Алдр Диилврин 75-җилин өөнин өмн өргнд Төрскән харсачнрин тускар мана газет олн материал барлҗана. Бас нег тиим күүнә тускар келҗ өгхәр бәәнәвидн. Көтчнрә района Сарпа селәнд бәәсн хошуда уңг-тохма, зәәсңгүд арвна күн Сангаджи-Горяев Дорджи Басангович бас Төрскән харсгч Алдр дәәнд орлцсмн. Эн медәт зун наснд күрч, ут нас наслсмн. Цааснд 1920 җилин сентябрь сарин 10-д төрҗ гиҗ хаҗһрар бичәтә бәәҗ. Үнәр болхла Саңһҗ-Һәрән Дорҗ 1918 җилд, Мөрн җилд, төрсн болдг. Олн җил хооран әмтн хаҗһрар бичгдсн насан чиклҗ, иткүл цаасан сольҗасмн.

Хальмгин күүкд улс залу улсла дегц Төрскән харсгч Алдр дәәнд орлцҗ, диилвр делдсн билә. Теднә негнь мана һазра күүкд күн Раиса Семеновна Полтавская мөн. 1941 җилин октябрь сард 18-тә Раиса Полтавская арвн һурвн баахн күүктә хамдан эврә сән дурар цергт мордсмн. Орн-нутгин өмн үзгт түрүн болҗ тогтагдсн санитарн багд орҗ, дәәллдҗ йовсн әәрмд церглв. Маша Белоконь, Люся Бугаева, Ася Хаглышева, Поля Куликова, Тоня Холина, Маша Бобрышева әрә насни дигт күрсн баахн үр күүкднь Раиса Полтавскаяла хамдан церглҗ, дәәнә цагин күчр-күндиг дааҗ йовсмн.

Дөч һар җил хооран би Элстин Х.Б.Кануковин нертә педагогическ училищд ВЛКСМ-ин комитетин сегләтрин үүл дааҗ йовлав. Төрскндән дурта болдг, төрскн һазр-усндан эңкр болдг, ах үйин улсин цергә болн күч-көлснә туурмҗта йовдлмудар соньсмдг сурһмҗ баһчудт өгдг биләвидн. Тер цагт олн зүсн чинртә керг-үүлдврмүд бүрдәгддг билә, соньн төсвс күцәгддг бәәсмн. Дәәнд орлцсн күүкд улсла бүрдәгдсн харһлт тодлгдҗ, одахн давсн болҗ медгднә. Терүнә тускар келҗ өгхәр бәәнәв.

Лаганьд би нег соньн кўўнлі таньлдв. Музан Лев Лаганя РМО-н администрацин экономикин болн єазра хірлціні іњгин ахлачин дарукар кґдлні. Сул цаган Лев Борисович діінд імнісн хаєцсн, зіњг-зі угаєар геедрсн эврі єазра улсин хііврт тусхана.

75 љил хооран Тґрскін харсгч Алдр діінд мана салдсмуд імін ірвлл уга діілдід, диилвр бірсмн. Эн діінд хальмг кґвўд ўкліс іілго, хортнла ноолдад, баатрльг йовдл ўзўллі. Тедні негнь - Басњ Сангаджиевич Семенов.

Хальмг Тањєчин Келн-улсин архивд Майоровихні ґрк-бўлин туск документс хадєлгдљана. Холдљ одсн цагин чинрті йовдлмудар, нег єазра улсин љирєлір болн эдні кељ-кўцісн керг-ўўлір соньмсдг, тґрскн єазриннь тууљиг шинљлдг імтні тґлі эн архив йир туста болљахнь мґн.

Алдр Диилврин Ґдрин ґмн ґргнд Элст балєсна 4-ч тойгта дундын школд ончта керг-ўўлдвр болв. Эн школ тґгсісн сурєульч Баатр Булинов арвн йистідін Афганистан орн-нутгт церглід, залу-зґрмг йовдл єарєад, імнісн хаєцсмн. Сурєульчиннь санл мґњкрўлх кўслтієір школд санлын самбр секгдв.

Май сарин 7-д Н.Пальмовин нерті Келн-улсин музейд Алдр Тґрскін харсгч дііні ветеранмудын тґлі «Диилврин вальс» гидг байрин керг-ўўлдвр болх. Хальмг Тањєчин, хотл балєсна болн олна организацсин єардвр, баєчуд болн бичкдўд музейин «Алдр Диилвр» гидг залд дііні ветеранмудыг йґріхмн. Бичкдўдин художественн коллективсин кўўкд-кґвўд дііні туск шўлгўд умшљ, тер єашута цагин туск дуд дуулљ, ветеранмудт билг-эрдмін нерідхмн. Келн-улсин музей болн талдан кесг организацс ветеранмудт Диилврин Ґдр угтљ белг бірўлљ ґгхмн. Байрин керг-ўўлдврин чилгчір ветеранмудыг салдсин хашар тоохмн.

Мґрн сарин 23-д правительствин Герин конференц-залд «Диилвр» гидг бўрдімљин комитетин дарани сўўр болв. Энўні кґдлмшт тањєчин правительствин Ахлачин ўўлиг дааљах Юрий Зайцев, тањєчин Толєачин ўўлиг дааєачин администрацин єардачин дарук Кирилл Попов орлцв, сўўриг тањєчин правительствин Ахлачин дарукин ўўлиг дааљах Боова Бадмаев єардв.

Сўл љилмўдт номин бичгўдт болн Интернетд Шинљіні ґґрдин тууљд нерін ўлдісн Палта нойна болн Нирљидмін тускар олн зўсн зіњг умшљ болхмн. Палта нойна туск материалмуд Китдт, Моњєлд, Японд, Ірісід болн Европин орн-нутгудт барлгдснь цґн биш. Ўлгўрнь, тедні тохминь даралсн тууљ болн кесн ўўлин тускар бичгдсн материалмудт зірм хаљєр, дуту-дунд зіњг йовна. Ода Америкд бііх Палта нойна ач кўўкн Дева Нимбо аавиннь ґрк-бўлин тууљиг ўнн кевірнь імтн медтхі гиљ кўчін ґргљіні.