Шидр партин олна дөңнлтин штабд «Медрл» гидг Әрәсән ниицәнә «Медрл.Гегәрлт» төсвин йовудт соньн харһлт болв. Тууҗин номин кандидат, Элст балһсна толһачин дарук, «Медрл. Лектор-2025» марһана ашлгч девсңд орлцач Довгопола Дмитрий олна ниицәнә лектормудын төлә лекц умшв. Оютнр, Хальмг ик сурһулин багшнр болн сурһуль-эрдмин бүрдәцсин һардачнр харһлтд орлцад, «Пушкин болн хальмгуд» гидг төрәр болсн лекц соңсад, Элст балһснд шинрүлгдсн Пушкинә бумблв босхлһна тускар медҗ авв.

Шидр Лагань балһснд олна дөңнлтин штабин ул деер «Эцкнрин хүүв» олна бүрдәц үүлдврән эклв. Седвәртә эцкнр цуглрад, иим хүүв бүрдәхәр шиидв. Лаганя района һардвр эдниг дөңнв.

Шидр мана таңһчд Әрәсән күүкд улсин ниицәнә әңгүдин ик хург болв. Маднла хам-хоша бәәдг регионмудас ирсн гиичнр дунд Карачаево-Черкесин делегац бас билә. «Ногай давысы» газетин ах редактор-һардач Алтынай Атуова, «Черкес хэку» газетин ах редактор-һардач Люсана Абидокова болн «Солң» гидг бичкдүдин седкүлин ах редактор Мадина Асланукова делегацин ханьд ирсн болдг. Эдн мана таңһчд һурвн өдртән бәәһәд, хальмг улсин сойлла таньлдҗ, хальмг тег һәәхч цаган сергмҗтәһәр давулв. Хәрхиннь өмн гиичнр «Калмыкия» зәңгллһнә агентствд ирәд, хальмг барин көдләчнрлә харһад, эврәннь һарцсин тускар келҗ өгв.

2007 җиләс авн мөрн сарин 20-д мана орн-нутгт донормудын Келн-улсин Өдр темдглнә.

Одахн Целинн района Овата селәнд одхларн Бадмин Церн медәтлә таньлдад, хальмг кел хадһллһна болн делгрүллһнә кергт туслҗахинь медүв. Церн Гаряевич селәнә эдл-ахун халхд олн җилдән көдләд, ода ачта амрлһнд бәәнә. Тавн җил хооран хальмг кел даслһна баг бүрдәһәд, ниигмин сүлҗәнә эв-арһар төрскнч седклтә улсиг хамцулад, хальмг кел даслһна керг бүтәв.

«Әрәсән улсин алдр дуулврмуд» гидг төсвин йовудт мана «Җаңһрла» орн-нутгин хотл балһсна улс таньлдв.
Келн-улсин Москван Герт бүрдәгдсн VIII хургин йовудт «Җаңһрин» тускар күүндвр болв. Хальмг улсин урн үгин алтн зөөр болҗадг «Җаңһр» эн байрт орлцсн цуг улсин оньг йосндан авлв.

Давсн долан хонгт Хальмг Таңһчд соньн олн йовдлмуд болв. Тер тоод Хальмгт автономь тогталһнд ик ач-тусан күргсн йосна болн олна үүлдәч, бичәч Амр-Санана Антона нернлә залһлдата хойр йовдл учрв. Эн олна үүлдәчин тускар седкүлч болн бичәч Увшин Вячеслав дегтр бичв. Дегтр барас һарсн кемлә Хальмгт Амр-Санана Антона зе күүкн Татьяна Соколовская авальтаһан ирснь темдгтә болв.

Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Бату Әрәсән Залврин Ахлачин дарук Дмитрий Чернышенкон һардврт зуульчллһ делгрүллһнә төрәр болсн селвлцәнд орлцв.

2030 җил күртл мана таңһчин эрүл-менд харлһна халхиг шаңһа көтлвр күцәлһнә йовудт делгрүлҗ шинрүлхмн.
Района 10 эмнлһнд, Элстин поликлиникд, 54 селәнә ФАП-мудт болн ОВОП-мудт ясвр күцәгдхмн. Тер мет өдгә цага шишлң кергсл хулдҗ авгдхмн.

Моһа сарин чилгчәс авн ик хур орсна ашт Дагестанд һолмуд дүүрәд, кесг балһсд-селәд уснд авгдад, ик аюл учрв. Бәәрн улсин гермүдт усн орад, нәрн бәәдл тогтв. Тер мет уулын һазрт цасн икәр орад, бас зеткртә йовдл учрв. Әрәсән Президент Владимир Путин орн-нутгин залврт Дагестанд дөң-нөкд болхин туст даалһвр өгсмн. Мана ик орн-нутгин булң болһнас әмтн эврә сән дурар Дагестанд одад, дор ормднь әмтнд дөңгән күргҗәнә. Әрәсән регионмудт шишлң әңгүд секгдәд, буйнч седклин керг-үүлдврмүд эклв. Хальмг Таңһч хам-хоша бәәдг Дагестана ахнр-дүүнрән эн күнд цагла бас дөңнхәр шиидв. Таңһчин Толһач Хаска Батун даалһврар Элстәс Дагестан Республикүр хот-хол, эм, дулан хувцн йовулгдв.