåâ÷â.

    • 04-07-2017, 11:57
  • Íåã ÷èãí ñàëäñèí íåðí ìàðòãäøãî

    ij³í³ šèëì¢äò Õóëõò áîëí ßøêóëü ñåë³äèí ýðãíä ê¢÷ð-ê¢íä ä³³ëä³í áîëñìí. Èþíü ñàðèí 22-ò, ä³í ýêëñí ñàíëûí áîëí ºàøóäëºíà ´äðë³ Õóëõò áîëí Óòòà ñåë³äèí õîîðíä áîëä ñóìèí ä¢ðò³ áóìá ñåêãäë³. Òåð¢í³ òóñêàð ìàíà ãàçåò áè÷ë³. Õàëüìã Òàœº÷èí õ³³âðèí îòðÿä Èãîðü Êðàâöîâèí ºàðäâðò Óëàí ²³ðìèí êåñã çóí ä³³÷íðèí öîãöèíü îëš îðøàâ, 糜ã-ç³ óãàºàð ãååäðñí, ³ìí³ñí õàºöñí çóóºàä óëñèí íåð-óñèíü èëäêš ì´œêð¢ëâ. Õóëõòûí ýðãíä ³ìí³ñí õàºöñí 77 ä³³÷èí íåð-óñí òåð áîëä ñóìèí áóìáä ì´œêð¢ëãäñí á³³í³.

    • 04-07-2017, 11:45
  • Õàëüìã òååãèã õîðòíàñ õàðñëà

    Äàëí çóðºàí šèë õîîðàí 1941 šèëèí èþíèí 22-ò ä³í ýêëñìí. Òåð ä³³íä 27 ñàé ê¢í ³ìí³ñí õàºöñìí, чèëøãî çîâëœ, ò¢ð¢-ç¢ä¢ ´ðê-á¢ë áîëºíä àâ÷ èðñìí. Àðâàä ì蜺í áຠ䢢âð íàñòà õàëüìã ê´â¢ä, çàëóñ ôðîíòä îäñìí, òåíä çàëó - ç´ðãò³º³ð íåìø ôàøèñòíðë³ íîîëäšàñìí.

    • 23-06-2017, 17:26
  • Äèèëâð äåëäñí áààòðìóäàí òîäëâ

    Èþíü ñàðèí 22-ò ´ð¢º³ð Ýëñòä ³ìí³ñí õàºöñí áààòðìóäûí Ìåìîðèàëûí ´´ð áîëñí ìèòèíãä îëí ³ìòí öóãëðâ. 76 šèë õîîðàí ýí ºàøóòà ´äð ôàøèñòñê Ãåðìàíü ´ðø³œã¢ óãà ä³ ýêëñìí. Ýí ñàíëûí êåðã-¢¢ëäâð á¢ð䳺³÷íð ìèòèíãèí ýêëö³ð Ò´ðñêí³ òóóšèã ñåð㳺³ä, 1941 šèëä Þ.Ëåâèòàí ä³í ýêëñí³ òóñêàð îëí ³ìòíä 糜ãëñèã öóãòàäíü ñîœñõâ. "Áèäí ýðêš³í óãà ôàøèñòíðèã ꢢ÷³ä, Äèèëâð á³ðõâèäí!" - ãèñí îìãòà ¢ãì¢ä³ð ýí 糜ãëëºí ò´ãñ³ãäñìí. Õàìãèí áàéðòàíü ýíòí ¢íí áîëâ. Õàëüìã Òàœº÷èí Òîëºà÷ Àëåêñåé Îðëîâ ìèòèíãä ò¢ð¢í ¢ã êåëâ.

    • 23-06-2017, 17:22
  • Áîâà Öåäåíîâèí íåðí ìàðòãäøãî

    Ìàé ñàðèí ñ¢ë ´äð À.Àìð-Ñàíàíà íåðò³ Êåëí-óëñèí áèáëèîòåêä îëí óëñ öóãëðš èðâ. Òåäí³ èê çóíü áàº÷óä á³³ñíü èê áàéðòà éîâäë áîëâ. Þœãàä ãèõë³, ýí ´äð ºó÷í šèë õîîðàí Áîâà Öåäåíîâ Ýëñò áàëºñíä ò´ðñìí. Áèëãò³ ê´â¢í, èòêëò³ ¢ð, ýê-ýöê³í, àõ ¢éèí óëñèã ê¢íäëäã, áè÷êä¢äèã áîëí ꢢêä óëñèã õàðñäã, ´´ðê óëñòàí ä´œ áîëõàð ç¢òêäã ¢ðí Àëåêñàíäð Öåäåíîâèí á¢ëä ò´ðñí áèë³. Áààòðìóä ìàäí äóíä á³³õèí òóñê äóí á³³í³.

    • 05-06-2017, 16:02
  • Ç´ðìã ä³³÷ áèë³

    Öóã ìàíà îðí-íóòãèí, òåð ìåò òàœº÷èí ³ìòí Äèèëâðèí ¥äðèã ´ðãìšò³º³ð òåìäãëâ. Ìèíè íàºö ààâ Òîñòà Ãîðÿåâè÷ Ìàíäæèåâ áàñ Ò´ðñê³í õàðñã÷ Àëäð ä³³íä îðëöñí áèë³. Íàºö ààâì 1897 šèëä Õàëüìã ÀÑÑÐ-èí Óëàí-Õîëüñê ðàéîíà Êåëüêà ñåë³íä ò´ðñí áîëäã. Äååð³í õîéð ýã÷ò³ áîëí àõòà á³³ñìí. Ò´ðñêí ñåë³íä³í ´ñ³ä-áîñàä, çàºñ÷àð
    ê´äëš éîâëà. ij³í³ ´ìí ´ðê-á¢ë³í ´íä³ëºš, ä´ðâí ¢ðò³ áîëâ.

    • 12-05-2017, 17:53
  • Áàëã ñåë³í³ñ Ò´ðñê³í õàðñõàð éîâëà

    1941 šèëä ôàøèñòñê äååðì÷íð ìàíà îðí-íóòãóð ä³âð³ä, ò´âêí¢í šèðºë ýâäâ. Íåã àã÷ìä îëí óëñèí á³³äë-šèðºë õ¢âðâ. Çîâëœ, ´âäê¢ð, àþë íåã ꢢíä áèø á¢êë îðí-íóòãèí ³ìòíä ¢çãäâ. Ñîâåòèí îðíà öóã óëñ ôàøèñòñê ´ø³òíð³ñ Ò´ðñê³í õàðñõàð õîðòíà ´ìí³ñ äåãö áîñâ. Òåð ìåò Õàëüìãèí õ³³ðò³ ¢ðä àºó èê, ê¢÷ò³ îðí-íóòãèííü ò´ë³ àຠöóñàí àñõš, ºàëçó õîðòûã ꢢ÷³ä, õàìõ öîêàä, äèèëâð äåëäâ. Ïðèþòíà óëóñèí ¡ëä÷í³ ³³ìã³ óëñ áàñ ä³³í³ ê´ëä îðàä, ³ì³í ³ðâëëãî ä³³ëäâ. 300 øàõó ê¢í Ò´ðñê³í õàðñã÷ Àëäð ä³³íä îðëöñí áîëäã. Îëí ê¢í õ´âò³ šèðºë ¢çëãî ä³³í³ ºàëâä ³ìí³ñí õàºöâ.

    • 05-05-2017, 17:35
  • Íåð³í ì´œêð¢ëñí ä³³÷íð

    Áèäí êèøãò³ óëñâèäí. Áèäí 䳳㠢çñí óãàâèäí. ijí ãèäã ¢ãèã ä³³ëäñí ýëãí-ñàäíà áîëí âåòåðàíìóäûí êåëñí³ñ, äåãòðì¢ä³ñ, ôèëüìóäàñ ìåäí³âèäí. Ìàíà ààâíðèí ºàðºñí áààòð éîâäëûã êåç³ä ÷èãí ìàðòøãîâèäí. Àëäð Äèèëâðèí ÷èíðèã ¢íëõ ¢ã óãà, ä³³íä ãååñí ýëãí-ñàäíà òóñê ºàøóäëºèã êåìš³ëõ àðº óãà. Ò´ðñê³í õàðñã÷ Àëäð ä³í äàëí õîéð šèë õîîðàí ò´ãñâ ÷èãí òåð öàãò áîëñí ìàíà îðí-íóòãèí óãàðëºí îäà ê¢ðòë ñàíãäíà. ¥ðê-á¢ë áîëºí ºàøóòà éîâäëëà õàðºñìí.

    • 05-05-2017, 17:21
  • Ò´âêí¢í šèðºë äåëäâ

    Ýí šèë Öàãàí-Ìàíäæèåâ Ëèäæè Êóïöàåâè÷ çóí íàñ íàñëõ á³³ñìí. "×è õàâðàð, ì´ðí ñàðèí, ýñ ãèš õ´í ñàðèí 9-ä ºàðñí êåâò³ áèë³÷", - ãèš ýêíü êåëäã á³³š. Òåã³ä Öàºàí-Ìàíšèí Ëèš ñ¢ë ïàñïîðòàí àâñí öàãòàí ìàéèí 9-ä ºàðëàâ ãèš áè÷¢ëš. Ëèš Êóïöàåâè÷ 1917 šèëèí õàâðàð Õàðàí-Õóäã (îäà Áàðóí ñåë³í) õîòíä ´íð-´ñêëœ ´ðê-á¢ëä ò´ðñìí. Ýê-ýöêíü ìàë àñðäã ýãë óëñ á³³š. Ëèš Êóïöàåâè÷ àðâí éèñò³ä³í ´ðê³í ´íä³ëºš. Àâàëüíü Ï¢ðâ³í Ñàðœãà Öàºàí áàñ íåã õîòíà ꢢêí á³³š. Óóºí ¢ðíü ºàðñíà õ´´í Ëèš ³³ðìä ìîðäâ. Íåã õóó÷í çóðã îäà ê¢ðòë õàäºëãäšàíà.

    • 05-05-2017, 17:16
  • Áàãøì ñ³í ñóðºìš ´ãë³

    Áàãø ê¢¢í³ ê¢œêë ñóðºìš
    Áàëü÷ð öàãàñì ç¢ðêèì áàòëëà,
    Îð÷ëœ äåëê³ä îðìàí îëõäì
    Îíüäèí ÷èê ¢çãèì ìåä¢ëë³.
    Ýí ø¢ëãèí áàäã íåðò³ áè÷³÷ Äîðšèí Áàñœãèí "Òååãèí öîëä" ãèäã äåãòðò á³³í³. Ê´ãøí áàãøòàí Ê´ãëš³í³ Ìàíšä íåð³äñí "À÷èíü ì´œêð¢ëõ³ð" ãèäã ø¢ëãíü ìàíà áàãø Ýðíš³í Õàçûêîâè÷ Ìóòëÿåâ áè÷êä¢äò ´ãñí ñóðºìšëà èðëöš³í³.

    • 20-03-2017, 17:49