«Медрл» ниицән Алдр Диилврин Өдр угтҗ Хальмгин сурһульчнрин болн оютнрин төлә гегәрлтин керг-үүлдврмүд бүрдәв. Таңһчин сурһуль-эрдмин бүрдәцст Төрскән харсгч Алдр дәәнә туск лекцс, кичәлмүд, харһлтс болв. «Медрл» ниицәнә лектормуд дәәнә цагт болсн ик бәрлдәнә, залу-зөрмгин йовдлмудын тускар келҗ өгв.

Алдр Диилврин Өдрлә Элстд санлын митинг болв. Өрүн эрт балһсна Долан хонгин күрәнәс һарад «Мөңк һал» бумблв күртл цуһар йовһар күрв. Хальмг Таңһчин һардвр, залврин болн Улсин Хуралын (Парламентин) элчнр, цергә шишлң керг-үүлдврин ветеранмуд, зөв-йос харлһна Элстин талдан бүрдәцсин элчнр болн Энткгин сойлын Өдрмүдт орлцхар таңһчд ирсн эн һазра элчллтин хойрдгч сегләтр Паван Кумар митингд орлцв.

Урҗ өдр Элстин Диилврин талвңд дәкнәс олн-әмтн цуглрв. Һурвн хонгтан Энткгин сойлын Өдрмүд давад, ашлгч байрин керг-үүлдвр болв. Хөн сарин 10-ас авн 12 күртл нег һазра мана улс Энткгин сойлла, тууҗла, авг-бәрцлә өөрхнәр таньлдад, тер һазра кино хәләһәд, хотынь амсад, цаган сергмҗтәһәр давулв.
Энткгин Одиша, Гуджарат болн Пенджаб һурвн штатын сойлын коллективс эврә билг-эрдмән олнд тусхасн болдг.
Керг-үүлдвриг Хальмг Таңһчин сойлын болн зуульчллһна министр Бембин Евгений секв.

Энткг орн-нутгин сойлын Өдрмүдин йовудт Энткгин фильмин наадм болв. Эн керг-үүлдврт хол орн-нутгин Джамму болн Кашмир хойр штатас ирсн артистнр болн режиссермуд орлцв. Эднд хальмг ут дун икәр таасгдв. Энткгин көгҗмлә әдлхн болв, тана эн ду мана орн-нутгин әмтнд соңсулхла сән болх гиҗ артистнр тоолвран келв. Энткгин кинон Өдрмүдт Элстин бәәрн улс «Октябрь» кинотеатрт ирҗ, соньн кесг фильм хәләв.

Энткгин сойлын Өдрмүд Хальмг Таңһчд болҗасн кемд Хальмг ик сурһульд Бурхн-Багшин ном делгрүллһнд нерәдсн харһлт болв. Энүнд Энткгин ах элч Д.Джейсундхар, Москвад Энткгин элчллтин көдләчнр, Наландан болн Делин ик сурһульмудын номтнр ирв. Керг-үүлдвриг Хальмг ик сурһулин профессор Улана Мергн һардҗ, бурхн-шаҗна туск лекциг секлһнә тускар зәңгләд, Хальмг ик сурһулин һардач Салан Бадмд үг өгв.

Энткгин сойлын Өдрмүд эклхәс урд элсәр ке-сәәхн кегдлмүд кедг нер һарсн дүрсләч Ом Пракаш Саху Бурхн Багшин бумб кевлв. Хальмг зурач болн дүрсләч Буджикә Лев күндтә гиичд нөкд болҗ, элсәр бумб кевлһнә туст дамшлт хоршав. Ом Пракаш Сахуе келсәр, эн мана таңһчур түрүн болҗ ирв, энд цаһан седклтә улсла таньлдв. Келхд, бумб келһнд хальмг теегин элсн олзлгдв. Дүрсләч олн зүсн элс шинҗләд, бумбд кергтә элс бийнь шүүҗ авв. Байрин керг-үүлдврт орлцхар ирсн әмтн бумбин өөр зурган цокснь үзгдв.

Җил болһн хөн сарин 15-д цуг нарт-делкәд өрк-бүлин Өдр темдглнә. Эн өдриг өрк-бүлмүдин төрмүдт һол оньг тусхахин төлә зарлсн болдг. Тернь учрта, юңгад гихлә өрк-бүл бат болн ниитә болхла, төрскн һазрнь, орн-нутгнь делгрәд, өргҗәд йовхнь лавта. Хальмг улс ик кезәнәс авн олн үртә бәәсмн, өрк-бүлнь өнр-өсклң, кесг үйнь хамдан ниитә бәәдг авъяс эндр чигн батрҗахнь темдгтә.

Элстд «Әрәсән келн улсин дегтрмүд» гидг нертә дегтрин яарм болв.
Таңһчин хотл балһснд болсн дегтрин яарм олн улсиг соньмсулв. Әрәсән Президент Владимир Путинә даалһврар сойлын эн керг-үүлдвр күцәгдсмн. А. Амр-Санана нертә Келн-улсин дегтрин саңгин болн Әрәсән дегтр һарһачнрин бүрдәцин хамцу үүлдврин ашт иим яарм давулгдв. «Әрәсән келн-улсин дегтрмүд» гидг яарм бүрдәлһнд Хальмг Таңһчин сойлын болн зуульчллһна министерств дөңгән күргв.

Найн негн җил хооран хөн сарин 9-д Улан Әәрмин салдсмуд, тер тоод хальмг баатрмуд, Алдр Диилвр бәрҗ Берлинә рейхстагд Советин Союзин улан туг делскв. Тер ончта өөнд нерәдҗ Элстд Хальмг сойлын Төвд таңһчин колледжмүдин үүдәлтин III наадм болв. Ут турштан 10 колледжин оютнр дууна, бииһин, шүлгүд умшлһна, театрин наадна марһаст орлцв.

Хальмг Таңһчин Улсин Хуралын (Парламентин) Ахлач Артем Михайлов эн өдрмүдт Санкт-Петербург балһснд Әрәсән Федерацин Хүүвин медлд үүлддг зака үүдәһәчнрин Хүүвин керг-үүлдврмүдт орлцв. Әрәсән Орн-нутгин Хүүвин 120 җилин өөнд нерәдгдҗәдг керг-үүлдврмүдин йовудт Әрәсән зака үүдәһәчнрин Хүүвин Президиумин сүүр болн комиссьмүдин селвлцән болв.