Шидр таңһчин Толһач Хаска Бату эн җилин ЕГЭ-н шүүврин ашар өгәд ончрсн Элст балһсна 12-ч тойгта дунд сурһулиг төгсәсн Бурлыка Баинан өрк-бүллә (зургт) харһв.

Ноха сарин 15-д Элстд, таңһчин багшнрин хург болв. Энд тер мет садмудын сурһмҗлачнр, сурһуль-эрдмин нань чигн салврин көдләчнр, бүрдәцсин һардачнр цуглрв. Түрүләд Әрәсән гегән-герлин министр Сергей Кравцовин келсн үг хургт орлцачнрин оньгт тусхагдв. Багшин тоомсринь өөдлүллһнә керг тер кевәрн һол чинр зүүҗәхинь министр темдглв.

Эмч болхар эн күүкн нәәмдгч класст шиидсмн. Насна дигт күрәд, дунд сурһуль төгсәһәд, Ростовск эмнлһнә ик сурһульд сурчасн кемд Айса Мартунован (зургт) цергә эмч болх седклнь улм батрв. Төрскән харсхдан даңгин белн бәәдг улсин эрүл-мендинь харлһнд церглхәр баһ наста эмч шиидв.

Хальмг Таңһчин социальн делгрлтин, күч-көлснә болн көдлмшәр тетклһнә министерств күч-көлс харлһна сән гисн мергҗлтиг йилһҗ авв. Марһана ашар «Криосервис» гидг ООО-н мергҗлт Мөңкән Василий диилвр бәрв. Лаганя районд Әрәсән МЧС-ин заллтын әңгин элч Оскан Александр болн Хар Һазра района Артезиан селәнә дунд сурһулин мергҗлт Калян Жансая дииләчнрин тоод бас орв.

Аң-адусна туск туульс әмтә-киитә юмсар дамҗулад күүнә му авъяс, дуту-дунд медүлнә, сән тоотинь магтна. Аңгуд күн кевтә күүнднә, нег-негндән сүв-селвг өгнә, ухан-санаһарн хувалцна. Шинҗәнд бәәх өөрд дунд аң-адусна туск туульс олн болн йир соньн болдмн. Тегәд бидн тана оньгт тод үзгәс буулһсн, теднә хадһлҗ үлдәсн амн-үгин зөөрлә тадниг таньлдулҗанавидн. «Сар-мөчн, көглҗрһн болн үнгн» гидг туулиг 1981 җилд Т. Уйуцевр бичүлҗ темдглҗ авсмн.

Сүл җилмүдин эргцд мана таңһчд сурһуль-эрдмин кесг арвад бүрдәцд бат ясвр күцәгдәд, дорас өсч йовдг үйнрин төлә цуг таал тогтагдҗана. Бичкдүд мана иргч, тегәд тедн өдгә цагин некврлә ирлцҗәдг бәәрнд сән медрл, чик сурһмҗ авч өсх зөвтә.

Давсн җиләс авн Хальмг Таңһчин эмнлһсин элчнр Антрацитовск районд одад, бәәрн улсин эрүл-менд шинҗллһнә, эднд түрүн дөң күрглһнә керг-үүлдврмүд күцәҗәнә.

Эндр Хальмг ик сурһульд таңһчин сурһульмудын болн зуни цагин лагерьмүдин төлә вожатнриг белдлһнә кергт ик оньган өгчәнә. Тер җисән нег цагт нам бүкл Әрәсәд темдгтә бәәсмн, орн-нутгин цуг регионмудас вожатнр Элстүр, Хальмг ик сурһульд ирҗ дамшлт авчала. Тер җисәг доцент, педагог номин кандидат «Әрәсән оютнрин багмудын» (РСО) баһчудын олна бүрдәцин Хальмг әңгин һардач Даван Санл кесг җилин туршарт чадмгар һардҗана, түүнә нилчәр багшнрин, тосхачнрин, селәнә эдл-ахун көдләчнрин оютнрин багмудт ордг баһчудын то җил ирвәс өсәд йовна.

Африкин тивин 20 үлү орн-нутгас 200 һар оютн Хальмг ик сурһульд сурчана. 14 җил хооран Бенинәс, Чадас, Ганас болн Конгоһас түрүн оютнр ирв.

Орс географин ниицәнә кемҗәнд Хальмг ик сурһулин болн Крымин ик сурһулин нөкцлт делгрҗәнә.