Шүлглән, урн үг – җирһлин унтршго заль болҗахинь хальмг шүлгләнд нерәдсн байр йир сәәнәр медүлв. Төрскн келәр бичдг түүрвәчнр бәәхлә, улсин байн зөөрлә эврә келәрн таньлддг умшачнр бәәхлә хальмг келн буйсшго гисн тоолвриг шүлгләнд нерәдсн өдр медүлв.

Төрскән харсачин өдрин өмн болн Цаһан сариг угтҗ, А. Амр-Санана нертә Келн-улсин дегтрин саңгд «Харсач» гидг дегтрин презентац болв. Хальмг улсин дәәч туурмҗин тууҗиг тодлхар, эндр Төрскнәннь төлә цергә шишлң керг-үүлдврт әмән әрвллго дәәлдҗ йовх цергчнрт ханлтын үгән медүлхин төлә эн соньн керг-үүлдврт олн күн ирҗ орлцв. Бичәч, шүлгч, орчулач, багш, Хальмг Таңһчин сойлын ачта көдләч Канкан Эрднин «Харсач» гидг дегтр эн өдр олн умшачнрин оньгт тусхагдв. «Калмыки, в этом жребий наш» гидг дәкн нег дегтрин тускар эн өдр бас күүндвр болв.

Хальмг-өөрд улст олн зүсн көгҗмин зевсгүд бәәнә: сакил, мөрн хуур, бүрә, бүшкүр, ятх, хуур, домбр мөн. Кезәнә цагт өөрд улст ут хаалһднь дахад, байр-зовлң хувалцҗ йовснь – товшур көгҗм бәәсмн. Харһа модар кесн хойр чивһстә товшурин айс дахад, Алта уулд магтал өргәд, өвкнрин һазриг магтад хәңкнәд дуулад бәәдг билә. Товшур гидг көгҗмин зевсг домбрла өөрхн болна. Зуг домбр товшурас нәрн күңкнсн дуута. Хальмгин көгҗмчнрин келсәр, домбрт ямаран чигн айсиг орулҗ болхмн.

Хальмг улсин хамгин ик чинртә болн күндтә байр – Цаһан cap. Терүнәс кедү өдр өмнәс авн экләд, Цаһан сарин байрт нерәдгдсн белдвр кедг бәәсмн. Урднь Цаһан сарин байр өрәл сарин өдрин туршт темдглгддг билә.

А. Амр-Санана нертә Келн-улсин дегтрин саңд Алдр Диилврин 80 җилин өөнд нерәдәд дәәнә цага газетмүдиг өдгә цагин эв-арһар батлад, олн умшачнрт туста керг күцәв.

Тууҗин зөөрин төрәр үүлддг комиссин дарани сүүр шидр Элстд болв. «Родина» сойлын төвд тәвгдх тосхачин бумблвин тускар түрүн төр хәләгдв. Орҗ ирсн кесг сүв-селвгиг тоод авч, тер бумблв өдгә цагла ирлцәтә болх зөвтәнь заагдв.

Н. Пальмовин нертә Келн-улсин музейд җилин туршарт олн һәәхүлмүд болна. Белгородск художественн музей «Победа – одна на всех!» гидг нертә һәәхүлән Элстд авч ирв. Төрскән харсгч Алдр дәәнд бәрсн Диилврин 80 җилин өөнд тернь нерәдгдҗәнә.

Урн һарин эрдмчнрин кегдлмүд үзхләрн бидн олн ке-сәәхн тоотыг һәәхҗ байрлнавидн. Келн-улсин наадһас үзхләрн нег үлү соньмсч, чееҗ байрар дүүрнә. Юнгад гихлә, наадһаст урн һарин эрдм орсн деерән улсин тууҗ, заң-авц, ке-сәәхнә туск медрл орсинь бидн медҗ авнавидн. Давсн җилин чилгчәр Москвад Экспо-төвд өөнин соньн нег һәәхүл көдлсн билә. Терүнд олн келн-улсин наадһас үзүлгдлә.

Мьянма Республик Әрәсәлә иньгллтин залһлда батрулгдсна 75 җилин өөнд нерәдҗ Москван циркд зурһан зан белглв. Шидр тавн күүкн болн нег эр заниг мана орн-нутгур шишлң самолетар авч ирв.

Шин җилин эклцәр туула сарин 2-т хальмг улсин шүлгч Калян Санҗин 120 җилин өөн күцв. Хальмгин ууһн бичәчнрин негнь бәәсн Калян Санҗ төрскн кел өргҗүллһнд, баһ наста билгтнриг урн үгин хаалһд оруллһнд ик тәвцән орулсмн. Җирһлин хаалһднь учрсн күчр-күндиг дааҗ һарад, хальмг келән хәәртә кевәр хадһлҗ йовсн цецн билгтә болн олмһа келтә шүлгч, урн үгин шалһач, үүдәврмүдин шинҗләч, номт болн улсин урн-үгин зөөриг хадһлач олн үүдәврин түүрвәч болҗ таңһчин тууҗд Калян Санҗин нерн мөңкрв. «Хальмг келн» гидг шүлгнь төрскн үгдән нерәдсн частр болҗ батрв.