Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Бату медрлин Өдрлә бат ясвр кегдсн Целинн района Партизанск дунд сурһульд болн Сергий Радонежскийин нертә Орс Келн-улсин гимназьд бас одв. Эн өдр сурһульчнр болн багшнр шинрүлгдсн сурһульмудтан ирҗ, йосндан байрлҗ бахтв.

Эн өдрин бийд Целинн района Троицкое селәнә дунд сурһульд хальмг улсин шүлгч Саңһҗин Босян нерн зүүлһгдснд нерәдсн байр болв. Хальмг Таңһчин Толһач Хаска Бату сурһульчнриг болн багшнриг йөрәхәр тиигәрән ирв. Хальмг Таңһчин сурһуль-эрдмин болн номин министр Александр Ким, Саңһҗин Босян күүкнь Татьяна Басанговна болн җичнь Саңһҗин Эрднь, Целинн района толһач Увшан Басң эн керг-үүлдврт орлцв.

Хальмг Таңһчин эрүл-менд харлһна министрин үүл дааҗадг Мушаран Арслң Әәдрхнә медицинск ик сурһулин элчнрлә харһв. Николай Костенко, Николай Илов болн Елена Чернышова харһлтд орлцад, Хальмг Таңһчин эрүл-менд харлһна делгрлтин туст нөкцҗ үүлдхин туск бооцана тускар күүндв. Тер мет таңһчин эрүл-менд харлһна көдләчнрин мергҗлт өөдлүллһнә, эмнлһнә туст селвг өгч дөң күрглһнә төрмүд босхгдв.

Шидр Хальмг Таңһчин Суңһврин комиссин дарани селвлцән болв. Әрәсән Орн-нутгин Хүүвин йисдгч хуралтын депутатнрин суңһврт олзлгдх суңһврин бюллетеньсиг бәрүлҗ өгх ормнь болн цаг-болзгнь терүнд батлгдв. Тер мет комиссин гешүд үлү бюллетеньсиг уга келһнә диг-дарана туск тогтавр батлв.

Медрлин өдрлә Хальмг ик сурһулин багшнр болн оютнр алдр номт Зая-Пандитан бумбин өөр цуглрв.

Урҗ өдр Хальмг Таңһчин сурһуль-эрдмин бүрдәцст медрлин Өдрт нерәдсн байрин керг-үүлдврмүд болв. Эн җил мана таңһчд һурвн миңһн шаху көвүн-күүкнә төлә сурһулин шин җил эклв.
Хальмг Таңһчин залврин Ахлач Босхмҗин Гилән, Элст балһсна Хургин депутат Хаска Аюка, цергә шишлң керг-үүлдврт орлцач, эн гимназиг төгсәсн Манҗин Эрнцн болн талдан гиичнр Элст балһсна олн салврта гимназьд болсн байрт ирв (зургт).

Хәәртә багшин әрүн седкл
Эн җилин намрар Хар Һазра района 75 җилин өөн өргнәр темдглгдхиг бәәрн улс бәәтхә нам таңһчин меҗә һатц чигн бәәдг харһазрахн тесвртәһәр күләҗәдг болна. Эннь чигн учрта,юңгад гихлә дигтә эн өөнлә ирлцүлҗ района цуг селәдәр хаврин-зуни сармудт олна орлцлһтаһар байрин керг-үүлдврмүд бүрдәҗ, тоомсрта,күндтә улсан, тер дотр ачта ветеранмудан, тооҗ магтснь седкл үүмүлгч йовдл болв яһв... Ашлгч байрин нәәрән болхла, харһазрахн нам хотл балһснд давулхар зуралҗадг болна. Тегәд иим ончта керг-үүлдврлә ирлцҗ,эврә цагтан эн района делгрлтд ик ач-тусан күргҗ йовсн улсан бүләнәр тодлҗ, ханлтан өргдг сән авъяс бәәдг биший. Минь иим улсин негнь насни турштан төв селәнә дунд сурһульд хальмг келнә болн утх-зокъялын багшар көдлҗ йовсн Боктан Манҗин Александра (зургт) болна.
Тууврин цагт күүнә һазрт хоолцаһан зовлң үзсн хальмгуд төрскн һазртан нүүҗ ирҗәсн кемд тиигхд баахн багш эднә күүкдт гүн медрл заасн деерән эк- эцкнриннь төлә чигн сурһмҗлгч болад,чидлән нөөлго көдлснь эндр күртл мартгдҗахш. Эврә келндән хару, келн-улсин тууҗин-сойлын халхар ик медрлтә багш эврә сурһульчнртан төрскнч сурһмҗ өгснлә зерглҗ хальмг үгин гүн учр-утхинь цәәлһҗ, кичәлмүдән үүдәгч кевәр давулдг бәәҗ.

Зуни амрлһна хөөн хальмг театрмуд көдлмшән эклв. Басңга Баатрин нертә Келн-улсин театр йирн җилә өөнән темдглхмн. Өөнин җилд олн хәләһәчнртән шин наадд үзүлхәр театрин коллектив белдҗәнә. Эн селгәнд үзүлгдх нег наадыг нертә режиссер Андрей Борисов белдҗәнә.

Хальмг Таңһчин сойлын болн зуульчллһна министр Бембин Евгений «Өөрднр» бииһин театрин художественн һардач, Хальмгин Баатр Нәдвдә Петрла харһҗ күүндв. Хальмгин бииһин театрин иргчин туск тохнята күүндвр болв.
Хальмгин сойлын ачта үүлдәчлә болсн күүндврт өвкнрин сойлын зөөриг хадһллһна болн делгрүллһнә төрәр эдн ухан-тоолврарн хувалцв. Сойлын таалыг цагин йовудла ирлцүлҗ делгрүллһнә төрт оньган тусхав.

Бембә өдрлә таңһчин Толһач Хаска Бату медәтә болн эрмдгтә улс бәәдг Элстин Гер-интернатд 200 күн багтамҗта шин немр бәәрин тосхлтын йовудыг шинҗлв.